یحیی معروف

      رمان شرف اثر صنع‌الله ابراهیم از شاخص‌ترین آثار واقع‌گرایانه‌ی ادبیات معاصر عرب به شمار می‌آید که نویسنده در آن با نگاهی انتقادی، سیمای جامعه‌ی مصر را در دوران معاصر ترسیم کرده است. پژوهش حاضر با عنوان «شخصیت‌پردازی در رمان شرف اثر صنع‌الله ابراهیم» با هدف بررسی شیوه‌های شخصیت‌پردازی و چگونگی تاثیر آن در انتقال مضامین اجتماعی و انسانی این رمان انجام گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه‌ی منابع کتابخانه‌ای تنظیم شده و در آن، مهم‌ترین شیوه‌های شخصیت‌پردازی ازجمله توصیف مستقیم،گفت‌وگو،کنش، زاویه‌ی دید و توصیف محیط مورد‌بررسی قرارگرفته است. نتایج نشان می‌دهد. صنع‌الله ابراهیم با به‌کارگیری شیوه‌های‌گوناگون شخصیت‌پردازی، توانسته است تیپ‌های انسانی‌گوناگونی را بازنمایی کندکه هریک بیانگر بُعدی از واقعیت تلخ جامعه‌ی مصر است. شخصیت‌ها در این رمان، به‌ویژه شخصیت اصلی یعنی «شرف»، بازتابی از انسان معاصر مصری‌اندکه در برابر فساد، تبعیض و نابسامانی اجتماعی ایستاده است. نویسنده از طریق شخصیت‌پردازی هنرمندانه، به‌گونه‌ای نمادین وضعیت سیاسی و اخلاقی جامعه را نقد می‌کند و مخاطب را به اندیشیدن درباره‌ی عدالت و انسانیت فرامی‌خواند. کلیدواژه‌ها: ادبیات عرب معاصر، صنع‌الله ابراهیم، رمان شرف، شخصیت‌پردازی

   مکان در متون روایی نه‌تنها به‌عنوان بستری برای وقوع حوادث عمل می‌کند، بلکه عاملی فعال در شکل‌دهی معنا و تجربه خواننده نیز محسوب می‌شود. در روایت‌های مدرن و معاصر، مکان از حالت صرفاً عینی و جغرافیایی خود فراتر رفته و به نشانه‌ای ذهنی، فرهنگی و حتی عرفانی تبدیل می‌شود که با شخصیت، احساسات و تحول درونی قهرمان پیوند می‌خورد. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد نشانه - معناشناسانه، به بررسی نوع‌شناسی مکان در رمان «موت صغیر» اثر محمدحسن علوان می‌پردازد؛ رمانی که با زبان نمادین و شاعرانه، زندگی و سلوک عرفانی محی‌الدین ابن عربی را بازنمایی می‌کند و نقش مکان را در تجربه روحانی و معنوی شخصیت اصلی برجسته می‌سازد. روش پژوهش، توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر خوانش دقیق متن است و داده‌ها از متن رمان استخراج و در قالب گونه‌های معنایی مختلف مکان (از جمله روایی، پدیداری، گردبادی و استعلایی) تحلیل شده‌اند. علاوه بر این، پژوهش حاضر اهمیت بررسی مکان را از منظر نشانه‌شناختی درک کرده و نشان می‌دهد که نوع‌آوری مکان‌ها (واقعی، ذهنی، نمادین و استعلایی) چگونه می‌تواند خوانش چندلایه از متن و فهم روند تحول شخصیت را ممکن سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در رمان «موت صغیر»، مکان فراتر از یک فضای جغرافیایی صرف عمل کرده و به ابزاری نشانه‌ای برای بازنمایی تحول روحی، سیر عرفانی و دوگانگی‌های درونی شخصیت ابن‌عربی تبدیل می‌شود. مکان‌های جغرافیایی، مانند اندلس، مکه و دمشق، هر یک مرحله‌ای از گذار شخصیت از جهان محسوس به جهان معنا را نمادین می‌کنند و با تحولات روانی او هم‌زمان پیش می‌روند. همچنین، مکان‌ها با عناصر نشانه‌ای دیگر، از جمله رنگ و صدا، پیوند معنایی یافته و حالات درونی شخصیت را بازتاب می‌دهند؛ رنگ‌های سفید در مکان‌های مقدس نماد طهارت و فنا، و رنگ‌های تیره در فضاهای شهری و محدود نشان‌دهنده اسارت عقل و ماده‌اند، در حالی که صدا و سکوت با فضا ترکیب شده و تجربه روحانی را تقویت می‌کنند. به علاوه، استفاده از تقابل‌های مکانی مانند شهر/بیابان، روشنایی/تاریکی و بالا/پایین، دوگانگی‌های وجودی رمان، از جمله عقل و عشق، دنیا و آخرت را عینیت می‌بخشد و مکان استعلایی نقطه‌ی همگرایی این دوگانگی‌ها و تجربه «موت صغیر» شخصیت را نشان می‌دهد. بدین ترتیب، مکان در این رمان نه تنها ظرف روایت، بلکه زبانی چندلایه برای بیان تحول روحی و معنایی شخصیت و پیوند میان فضای فیزیکی و تجربه عرفانی است.

   تسعى هذه الدراسه إلى تحلیل البنیه السردیه فی روایه المصابیح الزرق للکاتب حنا مینه، باعتبارها إحدى الروایات الواقعیه البارزه فی الادب العربی، والتی عکست بعمق الظروف السیاسیه والاجتماعیه التی عاشها الشعب السوری خلال فتره الاحتلال الفرنسی. ترکز الدراسه على کیفیه توظیف الکاتب للعناصر السردیه الاساسیه، مثل الزمن، الحبکه، الشخصیات، المکان، الصراع، وجهه النظر، والاسلوب، لفهم کیف اسهمت هذه التقنیات فی تشکیل عالم الروایه وإیصال رسالتها الفکریه والوطنیه.       تعتمد الدراسه على المنهج التحلیلی الوصفی، حیث یتم توصیف العناصر السردیه وتحلیل ادوارها المختلفه فی بناء النص. ویتم الترکیز على البنیه الزمنیه فی الروایه، والتی لا تسیر وفق تسلسل زمنی خطی، بل تعتمد على الاسترجاع (Flashback) والاستباق (Foreshadowing) لتوضیح الخلفیات النفسیه والتاریخیه للشخصیات وتطور الاحداث. کما یتم تحلیل هیکله الحبکه، التی تجمع بین الاحداث السیاسیه الکبرى والصراعات الفردیه، مما یخلق مزیجًا من الواقعیه والتشویق.       إضافهً إلى ذلک، تتناول الدراسه بنیه الشخصیات ودورها فی تقدیم صوره المجتمع السوری خلال تلک الفتره، حیث تبرز الشخصیات بین مستویین: المقاومون الذین یسعون للتحرر، والفئات المتردده او المستفیده من الاستعمار، مما یعکس تناقضات المجتمع تحت الاحتلال. کما یتم تحلیل دور المکان، حیث تتحول المدینه الساحلیه إلى فضاء سردی یعکس صراع القوى، بینما یمثل البحر والمیناء رمزیه للحریه والانفتاح والمقاومه.                                  الکلمات المفتاحیه: الروایه الحدیثه، البنیه السردیه، المصابیح الزرق، حنا مینه.   

این پایان نامه، ترجمه کتاب (عماره قبور النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و اهلبیته (ع) مشعر الهی: بنای قبور پیامبر (ص) و اهل بیت او (ع) از شعائر الهی" است) تالیف ابراهیم حسین بغدادی است.کتاب مشتمل بر چهار فصل است،که ترجمه دو فصل از آن در دستور کار است. فصل اول مربوط به "ادله عامه بر بنای قبور الهی " است و به هفت برهان در مورد (امتناع شیطان از سجده بر آدم، آیات حج، کلمه مقام ابراهیم، استقبال مردم از مسجد الحرام، اماکن مقدس، طور سیناء و هدف زیارت این اماکن) است. فصل دوم شامل "ادله خاصه" است همان آیاتی که به تفسیر جانشینان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) اختصاص دارد و دارای شواهد و قرائن قرآنی و نبوی است. در این کتاب، منظور از مقدس تنها مساجد نیستند بلکه اماکنی است که پیامبران در آن گام نهاده اند و قداست شامل شخص پیامبر است. سه نام (منی، عرفات، صفا و مروه ) را به آن اختصاص داده­اند و هرکدام معنای خاصی دارد. این پایان نامه با استفاده از منابع   لغت­نامه­ای و کتابخانه­ای ترجمه خواهد شد. در این پژوهش تلاش می­شود مطالب به صورت روان و ساده، با استفاده از روش ترجمه ارتباطی و آزاد بیان گردد.

  پهوهش حاضر در راستای ویهگیهای نوشتار زنن ار و زنمحور در آیار مهشید امیرشاهی بر مبنای رویکرد رابین تالمک لیکاف DSL) ( است و میخواهد به اهداف زیر دست یابد: دریافت و شناسایی ویهگیهای زنانهنویسی و نوشتار زنانه در آیار مهشید امیرشاهی ) بر مبنای رویکرد رابین تالمک لیکاف) DSL (، .بررسی نقد ( » نقد زنمحور « دغدغههای مهشید امیرشاهی درباره مشکلات زنان و دیدگا جامعه نسبت به زن با رویکرد فمینیستی(، بررسی و تعیین مولفه نوشتار زنانه درآیار امیرشاهی بر مبنای رویکرد رابین تالمک لیکاف ) DSL )

   بحث حکمت و پند و اندرز و آموزه­های اخلاقی از بنیادی­ترین مفاهیم و درونمایه­های متون ادبی می­باشد. بررسی و کاوش این آموزه­ها به لحاظ زبان و شیوه­های بیان و مفاهیم مهمی که در ژرفای عبارات و جملات هست نیاز به توضیح و شرح بیان بیشتری دارد. از جمله این آثار که حاوی مضامین اخلاقی و پند و اندرز می­باشد و در ادبیات فارسی ایران زمین نمونه فاخر و ارزشمند آن وجود دارد، گلستان سعدی است که با شیوه­های بسیار تاثیرگذار و همراه با ریتم و آهنگ خاص و شگردهای مهم ادبی و بلاغی، این آموزه­های اخلاقی و مسایل حکمی و پند و اندرز را در اختیار مخاطب قرار می­دهد. در مقابل گلستان سعدی که از آثار ارزشمند ادبیات مشرق زمین می­باشد، در ادبیات مغرب زمین و به خصوص در ادبیات کشور انگلستان نیز حکایت­های کنتر بری جفری چاسر وجود دارد که حاوی مضامین اخلاقی است و نمونه فاخر ادبیات جهان محسوب می­شود. این اثر ارزشمند قسمت­هایی از آن هم به شعر توسط علیرضا مهدی پور و هم به نثر توسط محمداسماعیل فلزی به زبان فارسی ترجمه شده است و همانطور که اشاره شد درونمایه اخلاقی دارد و در قالب ماجراجویی­های یک زایر در سفرهایی که کرده است مطالبی حاوی پند و اندرز و نصیحت به مخاطب ارایه می­دهد.    هدف پژوهش حاضر، تحلیل و بررسی تطبیقی این دو اثر، شناساندن درونمایه­ها، مفاهیم، مضامین و همچنین شیوه­ها و شگردهایی است که برای آموزش بهتر و تاثیر گذارتر در این دو اثر به کار گرفته شده و همین­طور بیرون کشیدن خود آن سخنان حکیمانه و پند آموز و شرح و بیان بیشتر همراه با نمونه­هایی از سایر آثار مرتبط با این دو اثر که در زبان فارسی وجود دارد می­باشد. کلید واژه­ها: بررسی تطبیقی، آموزه­های اخلاقی، پند و اندرز، حکمت، سعدی، حکایت، کنتربری.   

   چکیده صور خیال یکی از عوامل بسیار موثّر در غنای فنّی آثار ادبی است و سهم بسزایی در افزایش تاثیرگذاری آن­ها بر خوانندگان دارد. ادیبان از دیرباز تاکنون به این تاثیرگذاری پی برده­اند و همواره در تلاش بوده­اند تا با به‌کاربردن شگردهای ادبی مختلف، آثار خود را از صور خیال مملوء سازند. چهار فن بلاغی مربوط به علم بیان یعنی مجاز، تشبیه، استعاره و کنایه نقش بسزایی در ایجاد صور خیال دارند و پیداست که هرچه ذوق ادبی شاعر قوی­تر و دایره واژگانی وی وسیع­تر باشد، در خلق صور خیال موفّق­تر خواهد بود. یکی از شاعران معاصر فارسی که به صور خیال اهتمام داشت، رحیم معینی کرمانشاهی (1301 – 1394) است. وی در آثار مختلف خود به خلق تصاویر هنری و ادبی زیادی پرداخت و اشعار خود را با صور خیال آراست. در پژوهش حاضر که با رهیات توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه به رشته تحریر درآمده، جلوه­های صور خیال در برخی از آثار این شاعر یعنی کتاب ای شمع­ها بسوزید، خورشید شب، در خرابات مغان استخراج و تحلیل شده است. باتوجه‌به تحقیق و مطالعه اجمالی، به نظر می­رسد که سهم تشبیه   و استعاره در خلق صور خیال در اشعار رحیم معینی کرمانشاهی به‌مراتب بیشتر از مجاز و کنایه است و روحیه لطیف و ذوق سلیم این شاعر از عوامل موثّر در گرایش وی به صور خیال در شعر می­باشد. واژگان کلیدی: شعر معاصر فارسی، صور خیال، رحیم معینی کرمانشاهی، ای شمع­ها بسوزید، خورشید شب، در خرابات مغان.

بررسی تقابل دوگانه یاس و امید در رمان الابتر ادبیات به عنوان گونه­ای ادبی که انعکاس دهنده مسائل فردی و اجتماعی و شخصی و جامعه است، پدیده امید و ناامیدی را نیز مورد توجه قرار داده است؛ پژوهش حاضر به روش توصیفی - تحلیلی به تقابل دوگانه یاس و امید در رمان «الابتر» می­پردازد. امید و ناامیدی از جمله ویژگی­های انسانی است که   با گشایش­ها و تنگناهای زندگی وی، خود را نشان می­دهد. درواقع این دو مفهوم همواره در تقابل با یکدیگر و مفهومی فردی و اجتماعی دارند. ممدوح عدوان در رمان «الابتر» امید و ناامیدی را روبه­روی هم قرار داده است؛ آن­جا که شخصیت اصلی داستان در اوج یاس و ناچاری سعی دارد تا روزنه­های امید و آزادی را بیابد و برای رسیدن به اتوپیای ذهنی خود که پیروزی است، متوسل به امیدی فزون شود. شاخصه­های بارز امید در این اثر با مفاهیمی همانند مبارزه، تلاش برای آزادی و پیروزی، ایمان، همدلی، عشق به خانواده، فکر نکردن به مرگ، حس بقا و زندگی و شجاعت خود را نشان داده­اند. نویسنده در ترسیم مفهوم ناامیدی از مولفه­هایی به مانند تنهایی و خستگی، جنگ، ترس و هراس، ناکامی و مفهوم هراس­انگیز مرگ و رنج سخن گفته است. امید و ناامیدی فردی در این اثر تحت تاثیر وضعیت اجتماعی است. جنگ و مبارزه و اشغال روستای المنصوره سبب شده تا شخصیت اصلی داستان، امید و ناامیدی فردی خود را به سمت امید و ناامیدی اجتماعی سوق دهد. هر چند مفهوم جنگ و آوارگی در این اثر مفهومی غالب است اما می­توان به این اثر از دریچه امید نگریست و آن را منعکس کننده صرف ناامیدی و شکست ندانست. نویسنده هم­چنین در ترسیم دوگانه امید و ناامیدی از ابزار ادبی مانند تشبیه، استعاره، کنایه و دیگر آرایه­های ادبی بهره برده که استعاره بسامد بیشتری دارد. نگرش نویسنده در تقابل امید وناامیدی، بیشتر به سمت امید گرایش دارد و سعی می­کند تا بتواند برداشتی درست و ژرف از این دو مفهوم را پیش چشم مخاطب بگذارد. واژگان کلیدی: داستان­نویسی معاصر سوری،الابتر، ممدوح عدوان، امید، ناامیدی   

   رمان إنّه الدّم، اثر نوال سعداوی (زاد? 27 اکتبر 1931 در‌کفر طحله و‌درگذشت? 21 مارس 2021 در قاهره) نویسنده و روان‌پزشک مصری است؛ وی در این رمان با بهره‌گیری از روش‌ها و ابزار‌های ادبی به معرفی حوادث و جریانات واقعی انقلاب (2011) مصر می‌پردازد. سعداوی در‌این رمان حادثه محور با زبانی‌ساده و با بهره‌گیری از شخصیت‌های متعدد اصلی و فرعی بر‌آن است‌ تا تصویری گویا از وضعیت سیاسی و اجتماعی مردم مصر در سال (2011) ارائه دهد، حوادث در میدان تحریر و در یک چادر‌که نماد کشور مصر است رخ می‌دهد. نگارنده در این پژوهش به بررسی و‌تحلیل بازتاب و انعکاس حوادث و وقایع انقلاب مردمی مصر (2011) و عناصر تشکیل‌دهنده در این رمان می‌پردازد. کلید‌واژگان: نوال سعداوی، بهار عربی مصر، إنّه الدّم، رمان معاصر عربی.

   آغاز هر سبک تازهای در ادبیات و مشخصاً شعر، به سهم خود می‌تواند علل فراوانی داشته باشد. شعر نو فارسی و‌کُردی همزمان در یک دوره، شاهد دگرگونی و اصلاح بودند. نیما یوشیج سردمدار شعر نو فارسی و عبدالله گوران نیز پدر شعر نو کُردی (سورانی) محسوب می‌شوند. دیگر شاعر‌کمتر شناخته شده عثمان محمد، نخستین‌شاعر تحولگرا‌(رفورمیست) شعر نو‌کُردی‌(هورامی)‌است. تحقیق حاضر‌که با روشی تحلیل- توصیفی انجام گرفته است، در نظر دارد با استفاده از نظری? «کُنش» پییر بوردیو، به بررسی میدان‌های ادبی، منش، سرمایه‌های متنوع موجود و مرتبط با‌کنش‌گران و عاملان اجتماعی، ظهور شعر نو فارسی و کُردی و دلایل و لایه‌های آشکار و پنهان پیدایی آن بپردازد. به تعبیری دیگر، پژوهش حاضر درتلاش برای یافتن پاسخ بدین پرسش است‌که اوضاع سیاسی- اجتماعی، زندگی، رفتار و ساختارهای فکری، چه مقدار برتولید متن ادبی هرکدام از شاعران مذکور تاثیرگذار بوده است؟ به نظر بوردیو مفهوم منش و تعامل آن با مفهوم میدان،سعی در ارائ? اصول مولّد رفتار انسانی دارد. همچنین او معتقد است که کنش‌(متن ادبی) محصول رابط? منش (طبع وخلق و خو) و میدان (جهان اجتماعی)‌است. میدان‌ها به کنشگران خود اشکال خاص منازعه را تحمیل می‌کنند و این امر درپشت‌کردن به سنت‌های دیرین نمایان می‌شود. مشخص کردن چگونگی سیر تحول شعر از ساختار و ریختی‌کلاسیک به قالب و‌کالبدی نو، یافتن میزان شباهت آغاز شعر فارسی و کُردی و تفاوتهای آن، از اهداف این ‌تحقیق است. کلیدواژه‌ها:

   لک الحمد یا من زین الازهان بمعرفه حقائق العلوم والاداب و لک الشکر یا من رفع الادران بتناول دقائق الاسباب والصلواه والسلام علی هیولی منبع الوجود و اساس بناء الکرم والجود حضرت مُحمَّد المصطفی و علی آله و اصحابه النجباء إلی یوم اللقاء لما انفتق فجر الإسلام اعتنق علماء الإسلام بکمال الإخلاص إلی مبانی الشریعه و ذرائعها و توجهوا إلی طرقها المستقیمه لان یصلوا إلی المشرعه العظمی و ادلوا الادلاء فیها حتی اخذوا قدر مستطاعهم منها و رفعوا عمن هو عطش إلی معالم الامور الغواشی و وشحوا وشاح الفضل لهم فجزاهم الله عنا احسن الجزاء و اکرمهم اکرم الابواء والحمدلله والمنه فقد دامت مناهجم العالیه إلی یومنا هذا حتی اعطت نتائجهم الباهره و انجبت خدماتهم الظاهره اساتیدنا الکرام فازدهروا بانخراطهم فی سمط التقریر و سلک التحریر ففی البدایه اری واجباً علی ان اتقدم بالشکر التام للباعثین علی هذه الجامعه المبارکه و علی راسهم معالی مدیر الموقر و جمیع القائمین علی قسم الدراسات العلیا وکلیه الاداب خاصه فرع اللغه العربیه و فی مقدمهم فضیله عمید الکلیه فمن الطف الله به وجعله ذخرا لابویه الاستاذ الشفیق الحمیم و المحنک الخبیر سماحه الاستاذ الدکتور شهریار همتی فاقبل ایادیه البیض فقد اعطی خدماته السامیه و اعطی القوس بارئها بالاشراف علی هذه الرساله کما اتقدم بطوی الخالص و ملا الافواه کمال الفضیله لاستاذه المساعده الدکتوره مریم رحمتی حقا بلغت إلی اقصی ذروه الاخلاق و استوقفت الیها الاحداق فجزاها الله خیر الجزاء و بلغها إلی اغصان آمالها بجاه نبیه واله و نشکر من قاطبه اساتذتی فی الحوزات العلمیه بمحافظه الکردستان فانهم لم آلوا جهدا لهذا الحقیر من بدو التعلیم إلی یومی هذا و فتحوا لی حجورهم المبارکه بغیه التربیه والتعلیم لا زالوا مقبولین فی سده الباری و عتبته العالیه و اتقدم بجزیل الشکر لزملائی العظام وکل من حضضنی فی انجاز هذا العمل العالی خاصه الاصدقاء الاعزاء بدار الکردستان. فنرجوا الله ان یجزیهم بما لدیه و اسکنهم بحبحه جنانه بحرمه نبیه وآله.

      از مسائل اساسی و مهم در امامت، مساله نصّ بر امامت است. شیعه قائل به نص پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) بر امامت و جانشینی ائمه اطهار (علیهم السلام) است و در مقابل، اهل سنت، قائل به عدم نصّ نبّی بر جانشینی امامان شیعه است. یکی از نویسندگان معاصر شیعه به نام خلیفه عبید الکلبانی العمانی در کتاب «من الذی قال بالنص علی الإمامه» با استناد به شماری از آیات و روایات نصّ بر امامت امامان شیعه را به اثبات رسانده است. نکته­ی حائز اهمیت در این کتاب، منابع معتبری است که نویسنده این اثر از کتب اهل سنت نقل کرده است که راه را بر متعصبان بسته و آن را مورد قبول عموم مسلمانان قرار داده است. از این نویسنده آثار دیگری با عنوان «حول علم الائمه بالغیب» ، «الشیعه و الصحابه» «الشیعه و القرآن» ، «من هم اهل البیت»، « لماذا سمی الشیعه بالإثنی عشریه» است.

   این کتاب مجموعه­ای است که برادر بزرگوار شیخ خلیفه­بن­عبید کلبانی عمانی تالیف کرده و در ارتباط با مسائل خلافت است که عموماً دیدگاه­های مذاهب اسلامی پیرامون آن، مختلف و متفاوت است و همچنان جای بحث و گفتگو دارد.    نویسنده در نظر داشته است که [این سلسله گفتار] برای سطوح مختلف، آسان و به دور از پیچیدگی و اطناب باشد. با وجود این، آن را به منابع تاریخی و حدیثیِ مورد قبول اهل سنت، بدون آن که مختص پیروان اهل بیت باشد، پیوست زده تا گویا و مستدل باشد. این مقالات و گفتارها، حاصل تجربه­ای است که نویسنده آن را زیسته و در آن انرژی و توان خود را صرف کرده و موفق شده است که راهی به­سوی نور و روشنایی بگشاید تا هر که به دنبال آن بوده، از آن روشنایی بهره بگیرد.

   بیم و امید را می توان از صفات بارز انسان دانست که در مرکز ثقل عواطف انسان قرار دارد. این دو خصلت متمایز، با عواطف والای انسانی ارتباط عمیقی دارد و وقتی به اوج خود نزدیک می­شود به فرد انگیزه قوی می دهد. ادیبان معاصر، با درک و شناختی که از بیم و امید دارند، در اشعار خویش، جامعه و به­ویژه مخاطبان خویش را با بیم از مسائل دردناک بازمی­دارند و با امید، آنها را نسبت به مسائل پیرامون­شان، خوشبین می­کنند. از جمله شاعران متعهد و پایبند به جامعه نازک الملائکه شاعر عراقی و فاطمه راکعی، شاعر معاصر ایرانی هستند. این دو بانوی شاعر، در سروده­های خویش، مضامین احساسی و اجتماعی فراوانی دارند که بخش قابل توجه آن، پیرامون بیم و امید است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی در پی تبیین و بررسی یاس و امید در اشعار این دو شاعر است. به این ترتیب، پس از تبیین جلوه­های امید و ناامیدی، مهمترین سروده­های بیم و امید در اشعار این دو شاعر، مورد بررسی و تطبیق قرار می­گیرد. از نتایج این پژوهش می‌توان به این اشاره کرد که نازک الملائکه و فاطمه راکعی در شعرهایشان دردها و امیدهای فراوانی وجود دارد و این دو شاعر نسبت به مسائل اجتماعی و به­ویژه زنان، امید و ناامیدی فراوانی دارند. در اشعار این دو شاعر، مسائل بسیاری وجود دارد که برخی حکایت از امید و برخی دیگر برگرفته از یاس و ناامیدی دو شاعر است. تفاوت برجسته بین دو شاعر در این زمینه، بازتاب واقعی و عینی بیم و امید در شعر نازک الملائکه و سستی راکعی در انعکاس واقعیت جامعه است. این امر، یا بدلیل گرایش مذهبی و یا سیاسی این شاعر است که شاید به خود اجازه نمی­دهد همه آنچه در جامعه روی­می­دهد را انعکاس دهد.

  تحلیل شخصیت، نقش بسزایی در فهم و روشن‌تر شدن مطالب رمان برای خوانندگان ایفا می‌کند. از جمله رمان‌های وی که به تازگی منتشر شده، رمان «آنٍ»   نوشت? وفاء عبدالرزاق که در آن می‌توان شخصیت‌های رمان را تحلیل و بررسی نمود که   غالباً دغدغ? اجتماعی دارد،  همچنین رمان نویس معاصر از خلال داستان‌ها، به نقد و بررسی اوضاع سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی حاکم بر جامعه که از جنگ و ظلم وستم و همچنین ظلم به زنان نشات گرفته است می‌پردازند و قصد دارند از این طریق ضمن آگاهی بخشیدن به مردم جامعه، برای اصلاح جامعه تلاش کنند. وی در این رمان، با سبک رئالیسم جادویی و از طریق تکنیک‌های تاریخی، تصویری غم‌آلود از حملات آمریکا علیه عراق ارائه کرده، و نویسنده داستان توانسته با توصیفات دقیق و جزئی شخصیت‌های داستان که از واقعیت جامعه انتخاب شده‌اند؛   فضای داستان را برای خواننده واقعی‌تر کند. در این پایان نامه با روش توصیفی – تحلیلی برآنیم شخصیت‌های رمان «آنٍ» را تحلیل و بررسی کنیم. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که وفاء عبدالرزاق به شیو? دانای کل به همه امور در شخصیت‌های داستان احاطه   دارد اما در بیان ماجرا و حوادث داستان بی‌طرفی را انتخاب کرده است،   و آن را از لحاظ روحی و ذهنی   و از طریق گفت و گو و توصیفات دقیق و جزئی به خواننده معرفی می‌کند و بیشتر شخصیت‌های داستان شخصیت‌هایی پویا هستند که با استفاده از سبک زیبایی شناختی و بلاغی تا حد زیادی باعث شگفت انگیز شدن فضای معنایی داستان شده است. شخصیت اصلی رمان، پادشاه ماهود است، که بهترین امکانات را برای خود فراهم ساخته است و یک شخصیت پویا است که با تمام سختی‌هایی که رو به رو شده به شخصیتی حکیم و عادل تبدیل شده است؛ از جمله دیگر شخصیت‌های رمان، سرمار (همسر اول پادشاه)،   شمس (همسر دوم پادشاه و معشوقه‌اش)، قمران و نجمان ویاقوت (دو پسر بزرگ و دخترش)،   بغدان (پسر کوچک)،   امین و ملاذ و براق (نگهبانانی از جنس جن)، اریان (نخست وزیر سابقش)، و زهران و نوران و مصباح و مار است، که نویسنده گاهی به صورت مستقیم و گاهی به صورت غیر مستقیم از طریق گفتگوی با خود یا مونولوگ شخصیت‌ها را معرفی می‌کند.

جنگ نرم تعریفی که مورد پذیرش همگان باشد ندارد. در علوم نظامی از واژه ی جنگ روانی یا عملیات روانی استفاده می‌شود که در همه ادوار تاریخ بشریت به شکل‌های گوناگون در انواع جنگ‌ها و درگیری‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. نوعی تغییر و دگرگونی بدون خونریزی و خشنونت است که در زمان گذشته به این صورت وجود نداشته است امّا امروزه هجوم دشمن در حوزه‌های مختلف اقتصادی اجتماعی فرهنگی سیاسی و... است که نتیجه ی آن از بین بردن باور‌ها و ارزش‌های جامعه مورد هدف و جایگزینی هویت تازه است. در واقع دشمن با ابزار‌های مناسب خواست و اراده ی خود را بر یک ملت تحمیل می‌کند و بدون اشغال نظامی‌اندیشه ی ملت را به اشغال خود درمی‌آورد. از این رو احاطه ی همه جانبه بر رفتار و افکار هدف دارد. غایت اصلی در جنگ روانی تسلط بر دیگران است اما این تسلط به صورت پنهانی است. این جنگ موثرترین، کارآمدترین، کم هزینه‌ترین و در عین حال خطرناک‌ترین نوع جنگ است. از عوامل تقویت‌کننده این جنگ می‌توان به جهل مخاطب اشاره کرد از این رو از بهترین راه‌ها برای مبارزه با جنگ روانی بالا بردن سطح آگاهی مردم است. همانطور که اشاره شد، جنگ روانی از رایج‌ترین شیوه‌های تهاجمی بشر برای پیشبرد اهدافش بوده است ولی امروزه با پیشرفت تکنولوژی، بوجود آمدن رسانه و در نهایت اینترنت، دیگر جنگ روانی یک امر عادی و پیش‌پا افتاده محسوب نمی‌شود، می‌تواند برای قبولاندن مساله‌ای جزئی در ذهن مخاطب باشد یا سلطه ی کلی بر ملتی. مهم‌ترین جنبه ی جنگ روانی تغییر نگرش عمومی ملت است که می‌تواند بصورت شعار ظهور کند یا روش‌های عملی مانند ارعاب و خشنونت. تاکنون کتاب‌ها و مقالات زیادی در این حوزه تهیه و منتشر شده است که هرکدام برای مخاطبین خاصی نگاشته شده‌اند. امّا برای‌شناساندن مفهوم جنگ روانی به مخاطب، از دیدگاه اسلام و استناد به روایات و آیات قرآن کریم می‌پردازیم به ترجمه کتاب (( النظریه الاسلامیه فی الحرب النفسیه )). در این کتاب مفهوم جنگ‌روانی، اهداف و وظایف آن، روش‌ها، مبنا‌ها، آثار، و راه‌های پیش‌گیری از آن مورد بررسی قرار گرفته است. ‌و‌ همچنین تاکتیک ‌های روانی بکار گرفته شده در صدر اسلام و پیروزی‌های بزرگ و بدون درگیری و خونزیری نظیر فتح مکه که از این طریق کسب نمونده‌اند مورد بررسی قرار می‌گیرد . در این کتاب روش مطالعه ی اسنادی بکار برده شده است، به ویژه استفاده از آیات قرآن کریم. برای ترجمه ی آیات قرآن کریم از ترجمه ی آقای فولادوند استفاده کرده‌ایم.   

   یادگیری زبان عربی در ایران همواره مورد توجه دانشمندان و پژوهشگران بوده است زیرا از یک سو کشور ما از دیر باز مهد تعلیم و تعلم علوم اسلامی بوده است که برای فهم بهتر و صحیح‌تر از متون دینی لازم است با زبان عربی آشنا باشیم، امروزه نیز به علت مرکزیت ایران به عنوان یکی از کشورهای صادر کنند فرهنگ و تمدن اسلامی، نیاز به امر یادگیری زبان عربی بیش از پیش احساس می­شود. و از سوی دیگر تعاملات فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ما با‌کشورهای عرب زبان منطقه و همسایه لازم می‌کند‌که به زبان آنان آشنا باشیم. بنابراین یادگیری این زبان در ایران موضوعی بسیار مهم و حیاتی است، که پژوهشگران و فعالان در این حوزه را بر‌آن داشته تا با راهکارهای بهتر و کاربردی­تری   به آموزش این زبان بپردازند. بنابراین به خاطر اهمیت یادگیری صحیح زبان عربی در سطح دنیا پژوهشگران عربی در دانشگاه­ها و موسسات آموزشی همواره   در پی ارائه­ی راهکارهای بهتر و آسانتر برای آموزش زبان عربی هستند.

   شرفه‌العار عنوان یکی از رمان‌های اجتماعی ابراهیم نصرالله است‌که با لحنی انتقادی، فضای نابسامان و سرگشتگی افرادی را به تصویر می­کشد که به شدت تحت تاثیر نگرش­های پوسیده­اند و همواره نگران قضاوت شدن از سوی چشم­هایی هستند که از بالکن خانه­هایشان، بر آنان اشراف دارند. آشنایی با این فضا و تکنیک­هایی که برای انعکاس واقعیت به­کار گرفته شده، نگارنده را به کنکاش در رمان مذکور واداشت تا به بررسی مولفه­های مهم روایی بر اساس رویکردی منسجم بپردازد و در این راستا الگوی «دیدگاه» فاولر انتخاب شد که هم بر جنب? زیبایی­شناسان? رمان(زاویه دید زمانی-مکانی، راوی و انتقال گفتار و اندیشه) نظر دارد و هم سطح نگرشی نویسنده و جهانبینی موجود در رمان را ارزیابی می­کند. تحلیل روایی رمان نشان می­دهد: ابزارهای زبانی به کار رفته در بعد زمانی-مکانی، زمینه­ساز معرفی شخصیت­هاست و در بعد نگرشی، با سبک گفتمان مستقیم، زمینه بازتاب اندیشه­ها توسط خود شخصیت­ها فراهم آمده که به حقیقت­نمایی بیشتر رمان کمک می­کند و از سویی گفتمان غیرمستقیم آزاد، دو صدای در هم تنیده از ارزش­های راوی و شخصیت را کنار هم می­گذارد و به گوش مخاطب می­رساند که در نهایت نمود نارضایتی نویسنده از کردار و پندارهای غلط فرهنگی و اجتماعی و لزوم تغییر نگرش اساسی را آشکار می­سازند. واژگان کلیدی: تحلیل ادبی-روایی، دیدگاه فاولر، رمان شرفه العار، ابراهیم نصرالله.           

بیان مساله : ادبیّات پایداری به عنوان گرایشی نو، یک گونه مهّم ادبی است که در ادبیّات، سابقه­ای به قدمت تمدّن بشری دارد. ادبیّات پایداری، در دو معنای عام و خاص کاربرد دارد. لذا شاعران و نویسندگان زیادی به این مهم پرداخته­اند. منوچهر آتشی، شاعر و روزنامه ‌نگار قرن معاصر، زاده شهرستان دشتستان، استان بوشهر آثاری دارد که در آن­ها مولّفه‌های پایداری هم، نمود پیدا کرده­است . عاطف? شعرش، حماسی است و بیانگر روح خشک و خشن جنوب ایران می­باشد. بیش از همه، تاثیر پذیری از اقلیم جنوب، تعلّق خاطر و رسالت او در خصوص مشکلات و معضلات جامعه و توجّه به رنج­های مردم، قابل اهمیّت است.   هدف: از جمله اهدافی که در این پژوهش بدان پرداخته می­شود، بررسی مولّفه‌ها و بن­مایه­های ادبیّات پایداری،و دسته­بندی این عناصر، و نیز تعیین و تبیین بالاترین مولّفه‌های پایداری در اشعار منوچهر آتشی می­باشد. روش شناسی پژوهش: روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی – تحلیلی، بر اساس مطالعات کتابخانه­ای می­باشد. به این معنی که داده­ها جمع آوری شده، با تحلیل آن­ها به شکل توصیفی و نیز ارائه آمار و بسامدهای به کار رفته در آن­ها، به سئوالات پژوهش پاسخ داده می­شود. یافته­ها: یافته­های این پژوهش، حاکی از آن است که مضامین مختلف مولّفه‌­های پایداری، اعم از عام و خاص در اشعار منوچهر آتشی، از جمله بیان ظلم و بیداد، مبارزه با خفقان، دعوت به مبارزه، امیدواری، وطن دوستی، دفاع از حقوق ستمدیدگان، و مواردی دیگر را می­توان یافت. نتیجه: از نتایج به دست آمده، می­توان به تبیین و تحلیل مولّفه‌های پایداری در تعدادی از اشعار منوچهر آتشی اشاره نمود. در این بین، مهم­ترین بن مایه­های شعر او، درباره راهکارهای سیاسی و اجتماعی جامعه­ای است که در آن زندگی می­کرده­ و نسبت به آنها احساس مسئولیت و رسالت داشته، و سعی و تلاش کرده­است تا راه واقعی درد و رنج مردم را پیدا کند و آن­ها را با زبانی صریح و شیوا انعکاس دهد؛ با 36 بار بسامد و 43/32 دارای بالاترین درصد است. لذا مولّفه مذکور بیشترین زیر مجموعه از مولّفه پایداری را داراست.    کلیدواژه­ها: آتشی، منوچهر، اشعار، مولّفه­ها، ادبیّات پایداری  

هدف:مطالعاتسبک شناسانه،امروزه به عنوان یکی از روش های دقیق و کاربردی بررسی متون ادبی در دوره های مختلف محسوب می شود.سبک شناسی،با توجه خاص به مسئله بسامد،انواع ویژگی های مختلف در اثر یا آثار ادبی، می تواند در شناخت هرچه بهتر سبک شخصی و دوره ای آن آثار یاری رساند.علی اشرفی نوبتی معروف به پرتو کرمانشاهی و یدالله بهزاد کرمانشاهی از شاعران برجسته و توانمند معاصر در شهر کرمانشاه می باشند،ما در این نوشتار با این رویکرد به بررسی سبک شناسی اشعار این دو شاعر در سه سطح زبانی،ادبی و فکری پرداخته ایم.هدف اصلی این پژوهش،تبیین و بررسی ویژگی های اشعار این دو شاعر جهت تعیین سبک مورد نظر آنها می باشد.   

   در سرمای سوگو، یکی از شهرهای آرام دانمارک، مردی شصت ساله خود را به آب و آتش می­زند تا به سرزمینش بازگردد. سرنوشت چنین بود که این مرد وحشت دهه­های گذشته خود را در کشوری دشوار تجربه کند، اما بازگشت مستلزم برکناری مردی است که سرنوشت همه ساکنان آن سرزمین را در دست دارد. همچنین کار دشواری است. او ارتشُبد نزار خزرجی، رئیس سابق ستاد ارتش عراق است. دلایل زیادی مرا واداشت تا او را در مجموعه «یادها» قرار دهم. او در سال 1955 همزمان با حکومت پادشاهی و سه سال قبل از انقلاب 14 ژوئیه وارد دانشکده نظامی شد. او زندگی را در ارتش و میان دهه‌های پرتلاطمی که تا به امروز خطرناک‌تر می‌شود به­سر برد. در رتبه­های نظامی ارتقا یافت و فرماندهی تیپ و لشکر را بر عهده گرفت و در زمان اوج جنگ عراق و ایران در سال 1987 به عنوان رئیس ستاد کلّ ارتش منصوب شد. و تعداد افراد تحت امر وی به یک میلیون نفر رسید. در دوران تصدی وی در ریاست ستاد، به دلیل پیشنهاد او در تغییر استراتژی، رویارویی جنگ متوقف شد. همچنین خزرجی در زمان حمله نیروهای گارد ریاست جمهوری به کویت که بدون اطلاع وی صورت گرفت؛ رئیس ستاد کلّ نیروهای مسلح بود و تمام ماجرا و چگونگی برکناری وی توسط صدام حسین را بازگو می­کند. چون در جلسه به او گفت: "ما جنگ را خواهیم باخت". پس از آن تاریخ به عنوان مشاور نظامی رئیس جمهور و عضو دفتر نظامی حزب منصوب شد.

اختلاف زیادی در بین امت اسلامی   در اینکه اهل بیت پیامبر مشتمل بر چه کسانی است مطرح شده   از جمله اینکه آیا همسران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله و سلم) جزء اهل بیت هستند یا خیر؟ در این کتاب مباحث مختلفی به نقل از بزرگان اهل سنت مطرح شده است. و نهایتا نظریه شیعه به اثبات رسیده است. واژه اهل بیت در روایات، در چند معنای مختلف به کار رفته است و در ادبیات شیعی، برای امام علی (علیه السلام)، حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)، امام حسن (علیه السلام)، امام حسین (علیه السلام) و نُه امام معصوم از فرزندان امام حسین (علیه السلام) استفاده می‌شود. در آیه تطهیر تعبیر اهل البیت به کار رفته و بر پاکی و طهارت آن‌ها تصریح شده است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز در احادیثی مانند حدیث سفینه و حدیث ثقلین از جایگاه والای اهل بیت در دین اسلام سخن گفته است. بنابر اعتقاد شیعه اهل بیت دارای مقام عصمت هستند و از نظر تقوا و دیگر فضیلت‌ها از همه اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) برترند مودت اهل بیت (علیهم السلام) بر مسلمانان واجب است و ولایت و رهبری   

لوسین گلدمن یکی از ناقدان برجسته، شیوه‌ای جدید به   نام ساخت‌گرایی تکوینی معرفی کرد که در عین پرداختن به محتوای اثر از صورت آن نیز غافل نمی‌ماند و درصدد تبیین فضا و ساختار ادبی – اجتماعی است که اثر در آن شکل گرفته است. این پژوهش توصیفی- تحلیلی، رمان«ولی الطاهریرفع یدیه بالدعاء»   نوشته الطاهر وطار را به­ روش جامعه­شناسی ادبی گلدمن مورد بررسی قرار داده است و بر آن است تا با تحلیل رمان مذکور افکار و عقاید نویسنده را بیان کند و نشان دهد که ساختار جامعه عرب و حوادث و اتفاقات ناگواری که برای آن رخ می‌‌دهد چگونه ذهن نویسنده را به خود مشغول ساخته و نیز بر آن است که نقش محیط را در شکل­گیری ساختارهای ذهنی نویسنده مشخص سازد. در این جستار، در دو مرحل? دریافت (براساس تحلیل شخصیت­ها) و تشریح (براساس تحلیل جامعه) به بررسی رمان مذکور پرداخته شده است. یافته­ها نشان می­دهد که نویسنده در این رمان دو واقعه مهم را برمی شمرد، نخست موج تاریکی و سیاهی است که مناطق عرب نشین را پوشانده است و دوم بازگشت نور به آن مناطق و تغییراتی که به همراه آن رخ می‌دهد- است. از مهم‌ترین این حوادث اتمام ذخایر نفت منطقه عربی و سایر اتفاقات مهم جهان عرب است. نویسنده در این رمان فشار شرایط عملی و اوضاع عراق و جهان عرب و اسلام را مطرح می‌سازد. همین مسائل بر ذهن و شیوه روایت نویسنده تاثیر گذار است و در گفتگوهای پراکنده‌ای که او در این باره دارد می‌توان تاثیر گذاری این حوادث را مشاهده نمود. این دو واقعه عناصر و محتوای اصلی رمان را به خود اختصاص داده است زیرا همه چیز اعم از ظاهر شخصیت‌ها، ساختار روایی، بازه زمانی و چشم انداز تحریک کننده نوشتن را ایجاد می‌کنند. از اهدافی که نویسنده در این رمان درصدد آن است، توصیف طنز آمیز وضعیت کشورهای عربی در دوره معاصر و بیان مسائل و مشکلات اجتماعی موجود در آنها است. کلید واژه‌ها: جامعه‌شناسی ادبی، لوسین گلدمن، رمان« ولی الطاهریرفع یدیه بالدعاء»، الطاهروطار، جهان عرب.   

   چکیده: پژوهش حاضر به منظور پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مترجمی عربی، معطوف به نقش زنان دررمان های کشورهای عربی و سیرتحولات آن، با تمرکز بر ترجمه مقاله «الاسهام النسوی فی الروایه العربیه»، با روش ارتباطى )عربى-فارسى(   انجام گردید.    به طور کلی رمان را می توان یکی از محصولات ادبی دوران مدرن دانست که به دنبال تماس جهان عرب با کشورهای صنعتی در قرن نوزددهم پدید آمد و دارای کارکردهای متفاوت در جوامع می باشد.جوامع عرب نیز به ویژه دردوران معاصر تحت تاثیر این هنر قرارگرفته ونویسندگان   مشهوری به این عرصه پا نهاده اند.این اثر نیزدرابتدا به سیر   پیدایش وتحولات رمان   در اقصی نقاط بلاد عربی پرداخته وعوامل رشد وتوسعه آن رابررسی نموده است. عواملی که در نتیجه شرایط اجتماعی ,اقتصادی وفرهنگی خاصی که هر کشور عربی داردزمان پاسخ گویی آنان به این نیاز نیز متفاوت بوده است در ادامه به نقش زنان در رمان عربی پرداخته است وبه چرایی کمرنگ بودن نقش آنان درابتدای مسیر پاسخ داده است.   نویسنده معتقد است سختی های جنسیتی مهم ترین عامل در سر راه رمان زنان است زیرا که حاملان قلم همواره هم درپی حمل میراث مردانه ای بوده اند که به زن بانگاهی برتر گرایانه نگریسته اند.در ادامه موضوعات مورد علاقه نویسندگان زن را در هر دوره ای رابیان نموده است به گونه ای که باگذرزمان از نظر فکری وهنری پخته تر شده اند. چنانچه از نگاه این نویسنده، مهم ترین ویژگی رمان زنان در برهه ای از زمان، پرداختن به رویدادهای زندگی شخصی و بحث از محدودیت هایشان بوده است اماسیر تحولی رمان زنان را   در عبور از این مرحله می داند و اظهار می دارد که آثار زنان در گذر زمان تا سطح ادبیات رفیع، پیش رفته و مرزهای جنسیتی را کنارنهاده است. در پایان، نویسنده ضمن این که تفاوت نگاه مردان وزنان نسبت به موضوعات انتخابی آنان رابازگو می کند؛ با اشاره به شماری از زنان رمان نویس عرب، زنان را در این عرصه به شراره های برافروخته ای تشبیه می کندکه با آثارشان فکر رابهره مند و روح را سعادتمند می سازند.       کلیدواژه­ها :      الاسهام النسوی، رمان زنانه ،   ایمان القاضی

   چکیده انواع داستان و از جمله داستان­های عامیانه همگی گویای نیاز انسان به داستان و روایت است. محتوای این قصه‌ها، طرز فکر، روش زندگی و فرهنگ پیشینیان قوم کلهر ماهیدشت را نشان می‌دهد. جای افسوس است که آیندگان با فرهنگ پیشینیانشان آشنایی نداشته باشند. موضوع این پژوهش حفظ و بررسی اندکی از داستان­های عامیانه بومی ماهیدشت(کرمانشاه) انجام شده­است. هدف: من با دو هدف در صدد انتخاب این موضوع برآمدم؛ ابتدا اینکه دیدم داستان­هایی که از گذشتگان گوشم رسیده بود، بسیار آموزنده هستند، حیف که نانوشته باقی بماند و از میان برود. هدف دوم این داستان‌ها به گویش کوردی کلهری ضبط شده و علاوه بر حفظ اصالت روایت، ما را با فرهنگ و زندگی پیشینیان آشنا می کنند. روش: ابتدا داستان‌های کوردی قدیمی که در بین مردم ماهیدشت کرمانشاه نقل می‌شده و فکر می­کنم تا کنون در جایی چاپ نشده، با صدای راوی ضبط کردم. سپس آن‌ها را به زبان فارسی معیار بازنویسی کردم. در گذشته راویان این قصه­ها پدربزرگم، علیرضا امیدی چقابلکی بوده است. من این داستان‌ها را از پدرم آقای محمد امیدی، عمویم آقای باقر امیدی و عمه ام خانم فهیمه امیدی شنیده و جمع آوری و بازنویسی کرده­ام. پس از آن به بررسی ساختار عناصر روایی داستان‌ها پرداخته­ام. یافته‌ها: در مجموع   26 داستان گردآوری و ضبط شده­است: بخشی از فرهنگ‌ها، باور‌ها، طرز تفکر و ... مردمان آن زمان و آن منطقه در این داستان‌ها جای دارد   و حفظ شده­است. تعداد کمی از آن‌ها تخیلی و اغلب داستان‌های رئالیستی و واقع‌گرا بشمارمی­روند.   نتیجه‌گیری:   طبق بررسی‌ای که در این 26 قصه صورت گرفته، از لحاظ پیرنگ، 22 قصه پیرنگ بسته دارند؛ یعنی گره گشایی در قصه صورت گرفته و دارای نتیج? قطعی هستند. 4 قصه پیرنگ باز دارند و این قصه‌ها نتیج? قطعی ندارند. قصه‌های با پایان باز کمتر بوده است و اکثر قصه‌ها طبق واقعیت و برای سرگرمی و عبرت بوده است. به همین دلیل پیرنگ اکثر آن‌ها بسته است. از 26 قصه، 15 قصه دارای پیرنگ استوار است؛ یعنی حقیقی و طبق واقعیت است و 11 قصه پیرنگ سست دارد یعنی حقیقی نیست و طبق تخیل گفته شده است. از لحاظ شخصیت‌پردازی، در این 26 قصه به طور تقریبی 78 شخصیت اصلی و فرعی وجود دارد که از این 78 شخصیت، 70 شخصیت آن ایستا یعنی بدون تغییر بوده و شخصیتشان در پایان داستان همانگونه بوده که در ابتدا بوده است و 8 شخصیت آن پویا بوده و آن شخصیت‌ها در پایان قصه دچار تحولاتی مانند روحی، روانی، جسمی یا اعتقادی شده‌اند. از نظر زاوی? دید 17 قصه از 26 قصه دانای کل محدود است، یعنی این قصه‌ها بر روی یک شخصیت متمرکز هستند و از طرز تفکر شخصیت‌های دیگر باخبر نیستند. 9 قص? آن دیدگاه نمایشی یا عینی است که راوی در قصه هرچه که می‌بیند بیان می‌کند و درون شخصیت‌ها نفوذ نمی‌کند. از نظر حادثه پردازی، در این 26 قصه، 28 حادث? اصلی و 34 حادث? فرعی مشاهده شده است. ویژگی­های صحنه­پردازی و درونمایه های اخلاقی نیز در جدول بررسی شده‌اند.    کلیدواژه‌ها: گردآوری قص? عامیانه، بازنویسی قص? عامیانه، منطقه ماهیدشت (کرمانشاه)، عناصر روایی داستان.

ادبیات پایداری شاخه‌ای از ادبیات متعهد است که در پی بیان واقعیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه رنج کشیده و آزاده است که به دنبال آزادی خود از یوغ استعمار و مبارزه با هر گونه ظلم و ستم هستند. فاروق جویده و محمود شاهرخی از از جمله شاعران   حوزه ادبیات مقاومت فارسی و عربی هستند که مولفه‌های پایداری همچون ظلم ستیزی، وطن دوستی، دفاع از عزّت اسلام و مسلمین، پرداختن به قضیه فلسطین و اعتراض یه وضع موجود، نمودها و اسطوره‌های پایداری در اشعار ایشان نمود زیادی دارد. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی نمودهای پایداری و مقاومت را در سروده‌های این دو بررسی و مقایسه کند.   نتایج پژوهش بیانگر آن است که ظلم‌ستیزی، وطن‌دوستی، پایداری و مقاومت در برابر دشمن، ستایش شهدا شاخص‌ترین نمودهای پایداری در شعر این دو شاعر است. واژگان کلیدی: ادبیات تطبیقی، ادبیات مقاومت، فاروق جویده، محمود شاهرخی.   

دعا یکی از مقوله‌های   بسیار شیرین و جذابی است که همواره در حیات بشریت مقامی والا و مقدس را به خود اختصاص داده است. به طور کل دعا نوعی پیوند ماورائی است که با جذب انرژی از عوامل عالم بالا و بازنمود آن در اوامر عالم سفلی، مطالبات و انتظارات خاصی را پاسخ داده است. آنچه در بُنِ این پدیده‌ی انسانی نهفته است، آثار ترتبیتی سازنده‌ی آن است که در صورت برآورده شدن یا نشدن، قابل انکار نخواهد بود. امیل ناصیف یکی از نویسندگان مشهور فلسطینی است که در کتاب «اروع ما قیل من الادعیه»، با جهت دادن به نوع نگاه انسان، چراغ امید بشریت را روشن ساخته و وجه دیگری از عبادت را ترسیم کرده است تا فراتر از ارتباطات روش‌مند و محدود به مکان و زمان ازقبیل حج، نماز وغیره، با ندای دل و فارغ از همه‌ی هستی انسان را همنشین دائمی خداوند گرداند. مقوله‌ی مورد توجه در این پژوهش، علاوه بر ترجمه‌ی کتاب مذکور، تحلیلی از انواع ادعیه‌ی مکتوب و مورد نظر نویسنده و نیز تاثیرات آن در زندگی بشر است. کلیدواژه‌ها : ادبیات دینی، دعا، امیل ناصیف، اروع ما قیل من الادعیه  

ان من الاسباب التی استوجبت اختیار هذا الموضوع بالبحث والتحلیل المفصل هو بروز ظاهره الحنین الى الاوطان فی الشعر العربی على وجهه العموم وعلى مر العصور ،وکذلک فی الشعر العراقی بشکل خاص .   حیث لاحظنا وبشکل ملفت للنظر ان هذه الظاهره بارزه فی معظم اشعار الشیخ الوائلی ، وقد عالج الشیخ الوائلی هذه الظاهره بصوره موضوعیه تستحق الدراسه والتحلیل . ومن خلال الدراسه المستفیضه للموضوع وجدنا بان الشیخ الوائلی (رحمه الله) ، هو ادیب من طراز خاص تمکن وبجداره من ابراز العاطفه الانسانیه المتاصله فی النفس البشریه من خلال نظمه لاجمل واروع الاشعار التی تغنت بحب الوطن . کما تم التطرق فی هذه الرساله الى اهم الاسباب التی دفعت بالشاعر الى النظم فی هذا النوع من الشعر ، حیث وجدنا اسباباً عدیده منها سیاسیه واجتماعیه و ثقافیه . بالاضافه الى ما تم التطرق الیه اعلاه فان اهمیه هذه الدراسه تکمن فی ماستضیفه هذه الدراسه من اشیاء جدیده من خلال التطرق الى مواضیع تتعلق بعاطفه الانسان ومشاعره ، ومنها مشاعر الحنین بمختلف مجالاته مثل الحنین الى الوطن والحنین الى الاهل والاصدقاء والحنین الى المحبوب وکذلک الحنین الى الذکریات الماضیه . کل ذلک تم من خلال توصیف هذه المشاعر باستخدام بواعث هذا النوع من الحنین مثل : البرق ، والنسیم ، والحمام ، والدموع ، والنخیل وغیرها من الادوات الاخرى . وفی نهایه هذا البحث استنتجنا بان الشیخ الوائلی یمتلک حساً ادبیاً مرهفاً وذوقاً بلاغیاً رصیناً ، نراه واضحا من خلال نتاجه الادبی واشعاره ، کما اتصف آسلوب الوائلی فی معالجته لغرض حب الوطن والحنین الیه بالقوه والرصانه ، فقد استخدام الالفاظ المباشره للحب والحنین والغربه ، ومما زاد فی رصانه قصائده هو کثره استعماله للالفاظ الموحیه بالحب والحنین . کما تمیزت الصوره الشعریه التی جسدها الوائلی فی شعر الحب والحنین الى الوطن بالقوه ، حیث شملت الصوره البیانیه نواحی بلاغیه رائعه تمثلت بقوه فی التشبیه والاستعاره والکنایه . کما ابدع الشیخ الوائلی فی رسم الصوره الحسیه لمعاناته فی الغربه ، حیث ساعدت فی وصف عواطفه الجیاشه التی حملها فی صدره ، مما یوحى للسامع بما یشعر به الشاعر من الحب والحنین الصادق النابع من عواطف الشاعر الصادقه .   

   یادگیری زبان عربی همواره مورد توجه قرار دارد اما متاسفانه بیشتر اوقات فرایند یادگیری با مشکلاتی همراه است و گاها این آموزش ثمره­ای قابل قبولی را به همراه ندارد، علت این امر عدم توجه به هدف متعلم از یادگرفتن این زبان است؛ به طوری که منهج و فرآیند یادگیری شخصی که هدف او مسائل دینی است بسیار متفاوتتر از شخصی است که مسائل گردشگری و زیارتی را در نظر دارد و همچنین معلمی که فرآیند آموزش را بر عهده دارد باید از روش­های مفید و کاربردی استفاده کند تا فرآیند آموزش لذت بخش و در اسرع وقت ممکن و مفید صورت گیرد.

ادبیات فولکلور هر جامعه‌ای، بسیاری از واقعیت‌های فرهنگی، باورهای اجتماعی و ذهنیت نهادینه‌شده آن جامعه را نمایان می‌کند. ضرب‌المثل‌ها بخشی از ادبیات شفاهی است که می‌توان در لابلای آن، قوانین و هنجارهای یک اجتماع را درک کرد. افزون براین، خانواده به عنوان اولین و کوچکترین اجتماع، ساختار و نظام خاصی دارد که بخشی از آن در قالب ضرب‌المثل‌ها بازتاب پیدا کرده‌است. ضرب‌المثل‌های عربی نیز از این حیث مستثنی نیستند و از نحوه زندگی آن‌ها سرچشمه گرفته و با مردم پیوندی ناگسستنی دارد.   نوشتار حاضر بر آن است تا با رویکردی توصیفی-تحلیلی رویکردهای نظام‌شناختی خانواده را در ضرب‌المثل‌های عربی بررسی کند و براساس ضرب‌المثل‌های عربی، ذهنیت و فرهنگ مردمان عرب را نسبت به خانواده نشان دهد. دستاورد پژوهش بیانگر آن است که علی‌رغم وجود معدود ضرب‌المثل‌هایی که رویکرد مثبت به جنسیت زنان دارند، ذهنیت غالب   در میان مردمان عرب، بیانگر باورهای نادرست جنسی در مورد زنان است این بخش از ادبیات فولکلور عربی جنسیت‌زده است و بیشتر ضرب‌المثل‌هایی که در ارتباط با زنان وجود دارد بیانگر تحقیر، تبعیض جنسیتی و ناچیز شمردن زنان است. در این نگاه، کم‌خردی، انفعال، خمودگی، ضعیف بودن و بی‌وفایی مشخصه‌های اصلی زنان است و در مقابل صفاتی همچون قوی بودن، رازداری، شهامت، دانایی و رزم‌آوری شاخص‌های مردان است و زنان از آن بهره‌ای ندارند. افزون براین، معدود ضرب‌المثل‌هایی نیز زنان را در جایگاه مثبت قرار داده‌است. روحیه همسایه‌دوستی، توجه به فرزند پسر، مهمان‌نوازی و . . .   از دیگر رویکردهای نظام خانواده در ضرب‌المثل‌های عربی است. کلیدواژه‌ها:   خانواده، فولکلور، ضرب‌المثل عربی.   

در این پایان‌نامه به نقد و بررسی برداشت‌های تفسیری و حدیثی دکتر شریعتی پرداخته شده است. روش تحقیق این پایان نامه، روش تحلیلی - توصیفی است.روش گردآوری اطلاعات، اسنادی است به این معنی­که از طریق مراجعه به کتاب ها،   مقالات علمی،   پایان نامه ها و سایت های اینترنتی به کسب داده ها و اطلاعات پرداخته شده است. دکتر شریعتی همچون مصلحان بزرگ جهان اسلام، بازگشت به قرآن را عامل سعادت مسلمانان معرفی می­کند و درآثار خود به معارف قرآنی و بهره گرفتن از آنها توجه ویژه ای داشته است.    در حوزه تفسیر قرآن، عدم آشنایی با اسلوبی روشمند در بهره مندی از معانی و معارف قرآنی و هم­چنین نگاه التقاطی( مارکسیستی – اسلامی) وی، به بسیاری از آموزه­های قرآنی، گاهی باعث تاویلات ناروا و برداشت­های ناصحیح وی از آیات قرآن  گردیده است. با توجه به یافته های تحقیق، دکتر شریعتی به تفاسیر سنتی توجه خاصی نداشته است. اما در پرداختن به برداشت های قرآنی خود، تحت تاثیر پدرشان محمد تقی شریعتی و افرادی همچون اقبال لاهوری، محمدعبده و طنطاوی بوده است.   

   صنعت ترجمه و برگرداندن آثار ادبی نقش مهمی در دوره معاصر در درک و تفسیر آثاری نویسندگان بزرگ به دوستداران علم و ادب ایفاء کرده است، زبان عربی از جمله زبان‌های است که آثار ارزشمندی در بطن خود دارد که شایسته معرفی و شناساندن آن به دیگران است، «المقصله و جواسیس الشاباک الصهیونی» یکی از کتاب‌های رمان نویس انقلابی و مبارز، عبدالله غالب البرغوثی است. عبدالله غالب البرغوثی از مبارزانی است که بر ضد رژیم صهیونیست فعالیت‌های بسیاری انجام داده و به همین خاطر سال‌های بسیاری از عمر خویش را در زندان‌های آن‌ها به سر برده است. در واقع وی را می‌توان از رهبران انقلابی به شمار برد که نقش به سزایی در مبارزه با صهیونیست‌ها داشته است. رژیم صهیونیستی به منظور شکنجه‌ی او از نقل و انتقال پی در پی و ماهیانه از این زندان به آن زندان با دست وپای زنجیر شده استفاده می‌کرد. برغوثی در این مدت به ترتیب به زندان‌های مختلفی از جمله بئر السبع، عسقلان، بئر السبع، جلبوع، ریمون، ایالون و مسکوبیه فرستاده شده است. عبدالله همانطور که قبل از زندانی شدنش، خواب را بر صهیونیست‌ها حرام کرده بود، بعد از اسارت نیز با اعتصاب غذای طولانی و مقاومت ستودنی، پیام مظلومیت ملت فلسطین را به گوش جهانیان می‌رساند و بار دیگر صهیونیست‌ها را درمانده کرده است .از وی 9 اثر شامل زندگی‌نامه و 8 رمان به نگارش درآمده است. از آثار او می‌توان به «مهندس علی الطریق، الماجده، فلسطین العاشقه والمعشوق، المقدسی وشیاطین، الهیکل المزعوم، امیر الظل» اشاره کرد. مضمون رمان «المقصله و جواسیس الشاباک الصهیونی» داستان‌های از تقابل و برخورد بین مقاومت و عوامل اشغالگر صهیونیست است، این رمان تنها زایده قوه تخیل نویسنده نیست بلکه جلوه‌هایی از واقعیت اجتماعی مردم در آن یافت می‌شود. قهرمان اصلی داستان جوانی به نام «شهاب» است که بیشتر حوادث داستان پیرامون این شخصیت رقم می‌خورد، از ویژگی‌های نویسنده در این رمان بی‌پروایی و صراحت او در بیان عقاید و نظرات است. در این پایان‌نامه سعی بر آن است که به ترجمه کتاب« المقصله وجواسیس الشاباک الصهیونی» اثر عبدالله غالب البرغوثی با استفاده از ترجمه ارتباطی بپردازیم.

کُردی است  

شعر آیینی کلامی است آهنگین و معنوی که به لحاظ محتوایی و صبغه­ی دینی متاثر از منابع اسلامی و باورهای دینی است. این نوع شعر گستره­ی وسیع و تقسیم­بندی­های گوناگونی دارد، اما از نظر موضوع می­توان آن را به سه دسته­ی: 1- شعر توحیدی، نیایشی، عرفانی 2- شعر اخلاقی و پندی، اجتماعی، مقاومت، بیداری و دفاع مقدس 3- شعر ولایی که شامل: شعر نبوی، علوی، فاطمی، عاشورایی، رضوی و مهدوی تقسیم کرد. با نگاهی گذرا به پیشینه­ی مکتوب شعر فارسی و آثار ماندگاری که کیان معنوی و هویت فرهنگی ملت ما را رقم زده­اند، درمی­یابیم که حوزه­ی گسترده­ی ادبیات فارسی همیشه متاثر از این مفاهیم ناب و ارزشی شعر آیینی بوده است و شاعران بسیاری در این قلمرو سروده­های زیبا و ماندگاری دارند. از جمله شاعران توانمند که به سرودن شعر آیینی پرداخته­اند ابوالفضل طهرانی و سید حمیدرضا برقعی می­باشند. ابوالفضل طهرانی از مجتهدان بنام قرن سیزده و چهارده بوده که در علوم بسیاری صاحب نظر می­باشد. وی از شعرای خوب و توانمند ایرانی در سرودن شعر عربی است. شخصیت ادبی و تسلط شگفت­انگیزش بر انواع علوم ادبی، شعرشناسی و آگاهی بر نکات ظریف و گسترده­ی تاریخ ادبیات عرب و متون و دیوان شعرا، شعر او را در بین شاعران و ادبا نمونه کرده است. سید حمیدرضا برقعی نیز از دیگر شاعران معاصر است که در قالب­های مختلف شعر سروده و قریحه­ای روان و سیال دارد. بیشتر آثار وی محتوایی آیینی دارد و در منقبت و رثای ائمه اطهار به خصوص سالار شهیدان شعر سروده است. پژوهش حاضر سعی بر آن دارد تا به روش کتابخانه­ای و شیوه­ی توصیفی – تحلیلی پس از بررسی اجمالی و نگاهی گذرا به دیوان ابوالفضل طهرانی و آثار سید حمیدرضا برقعی، اشعار آیینی عاشورایی این دو شاعر را به روش تطبیقی تحلیل کند. تطبیق وجود همانند و ناهمانند سروده­های آنها و از سوی دیگر بررسی زیباشناسی شعر ایشان از زاویه­های نقدی و بلاغی از هدف­های دیگر این پژوهش است. بنابراین ساختارهاو مضمون­ها ابتدا دسته بندی و سپس تحلیل می­شود، بهره مندی از منابع تاریخی، تفسیری، حدیثی، نقدی و بلاغی از ویژگی­های بارز این پژوهش به شمار می­آید. واژگان کلیدی: اشعار آیینی، ادبیات تطبیقی، شعر عربی و فارسی، ابوالفضل طهرانی، حمیدرضا برقعی.      

   آثار ادبی همانند آیینه‌ای افزون بر بازتاب افکار و اندیشه‌های خالقان آن، بیانگر سیر   تحولات سیاسی و اجتماعی نیز هستند و این امر نشان می‌دهد که پیوند متقابل ادبیات و اجتماع، اتفاقی ناگزیر است، البته این رویداد، تنها مختص ادبیات نیست و پیوند میان جامعه و دیگر هنرها نیز   همواره مشاهده می‌شود. شعر معاصر فارسی و عربی نیز ارتباط فراوانی با تحولات سیاسی و اجتماعی دارد. عارف قزوینی و توفیق امین زیاد دو   شاعر شاخص دوران معاصر هستند که با نگاهی از سرتعهد و تاثرات اجتماعی به تحولات پیرامونشان نگریسته‌اند. از این‌رو، پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر سروده‌های دو شاعر نام‌برده، بر آن است تا لایه‌های اجتماعی و سیاسی را در اشعار آنان بررسی و تحلیل کند. دستاور پژوهش بیانگر آن است که شعر   عارف قزوینی نسبت به   توفیق امین زیاد از جنبه اجتماعی بیشتری برخوردار است، وی با زبانی ساده و به دور از تکلّف، رسانه طبقات فرودست جامعه شده و دردهای آنان را بازتاب داده‌ و در بسیاری از موارد نیز با چاشنی تصنیف، از تلخی این دردها کاسته‌است. البّته وی از تحولات سیاسی نیز بی خبر نبوده و دلبستگی وی به تحولات مشروطه در اشعارش مشخص است. شعر توفیق امین زیاد، بیشتر تحت تاثیر   اشغالگری رزیم صهیونیستی است و در کنار همبستگی با مردمان آواره فلسطین به این تحولات اشاراتی دارد. عارف قزوینی و توفیق امین زیاد شاعرانی معترض هستند، گاهی   اعتراض‌های عارف قزوینی تند و تیز و گزنده می‌شود و اغلب ارکان اجتماعی و سیاسی را در برمی‌گیرد.