محمدنبی احمدی

   تقوم الجدلیه على علاقه التفاعل والتقابل بین عنصرین متضادین ینتج صراعهما معنى اعمق للوجود والحقیقه، ولذلک شکّلت ثنائیه الحیاه والموت إحدى اکثر القضایا حضوراً فی الفکر الإنسانی والادب عبر العصور. فالحیاه لا تُدرک بمعزل عن الفناء، کما ان الموت لا یظهر بوصفه انقطاعاً نهائیاً فحسب، بل بوصفه مرحله من مراحل التحول والعبور وإعاده التشکل. ومن هنا اصبحت هذه الثنائیه من اهم البنى الفلسفیه والسردیه التی تستند إلیها الروایه الحدیثه فی بناء رویتها للإنسان والعالم والمصیر.    وفی ضوء هذا التصور، یتناول هذا البحث جدلیه الحیاه والموت فی روایه «مملکه دیشا»للکاتب.....، من خلال الکشف عن تمثلات هاتین القیمتین بوصفهما لب البناء الفلسفی والسردی للنص. إذ لا یظهر الموت فی الروایه حدثاً عارضاً او نهایه مطلقه، بل یتحول إلى بوابه لولاده جدیده وانبعاث متکرر، بینما تتخذ الحیاه شکلاً دائریاً متحولاً یرتبط بالنبوءات والدورات الزمنیه وتجدد المصائر والشخصیات. وتظهر القراءه ان الروایه تقیم صراعاً وجودیاً متشابکاً لا یمکن فصل عناصره، فالموت لیس نقیضاً للحیاه بقدر ما هو شرط لاستمرارها، والحیاه لا تستقر إلا عبر عبور محنه الفناء والتجدد.    وتتجلى اهمیه هذا الموضوع فی کونه یکشف بعداً وجودیاً وفلسفیاً جدیداً فی السرد الفانتازی العربی المعاصر، ویبرهن ان الروایه الحدیثه اصبحت قادره على توظیف الرموز الاسطوریه والفضاءات المتخیله والدورات الزمنیه لإنتاج خطاب فکری عمیق یضاهی کثیراً من التجارب السردیه العالمیه. کما تکتسب الدراسه اهمیتها من کون الروایه تجعل من جدلیه الحیاه والموت محرکاً رئیساً لبناء الشخصیات والاحداث والزمن والمکان، مما یفتح مجالاً نقدیاً واسعاً لدراسه الروایه العربیه ذات النزعه الرمزیه والوجودیه، وفهم طبیعه التحولات التی یشهدها السرد العربی الحدیث فی معالجته للاسئله الکبرى المتعلقه بالوجود والمصیر.    ویعتمد البحث على المنهج الوصفی التحلیلی، من خلال تتبع المظاهر السردیه التی تتجسد فیها ثنائیه الحیاه والموت، وتحلیل دلالاتها الفنیه والرمزیه، وبیان علاقتها بالبناء العام للنص، مع الإفاده من مفاهیم النقد البنیوی والرمزی والوجودی کلما اقتضى التحلیل ذلک. کما یسعى البحث إلى دراسه الکیفیه التی تتحول بها هذه الجدلیه إلى طاقه سردیه فاعله تعید تشکیل الشخصیات وتوجه مساراتها داخل العالم الروائی.    وقد توصل البحث إلى جمله من النتائج، ابرزها ان روایه مملکه دیشا تقدم رویه تجعل الموت فعلاً بنائیاً لا هدماً سردیاً، وان البنیه الزمنیه الدائریه القائمه على الدورات الاربع تمنح الموت معنى التحول لا الفناء المطلق. کما تبین ان الشخصیه الرئیسه «لیدی» لا تتحقق ذاتها إلا عبر المرور بطقس الموت والعوده، وان الامکنه الروائیه — من البحیره إلى الکهف إلى القصر — تعمل بوصفها فضاءات تتحرک فیها جدلیه الحیاه والموت على مستوى الرمز والفعل معاً. وکشف البحث ایضاً ان الروایه لا تنتهی بانتصار الحیاه على الموت، بل بانتصار فلسفه البعث والتجدد على فلسفه الفناء المطلق، وهو ما یمنح النص بعداً وجودیاً وفلسفیاً عمیقاً یتجاوز حدود الحکایه إلى التامل فی طبیعه الإنسان والوجود والمصیر. الکلمات المفتاحیه: الادب العربی المعاصر،الروایه ، الحیاه و الموت، الجدلیه. امانی اسکندرانی، مملکه دیشا

   قدرت هوشمند ترکیبی از قدرت سخت و نرم است که دولت ها در هر برهه زمانی و مکانی، با استفاده از این دو راهبرد مختلف در جهت ایجاد تحولات بنیادین در عرصه جهانی در راستای اهداف و منافع خود گام بر می‌دارند. یکی از اشکال نوین جنگ در دوران معاصر و عصر ارتباطات، جنگ نرم یا قدرت نرم است. این پایان‌نامه ترجمه کتابی تحت عنوان «الحرب الناعمه، الاسس النظریه والتطبیقیه» است که توسط دکتر علی محمد الحاج حسن به نگارش درآمده است. نویسنده در این کتاب به بررسی جنگ نرم و مفاهیم بنیادین نظری و تطبیقی آن پرداخته است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به ترجمه فارسی این کتاب از طریق ترجمه ارتباطی می‌پردازد. ترجمه کاربردی 3 فصل اصلی این کتاب که در هر فصل در   بخش‌های گوناگونی به بررسی جنگ نرم و مفاهیم مربوط به آن، نظریات مطرح شده در زمینه جنگ نرم با محوریت تقابل اعتقادی و مبنایی نظام اسلامی و استکبار جهانی، شناخت کانونها و مراکز تصمیم ساز جنگ نرم و...پرداخته، از اهداف ترجمه این کتاب می‌باشند.    کلید واژگان: جهان اسلام، جنگ نرم، مفهوم شناسی جنگ نرم، دکترعلی محمد الحاج حسن.               

 مناجات، یکی از انواع ادبی است که« بیشتر بر سخنانی در قالب نظم و نثر به کار می رود که برای راز گویی و عرض نیاز و حاجت به درگاه خداوند، همراه با سپاس ازاو استفاده می شود و گاه در بر دارند? توبه و بازگشتاز گناه است» (دهخدا، لغت نامه ). این گون? ادبی، از دیرباز در بین ایرانیان از مقبولیت فراوانی برخوردار بوده است و نمونه­های بسیاری از آن را می­توان در لابه­لای آثار و دواوین شعری شاعران و نویسندگان این سرزمین جست­وجو کرد؛ حتی برخی از شاعران را به خاطر تخصص و تبحر در تصنیف این نوع ادبی، متمایز از دیگران به حساب آورده­اند. مناجات نامه‌ها در آثار ادبی زبان­های دیگر نیز، از جایگاه ویژه­ای برخوردار است و به همین دلیل می­تواند یکی از موضوعات درخور مطالعه، در رشت? ادبیات تطبیقی باشد. در این بین، ادبیات کُردی نیز با داشتن مناجات‌های زیاد در موضوعات مختلف، نگاه خاص خود را می­طلبد. ادبیات شفاهی و فرهنگ عامه در بین دو قوم ایرانی و کرد ارتباطی تنگاتنگ دارد. همسایگی و شرایط سیاسی و اقتصادی مشترک این دو قوم، تاثیر عمیقی در سرنوشت سیاسی و فرهنگی آن‌ها داشته است. از جمله آثار درخشان در این زمینه، مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری و مناجات‌های غلامرضا خان ارکوازی است. در این تحقیق، به بررسی تطبیقی این دو اثر پرداخته می شود. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی، جهت شناخت شباهت‌ها و تفاوت‌ها دیدگاه‌های دو شخصیت، به منظور افزایش آگاهی از مناجات نامه‌ها نوشته شده است. آرا و نظریات این دو نویسنده در بسیاری از موارد، یکسان یا شبیه هم هستند. ریشه این شباهت‌ها در خاستگاه معرفتی این دو، که همانا دین اسلام است، می باشد. تفاوت این است که مکتب عرفانی خواجه عبداله انصاری پیشرفته تر است. مذهب تشیع غلامرضا خان ارکوازی هم باعث شکل گیری تفاوت هایی در آثارشان شده است. پژوهش حاضر، بر آن است تا با مقایس? این آثار، تاثیرپذیری­ها، عناصر بلاغی، زمینه­های فرهنگی و نوع روایت را در این آثار بررسی کند. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی است و داده­ها بر اساس تکنیک تحلیل محتوا به شیو? کتابخانه­ای و سندکاوی بررسی خواهند شد‍‍‍‍‍‍‍‍‍.

   پژوهش حاضر به تحلیل کهن‌الگوهای یونگی در رمان "طعم الذئب" اثر عبدالله البصیص می‌پردازد. در این تحقیق، رمان "طعم الذئب" از منظر روانشناسی یونگ، به ویژه نظریه کهن‌الگوها و ناخودآگاه جمعی، مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل نمادهایی همچون «گرگ»، «بادیه»، و شخصیت «ذیبان» به عنوان تجلیات کهن‌الگویی در ساختار داستانی رمان و شناخت مسیر تحول روانی و هویتی شخصیت اصلی در بستر اجتماعی و فرهنگی خاص رمان است. این پژوهش به لحاظ روش‌شناسی از رویکرد تحلیلی-توصیفی و نقد کهن‌الگویی یونگ استفاده کرده و با مقایسه رمان "طعم الذئب" با دیگر آثار ادبی عربی که بر پایه کهن‌الگوها تحلیل شده‌اند، نوآوری‌هایی در تبیین کارکرد نمادها و کهن‌الگوهای یونگی در متون ادبی معاصر عربی ارائه می‌دهد. این تحقیق نشان می‌دهد که استفاده از نظریه کهن‌الگویی یونگ در نقد ادبی معاصر عربی، بستر جدیدی برای فهم و تحلیل متون روانشناختی و نمادین فراهم می‌کند. پژوهش به این نتیجه می‌رسد که رمان "طعم الذئب" نه تنها بازتاب‌دهنده بحران هویت و جستجوی فرد برای خودآگاهی است، بلکه در این مسیر از کهن‌الگوهای یونگی چون سایه و سفر قهرمان برای تحلیل مراحل تحول شخصیت ذیبان استفاده می‌کند. نمادگرایی در این رمان از طریق عنصر گرگ به‌عنوان نماد سایه و قدرت طبیعت و همچنین محیط بادیه به‌عنوان فضایی برای آزمون شخصیت قهرمان، به تجلی می‌رسد. این رمان همچنین بر تمایز روانی شخصیت‌ها از منظر یونگ دلالت دارد، جایی که فرد با مواجهه با ناخودآگاه جمعی و تجربیات معنوی، به بلوغ و خودآگاهی دست می‌یابد. کلیدواژه‌ها: یونگ، کهن‌الگو، ناخودآگاه جمعی، سفر قهرمان، سایه، البصیص، رمان طعم الذئب.

  تتناول دراستی هذه دراسه اسلوب الانصاف فی شعرنا العربی وتدرس التجلیات المختصه فی ادب العرب ماقبل بزوع شمس الاسلام الحنیف، وکذلک فی ادب شعراء الادب الاموی مع انی احاول ان اکشف فیها بعض دوافع الشعراء ونزعاتهم النفسیه فی ادب شعراء الحقبتین ان شاء ربی تعالى التی خلقت من الشعراء ان یتخلقوا بالخلق السامی بعد ان نتطرق الى تاثیرات الدین المحمدی الحنیف والذی هو حدیث العهد على العرب وکذلک الحوادث الزمنیه فی هذین العصرین المتقاربین وعلى ادبهم المنصف حتى مع اعدى اعدائهم. هناک الکثیر فی ادب شعراء الانصاف من شواهد فی القصائد والقطع الشعریه المنصفه والتی یمدح وینصف فیها الشاعر خصمه وغریمه ویصفهم بالکرام والشجاعه والبطوله وغیرها من الانتصارات والانکسارات فیالوغى، کذلک نرى الانبهار والاعجاب بخصومهم واعدائهم فیقرون ویوقنون بالحقائق ویصورون وقائعهم دون تزویر او قلب للحقائق، وقد نرى فی الجو المملوء بالضغائن بین الخصوم وتعصب بعض شعرائهم فی کلا العهدین الجاهلی والاموی. ومن الشعراء نرى بعض اشعارهم مملوءه بالاخلاق والخلق الانسانیه العالیه السامیه فیقرون لعدوهم بالبطوله وقوهالجاش والعزیمه القویه والمستمیته وحسن بلائهم عند النزال فی الغزوات والمعارک الشرسه ویقرون بهزیمه قبیلتهم وابناء جلدتهم وبتراجعهم وهروبهم امام وجه الخصوم، وهولاء الشعراء لم نجدهم منحازین او مندفعین نحو دافع المبالغه والغلو فی رسم وضع اعدائهم وتصویر احوالهم بل کانوا ملتزمین بخلق العدل والانصاف وکان وصفهم فی قصائدهم ماحصل للطرفبن الخصمبن دون المیل والانحیاز والمحاباه لاحدهما بید ان هذه القصائد عرفت واشتهرت فی اشعار العرب حیث کان لهذه الاشعار اهتماما وتقدیرا واحتراما حسنا وجمیلا حتى اطلقوا علیها سمه (اشعار الانصاف) او (الاشعار المنصفات) حیث کان الشاعر یصور فی قصیدته ما آل الیه وضع ومصیر قبیلته المزری فی مقابل ماکان من شجاعه وباس شدید لخصومه.

   مکان در متون روایی نه‌تنها به‌عنوان بستری برای وقوع حوادث عمل می‌کند، بلکه عاملی فعال در شکل‌دهی معنا و تجربه خواننده نیز محسوب می‌شود. در روایت‌های مدرن و معاصر، مکان از حالت صرفاً عینی و جغرافیایی خود فراتر رفته و به نشانه‌ای ذهنی، فرهنگی و حتی عرفانی تبدیل می‌شود که با شخصیت، احساسات و تحول درونی قهرمان پیوند می‌خورد. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد نشانه - معناشناسانه، به بررسی نوع‌شناسی مکان در رمان «موت صغیر» اثر محمدحسن علوان می‌پردازد؛ رمانی که با زبان نمادین و شاعرانه، زندگی و سلوک عرفانی محی‌الدین ابن عربی را بازنمایی می‌کند و نقش مکان را در تجربه روحانی و معنوی شخصیت اصلی برجسته می‌سازد. روش پژوهش، توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر خوانش دقیق متن است و داده‌ها از متن رمان استخراج و در قالب گونه‌های معنایی مختلف مکان (از جمله روایی، پدیداری، گردبادی و استعلایی) تحلیل شده‌اند. علاوه بر این، پژوهش حاضر اهمیت بررسی مکان را از منظر نشانه‌شناختی درک کرده و نشان می‌دهد که نوع‌آوری مکان‌ها (واقعی، ذهنی، نمادین و استعلایی) چگونه می‌تواند خوانش چندلایه از متن و فهم روند تحول شخصیت را ممکن سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در رمان «موت صغیر»، مکان فراتر از یک فضای جغرافیایی صرف عمل کرده و به ابزاری نشانه‌ای برای بازنمایی تحول روحی، سیر عرفانی و دوگانگی‌های درونی شخصیت ابن‌عربی تبدیل می‌شود. مکان‌های جغرافیایی، مانند اندلس، مکه و دمشق، هر یک مرحله‌ای از گذار شخصیت از جهان محسوس به جهان معنا را نمادین می‌کنند و با تحولات روانی او هم‌زمان پیش می‌روند. همچنین، مکان‌ها با عناصر نشانه‌ای دیگر، از جمله رنگ و صدا، پیوند معنایی یافته و حالات درونی شخصیت را بازتاب می‌دهند؛ رنگ‌های سفید در مکان‌های مقدس نماد طهارت و فنا، و رنگ‌های تیره در فضاهای شهری و محدود نشان‌دهنده اسارت عقل و ماده‌اند، در حالی که صدا و سکوت با فضا ترکیب شده و تجربه روحانی را تقویت می‌کنند. به علاوه، استفاده از تقابل‌های مکانی مانند شهر/بیابان، روشنایی/تاریکی و بالا/پایین، دوگانگی‌های وجودی رمان، از جمله عقل و عشق، دنیا و آخرت را عینیت می‌بخشد و مکان استعلایی نقطه‌ی همگرایی این دوگانگی‌ها و تجربه «موت صغیر» شخصیت را نشان می‌دهد. بدین ترتیب، مکان در این رمان نه تنها ظرف روایت، بلکه زبانی چندلایه برای بیان تحول روحی و معنایی شخصیت و پیوند میان فضای فیزیکی و تجربه عرفانی است.

   یتمحور هذا البحث حول دراسه البناء السردی فی روایه (مخیم الموارکه) للروائی العراقی جابر خلیفه جابر، وهی روایه تنتمی إلى تیار ما بعد الحداثه فی السرد العربی، وتتمیّز بتجریبها الفنی وغناها الرمزی واعتمادها على بنیه غیر تقلیدیه تدمج بین الحکایه والوثیقه وبین البعد النفسی والبعد التاریخی. ویُرکز البحث على تحلیل اربعه مکونات اساسیه فی هذا البناء السردی: انماط الشخصیات والحدث والزمان والمکان، وهی عناصر تُعدّ ضروریه لفهم الکیفیه التی یُبنى من خلالها العالم الروائی، ویتم عبرها تمریر الرسائل الفکریه والرمزیه للنص.    تُقدَّم الشخصیات فی الروایه باسلوب غیر مباشر، حیث لا یتم تقدیمها وفق انماط ثابته او اوصاف جاهزه، بل یتم بناوها تدریجیًا من خلال شظایا السرد، ومقاطع الرسائل، والتاملات الذاتیه، والحوار الداخلی. کما تتداخل الازمنه وتتشظى فی الروایه، لتُنتج سرداً متقطعًا وغیر خطی، یُعید صیاغه العلاقه بین الماضی والحاضر بطریقه تعکس عمق التداخل بین الذاکره الفردیه والجمعیه. اما المکان، فلا یُقدَّم کفضاء جامد، بل کعنصر دینامیکی یتغیّر ویکتسب معانی رمزیه مرتبطه بالاغتراب والمنفى والتیه، لا سیما من خلال صوره (المخیم) الذی یشکّل محورًا سردیًا وثقافیًا فی الروایه.    تبرز اهمیه هذا الموضوع من عده جوانب متداخله. اولاً، لان الروایه تمثّل نموذجاً سردیاً معاصراً یستجیب لتحدیات الواقع العربی وتحوّلاته الثقافیه والسیاسیه، إذ توظّف الموروث التاریخی فی مقاربه الواقع الحدیث من خلال رموز الماساه والنفی والتهجیر. وثانیاً، لان دراسه البناء السردی فیها تکشف عن قدره الکاتب على تجاوز الاشکال الکلاسیکیه للسرد، واستثماره الواعی للادوات السردیه الحدیثه، ما یجعل العمل الروائی ذاته وسیله لفهم الواقع وإعاده إنتاجه.    کما ان تحلیل عناصر مثل انماط الشخصیات والزمان والمکان لا یقتصر على تفکیک تقنیات الروایه، بل یساعد على استکشاف دلالاتها الاعمق، وإضاءه الاسئله التی تطرحها حول الهویه، والسلطه، والمصیر، والانتماء. فالشخصیات فی الروایه لیست نماذج فردیه فقط، بل تمثیلات لذوات مهمّشه، مشروخه، تعیش صراعها الداخلی وسط عالم مازوم. والزمان فیها لا یُقدَّم بوصفه مجرّد تسلسل للاحداث، بل کنسق سردی یعبّر عن اختلال العلاقات بین الذاکره والحاضر. اما المکان، فهو اکثر من مجرّد خلفیه للاحداث؛ بل یتحول إلى معادل رمزی لحاله الإنسان المُنفِی، والهویه القلقه، والحلم المنکسر.    إن هذا البحث یسهم فی إلقاء الضوء على کیفیه تحوّل الروایه من سرد للوقائع إلى فضاء معرفی وجمالی، یُعید تشکیل العلاقه بین الإنسان والعالم، ویستخدم ادوات الادب لتفکیک مفاهیم الواقع والتاریخ والذاکره. وهذا ما یمنح الموضوع راهنیته واهمیته الاکادیمیه، خاصه فی ظل تحوّل الروایه العربیه المعاصره إلى ساحه للتعبیر عن قضایا کبرى تتجاوز المحلی والآنی إلى الإنسانی والوجودی. إن الاطروحه   تعتمد على المنهج التحلیلی الوصفی.    اظهرت نتائج البحث ان روایه (مخیم الموارکه) تقوم على بنیه سردیه مرکّبه، تُوظف تعدد الاصوات وتنوع الاسالیب والتقنیات، مما یجعلها نصًا مفتوحاً على التاویل. ففیما یخص انماط الشخصیات، یتضح ان الروایه تُقدّم شخوصها بطریقه تکسّر النمط التقلیدی، حیث تتشکل عبر الحکی غیر المباشر، والوثائق، والرسائل، والتداعیات النفسیه. وتتنوع هذه الشخصیات بین شخصیات متامله، مطارده، صامته، او متمرّده، مما یعکس تشظی الذات البشریه تحت ضغط المنفى والذاکره والتاریخ.    اما فیما یتعلق بالزمان السردی، فقد تبین ان الروایه لا تتبع تسلسلًا خطیًا، بل تعتمد على التقطیع الزمنی والتلاعب بالماضی والحاضر، مستخدمه اسالیب مثل الاسترجاع والاستباق لکشف عمق التجربه الإنسانیه التی تمر بها الشخصیات. وبهذا یصبح الزمن اداه لکشف العلاقه المتوتره بین الماضی المنکسر والحاضر المعلّق والمستقبل الغامض. هذا الانزیاح عن الزمن الخطی یمنح الروایه بعدها الفلسفی، ویجعلها تمارس نقدًا ضمنیًا لفکره (الزمن التاریخی) بوصفه مساراً تقدمیاً مستقیمًا.    وفیما یخص المکان فقد اظهرت الدراسه ان الروایه تستخدم المکان بوصفه حاملاً رمزیاً ودلالیًا. (المخیم) لیس مجرد مکان للإقامه، بل هو حاله وجودیه تعبر عن اللجوء، والانفصال، والانکسار. کذلک، فإن الاماکن الاخرى التی تظهر فی النص تکتسب قیمه رمزیه وتاریخیه، تعبّر عن خیبات الجماعه وهواجس الفرد، وتحیل إلى ذاکره جمعیه تتکرر مآسیها رغم تغیّر الامکنه والوجوه.

در دوران معاصر، ادبیّات پایداری در قالب نظم و نثر توجّه ادیبان زیادی را به خود جلب کرده و نویسندگان، مضامین پایداری را در آثار خود گسترش داده­اند. ادبیّات مقاومت نوعی از ادبیّات ملتزم و متعهد است که از مرز­های زیادی عبور کرده و مکتب­های مختلفی را برای خود بر­گزیده است. بررسی این موضوع در دو زبان مختلف و گسترش دادن بحث، موجب وحدت و همدلی در فراسوی مرز­ها شده است. شهید اسماعیل عبدالسلام احمد هنیه سیاستمدار فلسطینی و از رهبران سازمان حماس بود. وی در دهم مرداد ماه سال 1403 هجر­ی خورشیدی در تهران، یک روز بعد از برگزار­ی مراسم تحلیف نهمین رئیس جُمهور ایران به همراه یکی از محافظانش ترور و به شهادت رسیدند. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی بر اساس ادبیّات تطبیقی به توصیفِ شخصیّت اسماعیل هنیه، حادثه شهادت و همچنین سجایای ایشان براساس شعر شاعران معاصر عرب و فارسی زبان، بر محور دو زبان و فرهنگ متفاوت می­پردازد که موجب جذابیّت موضوع می­شود. نتیجه این پژوهش   بیانگر آن است که محور­های پایداری در دو زبان فارسی و عربی به اندازه­ای همانند هستند که موجب تاثیر­گذار­ی بیشتر فرهنگِ ایثار، شهادت و اتحاد بیشتر مسلمانان می­شود و همچنین ابزار­های ادبی به کار رفته در اشعار، حکایت از رشد و غنای ادبی شاعران دو زبان داد.    این پژوهش با تیکه بر ابزار کتابخانه­ای و اینترنتی تلاش دارد تا با نگاهی تطبیقی به ادبیّات پایداری در دو زبان فارسی و عربی، جلوه­های مشترک و متمایز این نوع ادبی را از منظرعناصر محوری چون مقاومت، ایثار، شهادت، وحدت و هویت دینی بررسی نماید. همچنین سعی شده است با تحلیل اشعار شاعران برجسته هر دو زبان، نشان داده شود که چگونه ادبیّات مقاومت بستری مناسب برای بازنمایی عاطفه، فرهنگ، اعتقاد و تعهد اجتماعی در بستر مبارزات مردمی علیه ظلم و استعمار فراهم می­آورد. بررسی تطبیقی شخصیّت شهید اسماعیل هنیه نشان می­دهد که آشکار کردن قهرمانان مقاومت در شعر ادبی نوعی الگوسازی فرهنگی است که در ادبیّات عربی و فارسی به طور گسترده صورت می­گیرد. در نهایت، این پژوهش با مقایسه عناصر دو زبان و بیان تفاوت­ها و شباهت­های آن­ها، توجّه به ادبیّات پایداری را برجسته می­سازد و به این نتیجه می­­رسد که علی­رغم تفاوت­های زبانی و اقلیمی، ادبیّات پایداری در هر دو زبان نقش موثری در بیداری ملّت­ها و ترویج ارزش­های انسانی ایفا می­کند  

این پایان نامه، ترجمه کتاب (عماره قبور النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و اهلبیته (ع) مشعر الهی: بنای قبور پیامبر (ص) و اهل بیت او (ع) از شعائر الهی" است) تالیف ابراهیم حسین بغدادی است.کتاب مشتمل بر چهار فصل است،که ترجمه دو فصل از آن در دستور کار است. فصل اول مربوط به "ادله عامه بر بنای قبور الهی " است و به هفت برهان در مورد (امتناع شیطان از سجده بر آدم، آیات حج، کلمه مقام ابراهیم، استقبال مردم از مسجد الحرام، اماکن مقدس، طور سیناء و هدف زیارت این اماکن) است. فصل دوم شامل "ادله خاصه" است همان آیاتی که به تفسیر جانشینان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) اختصاص دارد و دارای شواهد و قرائن قرآنی و نبوی است. در این کتاب، منظور از مقدس تنها مساجد نیستند بلکه اماکنی است که پیامبران در آن گام نهاده اند و قداست شامل شخص پیامبر است. سه نام (منی، عرفات، صفا و مروه ) را به آن اختصاص داده­اند و هرکدام معنای خاصی دارد. این پایان نامه با استفاده از منابع   لغت­نامه­ای و کتابخانه­ای ترجمه خواهد شد. در این پژوهش تلاش می­شود مطالب به صورت روان و ساده، با استفاده از روش ترجمه ارتباطی و آزاد بیان گردد.

         کتاب «إتحاف النبلاء باخبار و اشعار الکرماء والبخلاء»   اثری برجسته از جمال الدین دمشقی حنبلی مشهور به ابن مبرد از علما و اندیشمندان   حنبلی مذهب اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم است که بیشتر آثار وی در حوزه­ی علم، اخلاق و گسترش فرهنگ است. این اثر از جمله آثار ارزشمندی است که دو مبحث عمده­ی بخل و کرم را در ادبیات عرب در قالب رساله­ای مختصر تنظیم نموده که در نوع خود نمونه­ای برجسته به شمار می­رود که سه حوزه­ی ادبیات، تاریخ و اخلاق را به هم پیوند داده است. به عبارت دیگر این اثر، اخبار و نثر و نظم مربوط به دو ویژگی سخاوت و خساست را به شکلی موجز و مختصر بیان کرده است.      مولف در بخش ابتدایی کتاب به آیاتی از قرآن کریم و احادیث نبوی و اشعاری اشاره   دارد که در مورد   بخل و سخاوت سخن گفته­اند؛ همچنین اطلاعاتی از مولف و کتاب درج شده است، فصل اول با عنوان (اشتات لغویه) به ریشه­یابی واژه بخل و معانی آن پرداخته و در فصل دوم که باعنوان (الإسلام دین البذل و الکرم) بیان شده به اهمیت سخاوت و بخشش در اسلام اشاره دارد که با ذکر آیات، مهر تایید برسخنان خود زده است. فصل سوم را با عنوان (الکرم هو الإیمان والطاعه) آغاز کرده است که در آن آیات قرآن کریم و احادیث بسیاری از بزرگان اسلام ذکر شده است. در فصل چهارم (الکرم فی الشعر العربی القدیم) سخاوت را با شواهدی از اشعار کهن معرفی کرده و مولف در فصل پنجم که فصل پایانی می‌باشد (البخل فی الشعر العربی) بخل را در اشعار کهن معرفی نموده است. در این پروژه برای ترجمه­های آیات قرآن از ترجمه­های آقایان فولادوند و آیتی استفاده شده است.    کلیدواژه­ها: خساست، کرم، شعرعربی، نثرعربی، جمال الدین دمشقی.

  دکتر فاضل صالح السّامرائی، استاد دانشگاه بغداد، یکی از قرآن­پژوهان برتر معاصر

  حا اقی و اا ی از معنای واقعی "امیا زناگی" ط ز شافتآو ی اشوا است. امیا زناگی، تخمیو میانایو تعااا سا های اضافی است ر یک ف ا ا یک سو معیّو می- توانا انتظا زناگی ا ااشت اشا. امیا طو موثّ ی سیا ی از حوز های زناگی تاثی گذا است، چ ار اف اا امیاوا هت قاا نا تا هاف های موث ی ا تعییو رننا و تصمیمات مناس ی ا ا ایو هاف ها اتخاذ رننا. میزاو امیا زناگی ا یک نف یا ا یک گ و جمعیتی عوام متعاای از ق ی : س ک زناگی، است سی امکانات هااشتی، وضعیت اقتصاای و میزاو م گ و می و یما ی متفاوت است. همچنیو از امیا زناگی میتواو عنواو یکی از معیا های سنجش توسع یافتای یا توسع نیافتای جوامع گوناگوو ه ا. ا رشو های رمت توسع یافت ، ا مقایس ارشو های توسع یافت ت امیا زناگی ا او تو ا نس ت ا پاییو است. امیا زناگی شک غی مستقیم ا ااستاو ها نیز مو ا اشا ق ا گ فت است. قه ماو ها یا ضا قه ماو ها نیز انتظا ی از طو زناگی و ماّت عم خوااا نا وگاهی امیا زناگی ا ا خوا وجامع خوا افزایش و یا راهش میاهنا، و نویسنا ا خلا ااستاو، ایو موضوع می پ اازا. ایو پژوهش ا هاف سی تط یقی امیا » آقای اژاوو « اث ع اا حماو منیف و ااستاو » ا نهایات « زناگی مو ف های آو ا رتا اث پانت آ رهنااا و ا ویک ا توصیفی تحلیلی انجام می شوا.

«ودیع سعاده» و «سهراب سپهری» دو تن از شاعران معاصر هستند که ساختار و محتوای شعر آنان همسانی فراوانی با یکدیگر دارد. افزون برآن، بسیاری از شاخص‌های مکتب ادبی رمانتیسم نیز در سروده‌های این دو، نمود برجسته‌ای داشته و اعتقاد بر آن است که شعر آنها را می‌توان از نگاه ادبی رمانتیسم تطبیق داد. ودیع سعاده و سهراب سپهری تجربه‌های روحی و عاشقانه خویش را با تخیلی بارور، احساساتی عمیق و صادقانه بازگو کرده‌ و در این راستا از نمادهای طبیعی نیز بسیار بهره گرفته‌اند. آنچه که مسلم است شعر رمانتیک و عاشقانه این شاعران خالی از تصاویر معشوق نیست و معشوق آنیمایی نیز در سروده‌‌های   هردو   بازتاب یافته است. طبیعت‌گرایی هر دو که زاییده پرورش در محیط طبیعی سرسبز لبنان و طبیعت کاشان بوده، هم دیدگاه‌های رمانتیک این دو را قوت بخشیده هم آنان را به سوی رئالیسم توصیفی سوق داده ‌است. غم و اندوه در سروده‌های آن­ها بیشتر صبغه‌ای رمانتیک و شخصی دارد و گاه با تالم شاعر از وضعیت اجتماعی، رئالیستی می‌گردد. مرگ‌اندیشی در کلام دو شاعر متاثر از شرایط اجتماعی و رویدادهای تلخ زندگی آن­هاست و گاهی رنگ رمانتیک و گاه رئالیستی دارد. توجّه به اخلاق و انتقاد از نابهنجاری‌های اجتماعی و سیاسی نیز از دیگر نمودهای رمانتیسم در شعر دو شاعر بود.   از این‌رو، پژوهش حاضر بر آن است تا با رویکردی توصیفی و تحلیلی، مولفه‌های رمانتیسم را در شعر «ودیع سعاده» و «سهراب سپهری» بررسی کند.کلیدواژه‌ها:ادبیات تطبیقی، مکتب‌های ادبی، رمانتیسم، سهراب سپهری، ودیع سعاده.

   ترجمه قرآن‌کریم به هر زبانی ازجمله زبان فارسی بسیار دشوار است و مستلزم تسلّط به زبان‌های مبدا و مقصد می‌باشد، درمیان ترجمه‌های فارسی قرآن‌کریم، به‌ویژه در دهه‌های اخیر، چند ترجمه که تا حدّ زیادی دقیق و روان و زیبا هستد منتشر شده‌اند که ترجمه استاد بهرام‌پور یکی از شاخص‌ترین آن‌هاست. باتوجه به قدیمی بودن ترجمه و این‌که اکثر ترجمه‌ها در گذشته تحت‌اللفظی بوده‌اند، شاید چنین فرض شود که این اثر، برگردانی تحت‌اللفظی است؛ چرا که پیشینیان به دغدغه حفظ امانت در برگردان قرآن، تمام تلاش خود را می‌نمودند تا چیزی از متن مبدا، کم یا چیزی بدان اضافه نگردد و همه کلمات و حروف دقیقاً همانطور که در زبان مبدا است به زبان مقصد برگردان شود؛ ولی از آنجایی که در هر زبانی کنایه‌ها، مجازها و اصطلاحاتی وجود دارد که عدم دقّت در برگردان آن، سبب ایجاد پیچیدگی و ابهام در متن مقصد می‌گردد و همچنین از آنجایی که هر زبانی قالب و ساختار مخصوص خود را دارد و ساختار جمله‌ها در زبان فارسی با زبان عربی کاملاً مطابق نیست، سنجش میزان موفقیّت این دسته از ترجمه‌ها در انتقال مفاهیم قرآن نیاز به تحقیق و بررسی دارد. ترجمه آقای بهرام­پور با وجود امتیازاتی از جمله سلیس و روان بودن، ریشه­یابی و بیان معنای واژگان، توجه به بافت و سیاق جمله و دقت در ترجمه کلیه حروف و کلمات قرآن و توجه به تفسیر آیات در   مباحث مختلفی چون ترادف، تضمین، وجوه و نظایر، مبانی کلام و عدم هماهنگی در ترجمه آیات مشابه و رعایت قواعد نگارشی لغزش­هایی را داراست. هدف از نگارش این تحقیق آن است که با روش تحلیلی - توصیفی، ترجمه ایشان را در بوته نقد قرار داده و میزان دقّت مترجم در فهم و انتقال پیام الهی آیات را بررسی نماید. کلیدواژه‌ها: قرآن، نقد، ترجمه، ابوالفضل بهرام‌پور.   

   فهم و درک معنای قرآن کریم به عنوان کتابی برای هدایت بشریت، انگیزه‌ای است که تشنگان درک این کلام آسمانی را به تحقیق و اندیشه وا می‌دارد. از همان ابتدای نزول کلام الهی، پیامبر گرامی اسلام به تبیین و تفسیر آن پرداختند و مسلمانان نیز گرداگرد پیامبر، به فراگیری و نشر این معارف اهتمام ورزیدند. این تحقیق و پژوهش، در هیچ زمانی متوقف نشده و تا قرن حاضر نیز پیوسته ادامه داشته که حاصل آن، پیدایش و تدوین آثار فاخر علمی در زمین? تفسیر این پیام الهی شده است . این تحقیق به روش تحلیلی_توصیفی با تکیه بر مجموعه‌ای از تفاسیر ادبی قرآن و بر محور معانیِ سه حرف از حروف جاره، به نگارش درآمده است . هدف از این پژوهش، شناخت شیو? تعامل مفسرین قرآن کریم با معانی حروف جاره و بررسی میزان موفقیت آن‌ها در بیان آن معانی است؛ چراکه کشف معانی دقیق و مناسب حروف جاره در مواضع مختلف آیات قرآن کریم، علاوه بر ارائ? معنی دقیق و درک صحیح آیات قرآن، به کشف زیباشناختی آیات قرآن کریم نیز بسیار کمک می‌کند. در این پژوهش، با تحلیل و بررسی نمونه‌های متعددی از سه حروف مذکور در آیات قرآن کریم، به آسیب‌شناسی معانی آن در آثار مفسرانی نظیر زمخشری، بیضاوی، ابوحیّان، آلوسی، طبرسی، فخررازی و... پرداخته شده است . پس از بررسی‌های انجام‌گرفته، دریافت گردید که این مفسرین، در پاره‌ای از موارد، دارای موضع‌گیری‌های مشابهی بودند و گاهاً مسائل را به دیگری ارجاع می‌داد والبته در مواردی نیز به دو و یا چتد دسته تقسیم می‌شدند. همچنین دریافت گردید که برخی از این تفسیرها، در برخی آیات از روی موضوع گذشته و لطافت موجود در استعمال حرف جر در آن موضع را بیان نکرده‌اند حال آنکه برخی دیگر به کاوش دقیق آن پرداختند. نکت? پایانی و مهم یافته‌های این تحقیق، وجود نمونه‌هایی بود که علی‌رغم اهتمام و ارزشی که در رساندن معنی داشتند، در هیچ‌کدام از آن تفاسیر به آن‌ها پرداخته نشده بود و این خود، مدخلی است بر اینکه تفسیر قرآن کریم، همچنان در راه کمال و محل تحقیق و تفحّص آیندگان است.   

رویکرد بینامتنی با اثبات مقول? تعامل همیشگی متون با یکدیگر، سهم بسزایی از پژوهش‌های ادبی دهه‌های اخیر را به خود اختصاص داد. چنین رویکردی به ما نشان داد که یافتن روابط بین متون، به فهم بهتر و جدیدتری از متنون کمک می‌کند. تناص، شیوه‌ای نوین از برخی گونه‌های ادبی قدیم؛ همانند تضمین و اقتباس بوده و دارای شیوه‌های گوناگونی است. این تحقیق به روش تحلیلی_توصیفی با تکیه بر آیات قرآنی در مورد تناص قرآنی موجود در اشعار فدوی‌طوقان، بانوی شاعر فلسطین، صورت گرفته‌ است. هدف از این پژوهش، شناخت چگونگی تاثیر تناص قرآن کریم بر معانی و محتوای اشعار فدوی طوقان است.   فدوی در اشعار خود، نگاه قابل ملاحظه‌ای به آیات قرآن کریم دارد. وی در اشعار خود به صورت‌های متنوعی از مفاهیم، داستان‌ها و الفاظ قرآن کریم جهت بیان اهداف شعری خود استفاده می‌کند. در این پژوهش، با تحلیل و بررسی معانی اشعار فدوی طوقان (متن حاضر) و قرآن کریم (متن غایب) دریافت شد که تعامل بینامتنیت در اشعار فدوی طوقان با آیات قرآن کریم، در بسیاری از موارد، آگاهانه و بیشتر به صورت نفی متوازی است و نمونه‌هایی از تناص اجترار نیز در آن دیده می‌شود. همچنین دریافت گردید که اسلوب فدوی در مورد استخدام تناص قرآنی، اسلوب غیرمستقیم (داخلی) است و تناص قرآنی مستقیم (مباشر) در دیوانش بسیار کم است و ایشان در رابطه با تناص قرآنی در اشعار خود، در هر بخش از دیوانش، انگیز? متفاوتی دارد.   کلیدواژه: قرآن کریم، تناص، فدوی‌طوقان، بینامتنیت.   

چکیدهادبیاتتعلیمی، یکی از انواع مهمّ ادبی است که تا به حال در متون نظم و نثر بسیاری موردمطالعه قرار گرفته است؛ زیرا تعلیم و تربیت، یکی از نخستین و مهم‌ترین دغدغه‌هایبشر بوده است. در واقع ادب تعلیمی، بسیاری از آثار ارزنده‌ی ادبیات جهان را به خوداختصاص داده است و القای آموزه‌های تعلیمی از گذشته تا حال، مقصود آثار منظوم ومنثور متعدّدی در ادبیات ملل و از جمله ایران بوده است. در این میان، امثال وحِکَم، می‌تواند دربردارنده‌ی مفاهیم تعلیمی بسیاری باشد که از فحوای مَثَل- بهصورت مستقیم و غیرمستقیم- دریافت می‌شود. در واقع امثال و حِکَم، جمله‌هایی کوتاه،مشهور و رایج در میان مردم هستند که اغلب مشتمل بر تشبیهات، کنایات، مفاهیماستعاری و مجازی و تمثیل خواهند بود و مفاهیم تعلیمی برخاسته از آنان می‌تواند، درمطالعه و پژوهش درباره‌ی مسائل دینی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و به طورکلّی زندگی مردمان گذشته، یاریگر پژوهشگران در حوزه‌های مختلف باشد. امثال و حِکَمفارسی به دلیل علاقه‌ی گذشتگان به ساختن امثال( برای القای معنی بیشتر در کلامیموجز) زبان فارسی را در شمار چند زبان مهم در جهان قرار داده است که بسیاری ازمجموعه‌های مهمّ امثال و حِکَم را نیز( در مقایسه با سایر ملل) در خود جای دادهاست. بر این اساس، نگارنده با توجّه به اهمّیّت ادبیات تعلیمی و امثال و حِکَمفارسی، پژوهش پیش رو را، تلفیقی از این دو موضوع ایجاد کرده است و در این راستا، فرهنگامثال سخن، به عنوان کامل‌ترین مجموعه انتخاب شد. استفاده از مجموعه‌‌ی امثالو حِکَم دهخدا در ثبت و ضبط امثال، ذکر تمام امثال سائره بدون حشو و زواید، ارائه‌ینثری یکدست در نگارش امثال، اشاره به شان نزول امثال برای رفع ابهام از مَثَل،قرار دادن فهرست واژگان کلیدی برای امثال و ارجاع درست به نام شاعران و نویسندگاناز محاسن این مجموعه بود که نگارنده با توجّه به جایگاه آن، در رفع کاستی‌های کُتُبامثال، این کتاب را برگزید. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و طبقه‌بندی وتحلیل آموزه‌های تعلیمی در آن، براساس سی و سه هزار مَثَل کتاب مذکور انجام گرفتهاست تا گروه‌های کلّی و زیر‌مجموعه‌های مرتبط با آموزه‌ها تفکیک، بسامدیابی وبراساس شواهد گزیده، از جنبه‌های وابسته به تحقیق، تحلیل گردند. به این ترتیب، ازنتایج به دست آمده در 76 گروه آموزه‌ای دریافتیم: آموزه‌های مربوط به حوزه های دینو مذهب، دنیاشناسی، عشق‌ورزی و نیز کشورداریو حکومت، پرنمودترین امثال را به وجود آورده اند. این بسامدها، توجّه دقیق،چندجانبه و ویژه‌ی ایرانیان را بهاصول، قواعد و بایدها و نبایدهای این امور، با ظرائف و جزئیات فراوان، نشان می‌دهندو از نظر مطالعات جامعه‌شناسانه، مردم‌شناختی و روانشناسانه، بسیار حائز اهمّیّتند.از کم ‌بسامدترین گروه‌ها نیز می‌توان به اهمّیّت سلام، ارزش سحرخیزی و لزوم توجّهبه آب و ارزش‌های حیات‌بخش آن اشاره کرد. توجّه به این مفاهیم نیز با وجود نمود اندکشان،گویای تنوّع مولّفه‌های تعلیمیِ آشکار شده در امثال فارسی و ابعاد ظریف و متعدّدضوابط زندگی فردی و اجتماعی، در ذهن و زبان ایرانیان است؛ امری که طیف گسترده،گروه‌های پرشمار و جزئیات بسیار یافت شده در زمینه‌ی آموزه‌های امثال، به خوبیگواه آن است. بیشتر آموزه‌های تعلیمی یافت شده بر اصول و قواعد اخلاقی مقبول امروزمنطبق هستند و بیشتر در گروه‌های اخلاقی و دینی قرار داشتند؛ زیرا رعایت اخلاقیاتهمواره نزد ایرانیان مهم بوده است و دین و مذهب نیز بخش جدایی‌ناپذیر زندگی مردممسلمان ایران بوده است. هم‌چنین دیدگاه‌های زن‌ستیزی، نهی پیشه‌ی شاعران، توصیه بهتملّق و چاپلوسی، توسّل به شک و تردید برای دست یافتن به یقین و اعتقاد افراطی بهبخت و اقبال و تسلیم در برابر قضا و قدر الهی( دیدگاه‌های جبرگرایانه) از موازینناسازگار با جامعه‌ی کنونی ما هستند.کلید‌واژه‌ها:آموزه‌های تعلیمی، مَثَل، حکمت، امثال و حِکَم فارسی، فرهنگ امثال سخن.  

ادبیات داستانی به عنوان نمون? مناسب برای بررسی‌های گفتمانی می‌تواند بستر مطلوبی برای ترکیب گفتمان و ادبیات باشد، روایت که خارج از ژانرهای ادبی و متکی بر زیبایی‌شناسی گام نوینی در گستر? ادبیات داستانی برداشته است با پیدایش شرایط حاکم بر جریان سیال ذهن می‌تواند با ایجاد پس‌تنیدگی‌ها و پیش‌تنیدگی‌های موجود در جریان حادث شده توسط راوی، موقعیت‌های کُنِشی، شَوِشی، تَنِشی و بُوَشی را ایجاد و نظام‌های گفتمانی گِرِمَسی را در خود جای دهد. گِرِمَس معناشناس فرانسوی کوشیده‌است که الگویی منسجم، برای مطالع? روایت ارایه نماید که براساس آن‌چه از نظر وی نشانه- معنا شناسیِ نوین خوانده می‌شود، دیگر شناخت متون ادبی مبتنی بر تحلیل ساختاری و شناخت فرستنده و گیرنده نیست؛ بلکه شناخت سیر تولید متن از انتقال تا دریافت مهم است که شامل عناصر کنشی و شوشی است در این پژوهش برآنیم تا بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای و با رویکردی توصیفی- تحلیلی وبه روش تطبیق آمریکایی، شرایط تولید و دریافت معنا را در نظام گفتمان روایی «اهل غَرق» از منیرو ورانی‌پور و «به سوی فانوس دریایی» از ویرجینیا وولف براساس نظری? گرمَس بررسی و تحلیل کرده و با بهره‌مندی از مضمون این رمان‌ها به استخراج کُنش و شَوِش‌های موجود در متن پرداخته و سپس به تطبیق این عوامل با نظام‌های گفتمانی گِرِمَسی بپردازیم. در این رمان‌ها سبک نوشتاری زنانه همراه با حضور برجست? جریانِ سیّالِ ذهن و تک‌گویی درونی، مرز بین گذشته و حال را در هم شکسته است و موجب ایجاد پس‌تنیدگی‌ها و پیش‌تنیدگی‌هایی گردیده که با نظری? نشانه- معناشناسی گرمَس قابل انطباق است. واژه‌های کلیدی: نشانه‌- معناشناسی، گفتمان، گِرمس، رمان اهل غَرق، رمان به سوی فانوس دریایی، ادبیات تطبیقی

چکیده ادبیات تطبیقی­ یکی از مهمترین دانش­هایی است­ که ادبیات ملل مختلف را به هم پیوند می­دهد. با وجود اختلاف زبانی بین شاعران، گاه از لحاظ سبک و محتوای آثار اشتراکاتی باهم دارند. از آن­جایی­ که شاعران منعکس کننده­ی وقایع زمان خود هستند، در اندیشه و ساختار شعری اشتراکات زیادی با هم دارند. مکتب آمریکایی به بررسی شباهت­ها و تفاوت­های بین آثار ملل مختلف می­پردازد؛ لذا در این جستار نگارنده کوشیده است تا براساس همین مکتب و با تلاقی فکر و اندیشه ی دو شاعر، وجوه اشتراکات و افتراقات محتوا و قصاید آن ها را مورد بحث و بررسی قرار دهد.    بررسی تطبیقی قصاید این دو شاعر نشان از آن دارد که مضامین مشترک سیاسی و اجتماعی چون وطن، آزادی، مبارزه با بیگانگان واعتراض به برخی قوانین و مضامین ادبی چون مدح، وصف، رثا وعتاب وجود­دارد. و هر کدام تلاش کرده­اند، این مضامین را در قالب قصیده و موسیقی متناسب با این مفاهیم با زبان هنری بیان کنند. هرچند که از لحاظ مضامین به کار رفته در قصاید دو شاعر اشتراکاتی وجود دارد ولی مضامین به کار رفته در قصاید بهار گستره­ی وسیعی را به خود اختصاص داده است و کمتر موضوع اجتماعی، سیاسی و فرهنگی وجود دارد که بهار به آن نپرداخته باشد؛ حال آن­که حجم بالای مضامین   به کار رفته در قصاید راشد حسین مربوط به اندیشه­های مقاومتی است و تنوع مضامین در قصاید وی حجم کمتری دارد. از لحاظ ساختار، شعر بهار به دلیل کاربرد تشبیهات و استعارات متنوع، هنری­تر از قصاید راشد حسین است. حجم بالای بهره­گیری بهار از انواع موسیقی در قصایدش، شعر اورا موسیقیایی­تر کرده است و در حیطه­ی صنایع بدیعی غنی­تر از قصاید راشد حسین می­باشد. کلید واژه ها: بررسی تطبیقی، قصاید، ملک الشعرای بهار، راشد حسین.

 بلطزبلطیبطظیب

لازط

یلاالالاعال