وحید مبارک

چکیده صادق هدایت از بنیان­گذاران داستان­نویسی مدرن در ایران است که داستان‌نویسان بسیاری بعد از وی تحت تاثیر مکتب نویسندگی او قرار گرفته­اند و مستقیم یا غیرمستقیم از وی الگوبرداری کرده­اند. ویلیام سیدنی پورتر معروف به (اُ.هنری) را، به خاطر خلق آثار جذاب در قالب داستان کوتاه، استاد بزرگ داستان کوتاه جهان نامیده­اند. اگر هدایت را به عنوان «امپراتور داستان­های کوتاه­» در ایران بنامیم، بی­شک اُ.هنری «امپراتور داستان­های کوتاه­» در آمریکاست. زیرا هر دو نویسنده (هدایت و اُهنری) تحت تاثیر عوامل گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی داستان­هایی نوشته­اند که جامع? تاریخی دوران آن­ها را به نمایش گذاشته است و هر دو توانسته­اند بدبینی، فقر، فاصل? طبقاتی، درد و رنج اجتماع واوضاع ناخوشایند سیاسی و اجتماعی   را در ذهن خوانندگان خویش به تصویر بکشند. این تحقیق با روش تحلیلی- توصیفی به بررسی مولفه­های رئالیسم اجتماعی در پنج داستان کوتاه (لاله، گرداب، صورتک­ها، چنگال و محلّل) از صادق هدایت و پنج داستان کوتاه (اتاق مبله، آخرین خنیاگر، آخرین برگ، دو قرص نان بیات و پس از بیست سال) از اُ.هنری پرداخته­ است. این داستان­های کوتاه به علت تشابهاتی که در ساختار متن، محتوا و جنبه­های فکری که در آنها دیده می‌شود، برای بررسی و تحلیل، انتخاب شده‌اند تا از دید عناصر داستان با تکیه بر مولفه­های مکتب رئالیسم مورد واکاوی و تطبیق قرار داده شوند. این پژوهش با رویکرد مکتب آمریکایی در مطالعات تطبیقی انجام شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهد که از مهم‌ترین عنصر از لحاظ ساختار متن در تمامی داستان‌ها، علاوه بر کنش­های چندگانه شخصیت­ها، غافلگیری و پایان­هایی همراه با مرگ و ناامیدی درون­مایه­های رئالیسم اجتماعی مانند: درد و رنج، ظلم و ستم حاکم بر جامعه، فقر مالی، اختلافات طبقاتی، حضور زنان در برخی از داستان­ها و نیز شیوه زندگی اقشار ضعیف و متوسط جامعه به کار گرفته شده است. زبان و لحن آثار هر دو نویسنده ساده و   گاه عاری از هرگونه تکلّف زبانی و مفهومی و با گرایش­ کاربرد اصطلاحات عامیانه است. کلیدواژه­ها: صادق هدایت، ویلیام سیدنی پورتر( اُ.هنری)، ادبیات تطبیقی، رئالیسم اجتماعی، داستان کوتاه، عناصر داستان.   

   بیان مسئله و اهداف پژوهش: این پژوهش به بررسی تحول شخصیت زن از هویت فردی به تیپ اجتماعی در دو رمان «این خیابان سرعت‌گیر ندارد»‌(جهانی،????) و «نجوای ناجی» (قنبری، ????) می‌پردازد. هدف‌اصلی، تحلیل نحوه تاثیر عوامل خانوادگی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بر شکل‌گیری هویت زنانه و تبدیل آن به تیپ‌های اجتماعی مشخص در ادبیات داستانی معاصر ایران است.   پرسش‌های پژوهش:   ?. چگونه شخصیت‌های زن در این دو رمان از هویت فردی به تیپ اجتماعی تبدیل می‌شوند؟   ?. چه عواملی در این تحول موثرند؟   ?. آیا این تحول نشانه‌ای از مقاومت، انطباق یا سرکوب هویت فردی است؟   روش پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌ها با روش محتواوی از‌ متن دو‌رمان استخراج شده‌اند و تحلیل آن‌ها مبتنی برنظریه‌های شخصیت‌پردازی (مانند فورستر)، نقد فمینیستی (به‌ویژه شوالتر) و مفاهیم «هویت فردی» و «تیپ‌سازی» صورت گرفته است.   یافته‌های مهم وکلیدی پژوهش: یافته‌ها نشان می‌دهند‌که شخصیت‌های زن درآغازداستان دارای استقلال، خودآگاهی و قابلیت تصمیم‌گیری فردی هستند، اما درطول داستان و تحت فشارهای خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی، به تیپ‌هایی چون «زن مطیع»، «زن قربانی»، «زن مقاومت‌کننده» تبدیل می‌شوند. همچنین، تفاوت‌های فردی در میزان مقاومت، جسارت و آگاهی، نقش کلیدی در تعیین میزان حفظ هویت فردی دارند.   نتیجه‌گیری: تحول شخصیت زن از هویت فردی به تیپ اجتماعی، فرآیندی چندوجهی و متاثر از تعامل پیچید? فردیت و ساختارهای خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی است. این پژوهش درک عمیق‌تری از جایگاه زن در ادبیات معاصر ایران فراهم می‌آورد و زمینه‌ساز مطالعات تطبیقی و روان‌شناختی در حوزه ادبیات زنان می‌شود. کلیدواژه‌ها: ادبیات داستانی معاصر، زنان نویسنده‌ی کرمانشاهی، شخصیت‌پردازی، تیپ‌سازی، نقد زن‌محور، این خیابان سرعت‌گیر ندارد، نجوای ناجی

   این پژوهش به بررسی رابط? میان طبیعت و زیبایی در شعر بدر شاکر السیّاب، به‌ عنوان یکی از برجسته‌ ترین شاعران نوگرای عرب، می ‌پردازد. هدف آن، تبیین چگونگی به‌ کارگیری عناصر طبیعت از سوی سیّاب به‌ عنوان ابزاری برای بیان احساسات و کشمکش‌ های درونی او، و نیز به‌ عنوان نمادی با دلالت‌ های اجتماعی و سیاسی گسترده ‌تر است. اهمیت طبیعت در شعر وی از توانایی آن در بازتاب دادن «خویشتن» شاعر و جامعه ‌اش سرچشمه می ‌گیرد؛ جایی که وصف طبیعت با دوگان? زندگی و مرگ، امید و یاس درهم می‌آمیزد و تجرب? انسانی پیچید? شاعر را بازمی ‌تابد.

      بیان مساله: موفقیت فردوسی در سرودن شاهنامه سبب شد که گروهی از شاعران به پیروی از وی به سرودن متون حماسی بپردازند.گرشاسب­نامه نیز از متون حماسی است که به بیان زندگی و رزم­های گرشاسب پرداخته و از موفق­ترین آثار در این زمینه است. این اثر با آنکه یک اثر حماسی است اما گفتمان­های متنوعی را در دل خود دارد. فرض بر این است که در گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه، پهلوان و پهلوانی اگرچه در دوره پادشاهی ستمگر(ضحاک) بوده است به کارکرد­های اصلی خودش که محوریت منفعت و مصلحت ایران و ایرانی است عمل می­کند،گویی پهلوان داستان در هر شرایطی که باشد خود را متعهد می داند که با کارهایش به سود مردم و ایران عمل کند، همان کارکردی که سلسله فرزندان گرشاسب عهده­دار انجام آن بوده­اند.گرشاسب فرهمند با رزم­هایش و راهنمایی­هایی که از برهمن می­گیرد، در عهد پادشاه ستمگری چون ضحاک نیز برترین پهلوان ایران و یاریگر مردم است. هدف: گفتمان چگونگی ارتباط متن با قدرت و ایدئولوژی است. هر گفتمانی که تاکید بیشتری بر روی آن انجام شود گفتمان غالب و حاکم بر متن می­گردد. بنابراین موضوع این پژوهش و هدف آن، مشخص کردن انواع گفتمان­ها و بررسی گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه است. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، گفتمان حاکم بر گرشاسب نامه اسدی توسی را مورد بررسی قرار می­دهد. یافته­ها و نتایج پژوهش: یافته­ها نشان می­دهد که گفتمان پهلوانی با توجه به آنکه بیشترین حجم کتاب به جنگ­ها و مبارزات گرشاسب اختصاص یافته،گفتمان حاکم بر گرشاسب­نامه است و سایر گفتمان­های فرعی(اطاعت، سلطنتی، اساطیری، سیاسی، آفرینش، خارق­العادگی، عامیانگی، اخلاقی- تعلیمی، دینی و فرهنگی) به صورت همسو و گاهی به شکل تلفیقی با گفتمان حاکم یا درکنار یکدیگر در این کتاب جلوه­گر شده­اند. کلیدواژه­ها: تحلیل گفتمان، اسدی توسی، گرشاسب­نامه، پهلوانی.

   هدف: مثنوی هفت‌پیکر، یکی از آثار برجست? نظامی گنجوی، از غنی‌ترین نمونه‌های کاربرد زبان رمزآلود و چندلایه در ادبیات فارسی است. در میان منظومه‌های نظامی، این اثر بیش از دیگر آثار او، بستری برای نگاه تاویلی و هرمنوتیکی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی جایگاه هرمنوتیک در این منظومه پرداخته است و در تلاش است تا مولفه‌های زبان رمزی نظامی را شناسایی کرده و آن‌ها را در حد توان به زبان روشن و قابل‌فهم توضیح دهد. در این راستا، پرسش‌های اصلی پژوهش عبارتند از: «تاویل و هرمنوتیک چیست؟»، «نظامی گنجوی در هفت‌پیکر چه میزان از نگاه هرمنوتیکی بهره گرفته است؟» و «فهم این نگاه چه کمکی به تحلیل اثر می‌کند؟»   

هدف: هدف اصلی این پژوهش، بررسی تاثیرات تعاملات فرهنگی در رمان سنگ صبور اثر صادق چوبک است. پژوهش قصد دارد نشان دهد که چگونه شخصیت‌های رمان تحت تاثیر دنیای رئالیست و ناتورالیست قرار گرفته و در مواجهه با فرهنگ‌های نوین، فرهنگ درونی خود را حفظ یا تغییر می‌دهند. روش‌شناسی: روش پژوهش مبتنی بر نشانه‌شناسی فرهنگی (Cultural Semiotics) است. این روش بر پایه نظریات مکتب تارتو شکل گرفته که فرهنگ را به عنوان یک نظام علامتی در نظر می‌گیرد. در این پژوهش از تحلیل محتوای کیفی برای بررسی نشانه‌های فرهنگی، پادفرهنگی و ضدفرهنگی در متن استفاده شده است.   یافته‌ها: شخصیت‌های رمان در مواجهه با مولفه‌های پادفرهنگی (عناصری که فرهنگ غالب را به چالش می‌کشند) و ضدفرهنگی (عناصری که در تضاد با فرهنگ غالب هستند) قرار دارند. با وجود این مواجهه‌ها، شخصیت‌ها تا حد زیادی موفق به حفظ فرهنگ درونی خود می‌شوند.برخی از شخصیت‌ها فرهنگ غالب را به ضدفرهنگ تبدیل کرده و آن را به نوعی مقاومت در برابر فرهنگ‌های نوین بدل می‌سازند.عناصر زمان و مکان و بیداری ضمیر ناخودآگاه نقش مهمی در تعامل شخصیت‌ها با فرهنگ‌های جدید دارند.   نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که فرهنگ نهادینه‌شده در شخصیت‌های رمان سنگ صبور به رغم مواجهه با فرهنگ‌های نوین، تاثیر قوی‌تری دارد و به عنوان یک نیروی مقاومت در برابر پادفرهنگ‌ها عمل می‌کند. این رمان تصویری از تقابل سنت و مدرنیته ارائه می‌دهد و بر پویایی‌های فرهنگی در جامعه ایرانی تاکید دارد. این پژوهش با استفاده از نشانه‌شناسی فرهنگی، نشان می‌دهد که چگونه هویت فرهنگی افراد در مواجهه با تغییرات فرهنگی، بازتولید یا دگرگون می‌شود. همچنین نقش ضمیر ناخودآگاه و عوامل زمانی و مکانی در این فرآیند برجسته است.    کلید واژه‌ها: نشانه‌شناسی فرهنگی، لوتمان، سنگ صبور. صادق چوبک.   

         کتاب «إتحاف النبلاء باخبار و اشعار الکرماء والبخلاء»   اثری برجسته از جمال الدین دمشقی حنبلی مشهور به ابن مبرد از علما و اندیشمندان   حنبلی مذهب اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم است که بیشتر آثار وی در حوزه­ی علم، اخلاق و گسترش فرهنگ است. این اثر از جمله آثار ارزشمندی است که دو مبحث عمده­ی بخل و کرم را در ادبیات عرب در قالب رساله­ای مختصر تنظیم نموده که در نوع خود نمونه­ای برجسته به شمار می­رود که سه حوزه­ی ادبیات، تاریخ و اخلاق را به هم پیوند داده است. به عبارت دیگر این اثر، اخبار و نثر و نظم مربوط به دو ویژگی سخاوت و خساست را به شکلی موجز و مختصر بیان کرده است.      مولف در بخش ابتدایی کتاب به آیاتی از قرآن کریم و احادیث نبوی و اشعاری اشاره   دارد که در مورد   بخل و سخاوت سخن گفته­اند؛ همچنین اطلاعاتی از مولف و کتاب درج شده است، فصل اول با عنوان (اشتات لغویه) به ریشه­یابی واژه بخل و معانی آن پرداخته و در فصل دوم که باعنوان (الإسلام دین البذل و الکرم) بیان شده به اهمیت سخاوت و بخشش در اسلام اشاره دارد که با ذکر آیات، مهر تایید برسخنان خود زده است. فصل سوم را با عنوان (الکرم هو الإیمان والطاعه) آغاز کرده است که در آن آیات قرآن کریم و احادیث بسیاری از بزرگان اسلام ذکر شده است. در فصل چهارم (الکرم فی الشعر العربی القدیم) سخاوت را با شواهدی از اشعار کهن معرفی کرده و مولف در فصل پنجم که فصل پایانی می‌باشد (البخل فی الشعر العربی) بخل را در اشعار کهن معرفی نموده است. در این پروژه برای ترجمه­های آیات قرآن از ترجمه­های آقایان فولادوند و آیتی استفاده شده است.    کلیدواژه­ها: خساست، کرم، شعرعربی، نثرعربی، جمال الدین دمشقی.

     فردوسی سخنور فرزانه­ای است‌که به ظرایف سخن‌که همانا رسایی، اثرگذاری و برانگیختن عواطف مختلف در شنونده است، تسلط کافی دارد. این پژوهش به بررسی مباحث علم معانی در دفتر نخست شاهنامه به تصحیح جلال خالقی مطلق پرداخته است تا بخشی از اسرار بلاغی شاهنامه را که فردوسی برای تاثیر بیشتر سخن و به اقتضای حال و مقام و موضوع از آن بهره گرفته است؛ توضیح و تبیین نماید. پژوهش حاضر به روش توصیفی - تحلیلی دفتر نخست شاهنامه را بررسی‌کرده و به این پرسش پاسخ داده‌که میزان هنرمندی بلاغی و کاربرد ظرایف علم معانی به‌وسیله فردوسی در به نظم‌کشیدن متن شاهنامه چگونه بوده است. یافته­ها نشان می­دهد‌که فردوسی گاهی برای تاثیر کلام از جملات خبری استفاده‌کرده‌است و‌گاهی از جملات انشایی. در جملات خبری با هنرنمایی‌های گوناگون مانند: ذکر نهاد، حذف نهاد،‌جابجایی ارکان جمله و تقدیم و تاخیرها به اغراض ثانویه و معانی تلویحی دست‌یافته است.‌گاهی از ایجاز بهره گرفته و‌گاهی با تکنیک‌هایی چون ایضاح بعد از ابهام و ذکر خاص بعد از عام، سخن را دلنشین و گوارا نموده است. ویژه‌سازی (حصر و قصر) ها، تاکیدها، جملات پرسشی، امری و نهی را با اغراض ثانوی چون: بزرگداشت، بیان شگفتی، لابه، هشدار، تهدید، استرحام و سرزنش، با چیره­دستی، در‌گفتگوی بین شخصیت­های‌شاهنامه به‌کار بسته است. اغراض ثانویه رفتارهای غیرکلامی مانند سکوت و مرگ را در معنای ترس و اکراه و سوگواری به‌کار گرفته است. در نگاه کلی فردوسی به فراخور حال و مقام، موثرترین سخن را به‌کار بسته تا‌کلام خود را بر مخاطبان خالی‌الذهن، مردد و منکر عرضه نماید و همه را از شاهنامه، رسایی و قوت کلام خود بهره­مند سازد. در این بررسی ساخت­های آوایی، واژه‌ای، نحوی و همچنین یادکردها، حذف­ها، تقدیم‌وتاخیرها، ویژه‌سازی‌ها، ایجاز و اطناب­ها، تاکیدها و رفتارهای غیرکلامی به‌ منظور اغراض ثانویه و برای تاثیر سخن و ترغیب مخاطب است.    کلیدواژه­ها:

بحث زهد و مسائل مربوط به آن از جمله مسائلی است که از دیرباز توجه برخی از متفکران غربی و شرقی را در حوزه‌های مختلف تفسیر، فلسفه، عرفان، تصوف و فلسفه اخلاق را به خود معطوف داشته است. امام محمد غزالی و آرتور شوپنهاور ازجمله متفکرانی هستند که علی‌رغم نظام فکری متفاوت، با نگرشی عارفانه به زهد و شیوه زاهدانه و پارسامنشانه در نظام فلسفی خود توجه کرده‌اند. غزالی زهد را به عنوان یکی از مقامات سالکان و عارفان معرفی می‌کند و آن را به اعراض و بی‌میلی نسبت ‌به دنیا و امورات آن به جهت دست‌یابی به لقای حق تعالی در جهان آخرت تعریف می‌کند، اما شوپنهاور جهان را اراده‌ای می‌داند که منشا تمام دردها و رنج‌های موجود در این عالم است و بر آن است که هر آنچه در این عالم وجود دارد، جلوه و نمود همین اراده است. بر همین مبنا، او زهد را به سرکوب امیال و غرایز و محدود کردن خواسته‌های مطلوب و روی آوردن به امور نامطلوب با هدف نفی اراده تعریف می‌کند. در نظر هر دو متفکر زهد، نتایجی را در پی دارد که مهم‌ترین و اصلی‌ترین آن نیل به سعادت بشری است و با توجه به دخیل ‌بودن زهد در سعادت و کمال بشر از نگاه غزالی و شوپنهاور، بررسی و تطبیق دیدگاه‌های این دو متفکر بزرگ، به نظر مفید فایده می‌رسد. جهان‌بینی‌های متفاوت حاکم بر نظام فکری این دو اندیشمند سبب گردیده تا مفهوم زهد و نتایج حاصل از آن، با وجود اشتراکات، دارای تفاوت‌هایی نیز شود. این پژوهش درصدد آن بوده است تا ضمن لحاظ بستر و جهان‌بینی‌های متفاوت حاکم بر اندیشه   غزالی و شوپنهاور، اشتراکات و افتراقات مفهوم زهد و نتایج حاصل از آن را، استنباط و تبیین کند.    واژه‌های کلیدی: اراده، ریاضت، زهد، سعادت، شوپنهاور، غزالی   

چکیده هدف: ادبیات داستانی یکی از انواع ادبی هر ملتی محسوب می شود. این نوع ادبی عناصر خاص خود را دارد. لذا شخصیت پردازی از عناصر مهم داستانی محسوب می شود. در این پژوهش، هدف تحلیل و بررسی شخصیت های داستان و شخصیت پردازی نویسنده می باشد. روش شناسی پژوهش: در پژوهش حاضر، روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. در جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و مقالات دیجیتالی استفاده شده است. به این شکل که پس از توصیف رئوس مطالب پژوهش، به تحلیل و بررسی شخصیت ها و شخصیت پردازی نویسنده در دو رمان ذکر شده پرداخته شده است. یافته ها: با بررسی که در این پژوهش صورت گرفته است، شخصیت های اصلی در هر دو اثر اندک می باشند. شخصیت های فرعی گاهی به مانند شخصیت اصلی جلوه می کنند اما عمل اصلی داستان را شخصیت های اصلی انجام می دهند.شخصیت پردازی نویسنده نیز تلفیقی از دو روش مستقیم و غیر مستقیم است. نتیجه گیری: از پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که شخصیت ها تحت تاثیر از محیط و اطرافیان خود هستند. این موضوع انکار ناپذیر است چرا کهانسان موجودی اجتماعی است. در تحلیل شخصیت پردازی، نویسنده هنرمندانه از توصیف مستقیم و غیر مستقیم مانند گفتگو، نام، محیط و ... استفاده کرده است و با تلفیقی از عناصر مختلف شخصیت پردازی بی نظیری را خلق رده است. کلید واژ ها: ادبیات داستانی، رمان، منصور یاقوتی، بن بست، دهقانان  

اختلاف زیادی در بین امت اسلامی   در اینکه اهل بیت پیامبر مشتمل بر چه کسانی است مطرح شده   از جمله اینکه آیا همسران پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله و سلم) جزء اهل بیت هستند یا خیر؟ در این کتاب مباحث مختلفی به نقل از بزرگان اهل سنت مطرح شده است. و نهایتا نظریه شیعه به اثبات رسیده است. واژه اهل بیت در روایات، در چند معنای مختلف به کار رفته است و در ادبیات شیعی، برای امام علی (علیه السلام)، حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)، امام حسن (علیه السلام)، امام حسین (علیه السلام) و نُه امام معصوم از فرزندان امام حسین (علیه السلام) استفاده می‌شود. در آیه تطهیر تعبیر اهل البیت به کار رفته و بر پاکی و طهارت آن‌ها تصریح شده است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز در احادیثی مانند حدیث سفینه و حدیث ثقلین از جایگاه والای اهل بیت در دین اسلام سخن گفته است. بنابر اعتقاد شیعه اهل بیت دارای مقام عصمت هستند و از نظر تقوا و دیگر فضیلت‌ها از همه اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) برترند مودت اهل بیت (علیهم السلام) بر مسلمانان واجب است و ولایت و رهبری   

  دفاع از پایان نامه با موضوع ترجمه عربی، کتاب بچه های خوب برای خوب جلد (?)مرزبان نامه نوشته مهدی آذری یزدی .

نیاز جامعه به تامین مواد غذائی الزم با توجه به رشد باالی جمعیت هر روزبیشتر می شود و در این بین سهم اصلی را بخش کشاورزی بالخص بخش دام وطیور بر عهده دارند. اما با توجه به اینکه صنعت تولید مواد پروتئینی بالخص در بخش طیور هنوز به طریق سنتی انجام می گیرد نتوانسته است همگام با نیاز جامعه به رشد خود ادامه دهد. و به نظر می رسد یکی از عوامل این مهم در بخش یک پارچه سازی این صنعت باشد از اینرو در این مقاله که برگرفته از پژوهشی به همین عنوان است به بررسی این مسئله از نگاه صاحب نظران و دست اندرکاران این صنعت پرداخته شده است و بعد از بیان مسئله به زنجیره تولید و زنجیره تامین در بخش مرغداری پرداخته شده و ضمن اشاره به زنجیره تامین یک پارچه کامل، مستقل، باالدستی و پایین دستی به روش های تامین سرمایه از جمله کنسرسیوم، اعتبار نامه بانکی، کراود فاندینگ و بانک ها اشاره شده است.  

نقد اندیشه های فمنیستی آثار زنان شاعر بعد از سال‌های مشروطه (پروین اعتصامی، سپیده کاشانی،ژاله اصفهانی)