مجید محمدی

      رمان حیّ الامیرکان اثر جبور الدویهی، از جمله آثار شاخص ادبیات معاصر عربی است که با بهره‌گیری از ساختاری روایی غیرکلاسیک، به بازنمایی بحران‌های اجتماعی، روانی و تاریخی جامعه‌ای حاشیه‌نشین می‌پردازد. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر متن اصلی عربی رمان، به بررسی عناصر روایی شامل شخصیت‌پردازی، زمان، مکان و زاویه دید می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد که چگونه این عناصر در خدمت نقد اجتماعی و نمایش تداوم رنج جمعی قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شخصیت‌های رمان، از جمله انتصار محسن، بلال محسن، اسماعیل، عبدالرحمن المشنوق و عبدالکریم العزّام، نه شخصیت‌هایی قهرمان‌محور، بلکه تیپ‌هایی اجتماعی و فرسایشی‌اند که هر یک بازتاب‌دهنده شکلی از بحران فردی و نسلی هستند. زمان در رمان ساختاری خطی و رو به پیشرفت ندارد، بلکه به‌صورت چرخه‌ای، ایستا و روانی سامان می‌یابد و با تکرار کنش‌های روزمره، حس تعلیق و توقف تاریخی را تقویت می‌کند. مکان نیز نقشی فراتر از بستر وقوع رویدادها دارد و در تقابل میان حیّ الامیرکان به‌عنوان فضایی حاشیه‌ای و داره العزّام به‌مثابه نماد مرکز و قدرت اجتماعی، به عنصری معنا‌ساز در ساخت روایت تبدیل می‌شود. نتیجه آن‌که جبور الدویهی با پرهیز آگاهانه از پیرنگ کلاسیک، گره‌گشایی قطعی و پایان‌بندی قاطع، ساختار روایت را به ابزاری برای نمایش فرسایش زندگی روزمره و استمرار بحران در جامعه معاصر عربی بدل می‌سازد. کلمات کلیدی: رمان عربی، جبور الدویهی، حیّ الامیرکان، عناصر روایی، شخصیت‌پردازی، زمان چرخه‌ای            

این پژوهش به بررسی بازنمایی مفاهیم «خود» و «دیگری» در مجموعه‌داستان حارّه الیهود اثر محمد جبریل (1938- 2022) می‌پردازد و می‌کوشد نشان دهد که نویسنده چگونه از خلال روایت‌های تمثیلی و فانتزیِ واقع‌گرا، بحران هویت فردی و جمعی انسان مصری را در بستر تحولات تاریخی و اجتماعی معاصر بازنمایی می‌کند. چارچوب نظری پژوهش بر تحلیل رابطه   سیال و ناپایدار خود/دیگری استوار است؛ رابطه‌ای که نه بر تقابل ساده، بلکه بر فرآیندهای ترس، عادت، سکوت و استحاله بنا می‌شود. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر خوانش دقیق متن است و شواهد مستقیماً از روایت مذکور استخراج شده‌اند. تحلیل داستان‌هایی از این مجموعه همچون «حدث استثنائی فی ایام الانفوشی»، «الطوفان» و «المستحیل» نشان می‌دهد که «دیگری» در این مجموعه اغلب چهره‌ای مبهم، ناشناخته و غیرقابل نام‌گذاری دارد و بیش از آن‌که فرد یا گروهی مشخص باشد، نماینده   نظمی مسلط و تحمیلی است. در مقابل، «خود» در روندی تدریجی از شوک اولیه، به عادت‌پذیری و سپس به فروپاشی آگاهی یا استحاله   هویتی می‌رسد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که جبریل، سکوت و عادت را مهم‌ترین سازوکارهای تثبیت سلطه می‌داند؛ به‌گونه‌ای که جامعه، بدون اعمال خشونت مستقیم، به پذیرش نظم دیگری تن می‌دهد. ناتوانی نهادهای رسمی، فرسایش حافظه   جمعی و حذف کنش آگاهانه، از پیامدهای این وضعیت‌اند. فضا و مکان نیز در این فرآیند نقشی فعال دارند و تقابل میان فضاهای باز ساحلی و فضاهای بسته   محله، به‌مثابه بستر شکل‌گیری یا زوال هویت عمل می‌کند. در مجموع، پژوهش نشان می‌دهد که حارّه الیهود متنی انتقادی و هشداردهنده است که فروپاشی «خود» را نه صرفاً نتیجه   حضور «دیگری»، بلکه پیامد ترس، سکوت و عادت می‌داند و ادبیات را به عرصه‌ای برای افشای سازوکارهای پنهان قدرت و بازاندیشی در مسئولیت تاریخی انسان بدل می‌سازد.

   قدرت هوشمند ترکیبی از قدرت سخت و نرم است که دولت ها در هر برهه زمانی و مکانی، با استفاده از این دو راهبرد مختلف در جهت ایجاد تحولات بنیادین در عرصه جهانی در راستای اهداف و منافع خود گام بر می‌دارند. یکی از اشکال نوین جنگ در دوران معاصر و عصر ارتباطات، جنگ نرم یا قدرت نرم است. این پایان‌نامه ترجمه کتابی تحت عنوان «الحرب الناعمه، الاسس النظریه والتطبیقیه» است که توسط دکتر علی محمد الحاج حسن به نگارش درآمده است. نویسنده در این کتاب به بررسی جنگ نرم و مفاهیم بنیادین نظری و تطبیقی آن پرداخته است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به ترجمه فارسی این کتاب از طریق ترجمه ارتباطی می‌پردازد. ترجمه کاربردی 3 فصل اصلی این کتاب که در هر فصل در   بخش‌های گوناگونی به بررسی جنگ نرم و مفاهیم مربوط به آن، نظریات مطرح شده در زمینه جنگ نرم با محوریت تقابل اعتقادی و مبنایی نظام اسلامی و استکبار جهانی، شناخت کانونها و مراکز تصمیم ساز جنگ نرم و...پرداخته، از اهداف ترجمه این کتاب می‌باشند.    کلید واژگان: جهان اسلام، جنگ نرم، مفهوم شناسی جنگ نرم، دکترعلی محمد الحاج حسن.               

   نگاه جنسیّتی به دو جنس زن و مرد در جوامع بشری و به تبع در جوامع عربی ریشه­ای کهن دارد. در عرصه ادبیات و آثار ادبی نویسندگان زیادی در دنیای عرب از منظر «جامعه شناسی جنسیّت» قلم فرسایی نموده­اند. رمان «خبز علی طاوله الخال میلاد»؛ «نانی روی میز دایی میلاد»، اولین رمان محمد النعاس و برگزیده بوکر عربی در سال ???? است. این اثر نیز از جمله آثار ادبی جهان عرب می­باشد که علاوه بر پردازش مضمون روایی- داستانی خود، در زمین? جامعه شناسی جنسیّت مضامین در خور توجهی را در بر دارد. نویسنده در این رمان توانسته معیارهای جنسیّتی مورد پذیرش و بالعکس نکوهید? جامعه خود را به تصویر بکشد. شخصیّت­های اصلی و فرعی داستان تصویرگران ایدئوژی­های جنسیّتی حاکم بر جامعه لیبی می­باشند. ارائ? تصویری از قواعد و هنجارهای جنسیّتی مطرح در جامعه، پردازش مولفه­های سرمای? جنسی، بررسی تاثیر تقابل سنت و مدرنیته بر رویکرد جنسیّتی و پردازش پدید? مرد سالاری در جامعه لیبی محورهای اصلی پژوهش پیش رو تشکیل داده و نگاه جنسیّت زده جامعه نسبت به دو جنس زن و مرد را مورد کنکاش قرار داه است.         کلید واژگان جامعه شناسی جنسیّت، محمد النعاس، خبز علی طاوله الخال میلاد، جامعه لیبی.

   این تحقیق به بررسی تاثیرات اصلاحات عثمانی در دوره 1839-1911 میلادی (1255-1327 هجری قمری) بر ساختار و سازمان حوزه علمیه نجف می‌پردازد. اصلاحات عثمانی که با هدف نوسازی و تمرکزگرایی طراحی شده بودند، نه تنها بر ساختار حکومتی، اجتماعی و دینی امپراتوری عثمانی تاثیرگذار بودند، بلکه تاثیرات عمیقی بر نهادهای دینی به ویژه حوزه علمیه نجف گذاشتند. در این راستا، هدف اصلی تحقیق تحلیل نحوه طراحی و اجرای این اصلاحات توسط دولت عثمانی و واکنش‌های دینی علمای نجف به این تحولات است. همچنین، هدف دیگر پژوهش بررسی چگونگی حفظ هویت دینی و علمی حوزه علمیه نجف در برابر فشارهای اصلاحی است که در پی اعمال نظام‌های مدرن و مرکزی توسط دولت عثمانی به وجود آمد. فرضیه تحقیق این است که علیرغم تلاش‌های دولت عثمانی برای تغییر ساختارهای دینی و آموزشی، حوزه علمیه نجف با استفاده از ابزارهای فقهی و دینی خود توانست استقلال خود را حفظ کند. روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش، روش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی است که به بررسی اسناد، مکاتبات و متون فکری منتشرشده از سوی علمای نجف پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصلاحات عثمانی، به ویژه در زمینه‌های قضائی، آموزشی و مالی، فشارهایی جدی به استقلال حوزه علمیه نجف وارد کرد. اما علمای نجف با استفاده از فتاوا، سخنرانی‌ها، و نوشتارهای فکری، مقاومت کرده و هویت دینی و علمی خود را حفظ کردند. همچنین، در برابر فشارهای مالی و نظارت بر منابع مالی دینی، حوزه نجف با گسترش شبکه‌های فراملی و همکاری با جوامع شیعی در دیگر مناطق، توانست استقلال مالی خود را حفظ کند. نتیجه‌گیری این تحقیق نشان می‌دهد که سیاست‌های اصلاحی عثمانی، که به هدف تقویت دولت مرکزی و ایجاد نظام‌های مدرن طراحی شده بودند، در عمل باعث تقویت هویت مقاومتی حوزه علمیه نجف و تقویت جایگاه آن در سطح جهانی شدند. این مقاومت‌ها زمینه‌ساز نقش‌آفرینی حوزه نجف در جنبش‌های اجتماعی و سیاسی بعدی، نظیر قیام 1920 علیه استعمار بریتانیا، شدند. کلمات کلیدی:   عثمانی، عراق، حوزه علمیه نجف، اصلاحات، شیعه، مدارس دینی.   

   تسعى هذه الدراسه إلى تحلیل البنیه السردیه فی روایه المصابیح الزرق للکاتب حنا مینه، باعتبارها إحدى الروایات الواقعیه البارزه فی الادب العربی، والتی عکست بعمق الظروف السیاسیه والاجتماعیه التی عاشها الشعب السوری خلال فتره الاحتلال الفرنسی. ترکز الدراسه على کیفیه توظیف الکاتب للعناصر السردیه الاساسیه، مثل الزمن، الحبکه، الشخصیات، المکان، الصراع، وجهه النظر، والاسلوب، لفهم کیف اسهمت هذه التقنیات فی تشکیل عالم الروایه وإیصال رسالتها الفکریه والوطنیه.       تعتمد الدراسه على المنهج التحلیلی الوصفی، حیث یتم توصیف العناصر السردیه وتحلیل ادوارها المختلفه فی بناء النص. ویتم الترکیز على البنیه الزمنیه فی الروایه، والتی لا تسیر وفق تسلسل زمنی خطی، بل تعتمد على الاسترجاع (Flashback) والاستباق (Foreshadowing) لتوضیح الخلفیات النفسیه والتاریخیه للشخصیات وتطور الاحداث. کما یتم تحلیل هیکله الحبکه، التی تجمع بین الاحداث السیاسیه الکبرى والصراعات الفردیه، مما یخلق مزیجًا من الواقعیه والتشویق.       إضافهً إلى ذلک، تتناول الدراسه بنیه الشخصیات ودورها فی تقدیم صوره المجتمع السوری خلال تلک الفتره، حیث تبرز الشخصیات بین مستویین: المقاومون الذین یسعون للتحرر، والفئات المتردده او المستفیده من الاستعمار، مما یعکس تناقضات المجتمع تحت الاحتلال. کما یتم تحلیل دور المکان، حیث تتحول المدینه الساحلیه إلى فضاء سردی یعکس صراع القوى، بینما یمثل البحر والمیناء رمزیه للحریه والانفتاح والمقاومه.                                  الکلمات المفتاحیه: الروایه الحدیثه، البنیه السردیه، المصابیح الزرق، حنا مینه.   

در دوران معاصر، ادبیّات پایداری در قالب نظم و نثر توجّه ادیبان زیادی را به خود جلب کرده و نویسندگان، مضامین پایداری را در آثار خود گسترش داده­اند. ادبیّات مقاومت نوعی از ادبیّات ملتزم و متعهد است که از مرز­های زیادی عبور کرده و مکتب­های مختلفی را برای خود بر­گزیده است. بررسی این موضوع در دو زبان مختلف و گسترش دادن بحث، موجب وحدت و همدلی در فراسوی مرز­ها شده است. شهید اسماعیل عبدالسلام احمد هنیه سیاستمدار فلسطینی و از رهبران سازمان حماس بود. وی در دهم مرداد ماه سال 1403 هجر­ی خورشیدی در تهران، یک روز بعد از برگزار­ی مراسم تحلیف نهمین رئیس جُمهور ایران به همراه یکی از محافظانش ترور و به شهادت رسیدند. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی بر اساس ادبیّات تطبیقی به توصیفِ شخصیّت اسماعیل هنیه، حادثه شهادت و همچنین سجایای ایشان براساس شعر شاعران معاصر عرب و فارسی زبان، بر محور دو زبان و فرهنگ متفاوت می­پردازد که موجب جذابیّت موضوع می­شود. نتیجه این پژوهش   بیانگر آن است که محور­های پایداری در دو زبان فارسی و عربی به اندازه­ای همانند هستند که موجب تاثیر­گذار­ی بیشتر فرهنگِ ایثار، شهادت و اتحاد بیشتر مسلمانان می­شود و همچنین ابزار­های ادبی به کار رفته در اشعار، حکایت از رشد و غنای ادبی شاعران دو زبان داد.    این پژوهش با تیکه بر ابزار کتابخانه­ای و اینترنتی تلاش دارد تا با نگاهی تطبیقی به ادبیّات پایداری در دو زبان فارسی و عربی، جلوه­های مشترک و متمایز این نوع ادبی را از منظرعناصر محوری چون مقاومت، ایثار، شهادت، وحدت و هویت دینی بررسی نماید. همچنین سعی شده است با تحلیل اشعار شاعران برجسته هر دو زبان، نشان داده شود که چگونه ادبیّات مقاومت بستری مناسب برای بازنمایی عاطفه، فرهنگ، اعتقاد و تعهد اجتماعی در بستر مبارزات مردمی علیه ظلم و استعمار فراهم می­آورد. بررسی تطبیقی شخصیّت شهید اسماعیل هنیه نشان می­دهد که آشکار کردن قهرمانان مقاومت در شعر ادبی نوعی الگوسازی فرهنگی است که در ادبیّات عربی و فارسی به طور گسترده صورت می­گیرد. در نهایت، این پژوهش با مقایسه عناصر دو زبان و بیان تفاوت­ها و شباهت­های آن­ها، توجّه به ادبیّات پایداری را برجسته می­سازد و به این نتیجه می­­رسد که علی­رغم تفاوت­های زبانی و اقلیمی، ادبیّات پایداری در هر دو زبان نقش موثری در بیداری ملّت­ها و ترویج ارزش­های انسانی ایفا می­کند  

   این تحقیق به بررسی تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر زبان عربی معاصر پرداخته و بر پدیده‌هایی چون زبان هیبریدی (ترکیب زبان عربی با واژگان و ساختارهای انگلیسی)، شکل‌گیری هویت دیجیتال زبانی و فاصله گرفتن کاربران از زبان فصیح تمرکز دارد. روش پژوهش کیفی بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های ساختاریافته با کاربران جوان عرب‌زبان در سه کشور مصر، لبنان و امارات گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که سبک نگارش و گفتمان کاربران تحت تاثیر فضای شبکه‌های اجتماعی، دچار دگرگونی شده و موجب بروز گونه‌ای از زبان ترکیبی شده است. همچنین، کاربران از زبان به عنوان ابزاری برای ساختن هویت شخصی و مدرن در فضای مجازی بهره می‌برند. در پایان، پیشنهاداتی برای بازنگری در سیاست‌های آموزشی زبان عربی و افزایش سواد رسانه‌ای زبان‌شناسانه ارائه شده است.

   هدف: مثنوی هفت‌پیکر، یکی از آثار برجست? نظامی گنجوی، از غنی‌ترین نمونه‌های کاربرد زبان رمزآلود و چندلایه در ادبیات فارسی است. در میان منظومه‌های نظامی، این اثر بیش از دیگر آثار او، بستری برای نگاه تاویلی و هرمنوتیکی فراهم کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی جایگاه هرمنوتیک در این منظومه پرداخته است و در تلاش است تا مولفه‌های زبان رمزی نظامی را شناسایی کرده و آن‌ها را در حد توان به زبان روشن و قابل‌فهم توضیح دهد. در این راستا، پرسش‌های اصلی پژوهش عبارتند از: «تاویل و هرمنوتیک چیست؟»، «نظامی گنجوی در هفت‌پیکر چه میزان از نگاه هرمنوتیکی بهره گرفته است؟» و «فهم این نگاه چه کمکی به تحلیل اثر می‌کند؟»   

تحلیل العتبات النصیه فی الروایه العربیه المعاصره و الکشف عن انماطها و وظائفها بصفتها نصوصاً موازیه، یُمثل دوراً فاعلاً فی فتح مغالیق النص الروائی وإضاءه آفاقه و زوایاه الخفیه من اجل إستقطاب المتلقی و تمکینه من فهم الجوانب المختلفه للروایه. روایه آن للکاتبه الروائیه العراقیه وفاء عبدالرزاق تعتبر من ضمن الروایات العربیه الصادره فی الآونه الاخیره التی تمظهرت فیها بوضوح و جلاء، العتبات النصیه و التی تمثل فی حقیقه الامر حقلاً دلالیاً ثریاً یتضمن علامات لغویه متمثله فی العنوان و المقدمه و الإهداء و العناوین الداخلیه و الهوامش و المقتبسات و المساحات الفارغه البیضاء،   و علامات غیر لغویه متجلّیه فی الصوره او الایقونه و الغلاف الخارجی و الخلفی للروایه،   تستدعی الاهتمام و الإلمام بها و الوقوف على مدلولها لکی تمکن القارئ من الإنفتاح على طبیعه النص و شتى ابعاده الدلالیه. و هذا ما یجعلها فضاءً للتواصل لکی نستقبل هذه العتبات و الإشارات کونها مناصّات دلالیه و نقوم بتاویلها للوصول إلى اغوار النص الروائی.   حاولت الروائیهُ فی روایتها هذه وعبر تقنیه الراوی العلیم و اسلوب الواقعیه السحریه وتوظیف التکنیکات السردیه التاریخیه و الرمزیه ، ان تقدم صوره ماساویه لما یجری فی ربوع وطنها العراق   فی الظرف الراهن من خلال تلک الإسقاطات و الاحداث التاریخیه المتخیله على الواقع الالیم، للمساهمه فی إصلاح الاوضاع المتدهوره و نقدها و تنویر ذهن المتلقی بالوقائع و الاحداث الجاریه و إیقاظ الاجیال الصاعده لإنقاذ الوطن من وضعه المریر و مما یُحاک له من موامرات و مخططات للنیل منه. سعینا فی هذه الرساله عبر طریقه البحث الوصفی التحلیلی إلى دراسه و إستجلاء العتبات النصیه فی الروایه موضع البحث، باعتبارها علامات سیمیائیه او مفاتیح و ادوات توحی بما تتضمنه النصوص بوصفها نصاً مکثفاً یحوی ما بداخل العمل الروائی ومدى تاثیرها و فاعلیتها فی محاوله فهم و إستیعاب مدالیل المنتج الإبداعی الروائی. و قد توصلت الدراسه فی نهایه المطاف   لنتائج اهمها ان العتبات النصیه تعد مکوناً اساسیاً من مکونات الروایه و هی عامل مهم فی تحدید توجهها و دلالاتها و فی تقدیم ابعاد عمیقه لقراءتها و انها إستراتیجیه فنیه ذات فاعلیه دلالیه لایستغنی عنها المنجز الروائی المعاصر و لها وظائف تعیینیه و وصفیه و دلالیه و إغرائیه و شعریه تتعالق بالمضامین و تترابط بالنصوص الروائیه. الکلمات المفتاحیه: الروایه العراقیه المعاصره، آن، وفاء عبدالرزاق، العتبات النصیه  

این پایان نامه، ترجمه کتاب (عماره قبور النبی (صلی الله علیه و آله و سلم) و اهلبیته (ع) مشعر الهی: بنای قبور پیامبر (ص) و اهل بیت او (ع) از شعائر الهی" است) تالیف ابراهیم حسین بغدادی است.کتاب مشتمل بر چهار فصل است،که ترجمه دو فصل از آن در دستور کار است. فصل اول مربوط به "ادله عامه بر بنای قبور الهی " است و به هفت برهان در مورد (امتناع شیطان از سجده بر آدم، آیات حج، کلمه مقام ابراهیم، استقبال مردم از مسجد الحرام، اماکن مقدس، طور سیناء و هدف زیارت این اماکن) است. فصل دوم شامل "ادله خاصه" است همان آیاتی که به تفسیر جانشینان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) اختصاص دارد و دارای شواهد و قرائن قرآنی و نبوی است. در این کتاب، منظور از مقدس تنها مساجد نیستند بلکه اماکنی است که پیامبران در آن گام نهاده اند و قداست شامل شخص پیامبر است. سه نام (منی، عرفات، صفا و مروه ) را به آن اختصاص داده­اند و هرکدام معنای خاصی دارد. این پایان نامه با استفاده از منابع   لغت­نامه­ای و کتابخانه­ای ترجمه خواهد شد. در این پژوهش تلاش می­شود مطالب به صورت روان و ساده، با استفاده از روش ترجمه ارتباطی و آزاد بیان گردد.

   رمان "ومیس" اثر نورالدین درویش شاعر، نویسنده، الجزاِیر است؛ وی در این رمان با بهره­گیری از روش­ها و ابزارهای ادبی به معرفی حوادث و جریانات واقعی و رهایی از استعمار می­پردازد. درویش در این رمان حادثه محور با زبانی ساده و با بهره­گیری از شخصیت­های متعدد اصلی و فرعی بر آن است تا تصویری گویا از وضعیت سیاسی و اجتماعی مردم الجزائر را ارائه دهد، حوادث در باب القنطره، سیدی مبروک، الزیادیه، الکدیه، رخ می­دهد. داستانی عمیق و تامل‌برانگیز است که به زندگی و چالش‌های شخصیتی قهرمان خود، "هلال"، می‌پردازد. این رمان در بستر اجتماعی و فرهنگی الجزایر، به بررسی جستجوی هویت، آزادی و پیچیدگی‌های انسانی می‌پردازد. داستان حول محور زندگی "هلال" و تجربیات او در مواجهه با بحران‌ها و تضادهای درونی شکل می‌گیرد. داستان "ومیس" روایتگر سفر قهرمان به سوی شناخت خود و جستجوی معنا در زندگی است. "هلال" به عنوان یک جوان با آرزوها و ترس‌های خود، در مواجهه با مشکلات اجتماعی و فرهنگی قرار می‌گیرد. او با چالش‌های خانوادگی، اجتماعی و سیاسی دست و پنجه نرم می‌کند که هر یک به نوعی بر رفتار و تصمیمات او تاثیر می­گذارد. این سفر، او را به سمت رشد فردی و درک عمیق‌تری از دنیای اطرافش سوق می‌دهد. این رمان به دلیل عمق شخصیت‌پردازی و پرداختن به موضوعات اجتماعی و فرهنگی، ارزش بالایی دارد. "ومیس" نه تنها داستان یک فرد؛ بلکه نمایانگر مبارزات جمعی جامعه الجزایر است. این اثر به خوانندگان این امکان را می‌دهد که با چالش‌های انسانی و اجتماعی آشنا شوند و به تفکر درباره هویت و آزادی بپردازند. هدف این پژوهش بررسی تعامل دو عنصر شخصیت و حادثه در رمان "ومیس" است. اهمیت این پژوهش در شناخت چگونگی تاثیر حوادث بر شخصیت‌ها و بالعکس، در شکل‌گیری داستان و پیام‌های آن نهفته است. این تحلیل می‌تواند به خوانندگان کمک کند تا درک عمیق‌تری از ساختار روایی و معنای نهفته در داستان پیدا کنند. روش تحقیق این پژوهش تحلیلی-توصیفی است که بر پایه مطالعه متون ادبی و بررسی عمیق شخصیت‌ها و حوادث داستان بنا شده است. با تحلیل دیالوگ‌ها، توصیف‌ها و تحولات شخصیت‌ها، سعی شده است تا ارتباط میان شخصیت و حوادث مورد بررسی قرار گیرد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که شخصیت "هلال" تحت تاثیر حوادث مختلف قرار می‌گیرد، اما در عین حال، انتخاب‌ها و رفتارهای او نیز به شکل‌گیری این حوادث کمک می‌کند. تعامل میان شخصیت و حادثه نه تنها داستان را پیش می‌برد بلکه به عمق معانی آن نیز افزوده است. "هلال" به عنوان نمادی از جستجوی هویت، نشان‌دهنده این نکته است که انسان‌ها در مواجهه با چالش‌ها چگونه می‌توانند رشد کنند و تغییر یابند. در نهایت، رمان "ومیس" نه تنها یک داستان فردی بلکه بازتابی از واقعیت‌های اجتماعی است که می‌تواند الهام‌بخش نسل‌های آینده باشد.    کلیدواژگان: داستان نویسی معاصر الجزایر، نورالدین درویش، رمان "ومیس"، شخصیت­پردازی، حادثه   

 داستان‌که یکی از انواع آن رمان است؛ روایتی منثور است که حوادث، جریانات، اشخاص و وقایعی را در خود جای می¬دهد. و‌اگر نویسنده قلمش قدرتمند و شیوا باشد؛ خواندن اثر را برای خوانندگان جذاب¬تر می¬نماید.ابراهیم نصرالله نویسنده¬ای است که قلمی شیوا، جذاب و قدرتمند دارد. او نویسنده¬ی آثار بزرگی است که برای نگاشتن آنها جوایزی را دریافت نموده¬است. یکی از آثار وی مجموعه سه‌گانه¬ای به نام "ثلاثیه الاجراس" است که در ادامه اثر قبلی¬اش‌"کمدی الهی فلسطین" نوشته¬است. در این اثر سه‌گانه یک رمان به نام "دبابه تحت شجره عیدالمیلاد" درج گردیده¬است. این پژوهش به تحلیل محتوایی این رمان پرداخته¬است. تحلیل محتوا بررسی مضمون یک اثر است.رمان‌ "دبابه تحت شجره عیدالمیلاد" رمانی است سیاسی؛ به لحاظ موضوع که مربوط به حمله اسرائیل به فلسطین و اشغال این‌کشوراست. و‌در‌طول رمان به مسائل دیگری از جمله ‌مسائل عاطفی، اجتماعی، فرهنگی و دینی هم پرداخته می‌شود و می¬توان گفت ‌رمان خشک و بی¬روح نیست و زندگی درآن جریان دارد. ملموس و محسوس بودن جریان زندگی در این رمان به سبب هویت فلسطینی خود ابراهیم نصرالله است‌که در اثر‌همین حمله و اشغال کشورش توسط رژیم صهیونیست مجبور می¬شود همراه خانواده مدتی در کمپ پناهندگان زندگی کند.روش ‌تحقیق، در این پژوهش تحلیل محتوا از نوع تحلیلی_ توصیفی می¬باشد و با استفاده از منابع کتابخانه¬ای، فیش¬برداری و جمع¬آوری اطلاعات به نتایجی اعم از تحلیل محتوای سیاسی، دینی، اجتماعی، عاطفی، فرهنگی پرداخته شده¬است. و ازجمله نتایجی که دراین پژوهش بدست آمده به تصویر کشیدن درد ورنج¬های مردم فلسطین است. اینکه ابراهیم نصرالله با ساختن شخصیت¬های خیالی، آنها را در خدمت اهداف خود قرار داده و دوره¬ای از تاریخ را به تصویر کشیده است که نمایان¬گر درد و رنج ملّتی است که سرزمین¬شان را اشغال و غارت کردند.کلید‌واژهها: ابراهیم نصرالله- حمله رژیم صهیونیسم- تحلیل محتوا_ فلسطین

استعاره­ در­بلاغت­ قدیم یکی از مباحثی­­ است که بر زیبایی و آراستگی کلامی تاکید­ دارد. این نوع استعاره جز­ء­ در اشعار­ و کلام سخنوران وادیبان کاربردی دیگری ندارد. استعاره­ مفهومی در گسترش وسیع زبان­شناسی شکل گرفته که یکی از دیدگاه­های روبه­ رشد و موثر در مورد ماهیت ذهن و زبان وارتباط آن­ها با تجربه­های فیزیکی است. در این پژوهش، به شیوه­ی کتابخانه­ای و با روش تحلیلی توصیفی پرداخته­شده، دراین پژوهش به دنبال آن هستیم که بدانیم بشاره الخوری چگونه از استعاره­های مفهومی در اشعارش استفاده کرده­است. بشاره الخوری اشعار ملی خود را با نام الاخطل الصغیر منتشر می­کرد ،از آثارهمین شاعر دیوان اوست. در شعر الاخطل الصغیر­ به موضوعاتی همچون غم،شادی،عشق­ووطن پرداخته­شده. از مهم­ترین نتایج که در این تحقیق به آن رسیده­ایم این است که در اشعار الاخطل الصغیر عشق،وطن،غم و شادی از بسامد زیادی برخوردار­است. استعاره مفهومی در شعر بشارچگونه است.   

نوگرایی یا مدرنیسم به انگلیسی: (Modernism)   که از آن به نام‌های نوین‌گرایی یا تجددگرایی نیز یاد می‌شود، یک جنبش فلسفی و هنری است که از دگرگونی‌های گسترده در جامعه غربی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به وجود آمد. هدف از این پژوهش بررسی چالش میان سنت و مدرنیسم در نمایشنامه ماساه زینب اثر علی احمد باکثیر است. علی احمد باکثیر (????_????م) ادیب و نمایشنامه نویس یمنی از جمله ادیبانی است که در آثار منظوم و منثور خود به مسائل و مشکلات جامعه اش پرداخته است. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی متن داده و با استفاده از منابع کتابخانه ای و الکترونیکی به بررسی و تحلیل مولفه هایی چون استعمار، آزادی، استبداد ستیزی، زن و عشق به وطن در این نمایشنامه پرداخته شده است. باکثیر در تراژدی زینب، زن را یک قهرمان توانمند و اثر گذار که روحیه ی مبارزه طلبی دارد معرفی می¬کند. دغدغه اصلی باکثیر نجات کشور است. باکثیر برای تحقق بخشیدن به اهداف ملی، عشق خود را نادیده می گیرد. چون آن را مانعی برای مبارزه با ظلم می داند چون قهرمان این تراژدی به باور های سنتی و دینی جامعه ی خود بی اعتنا است به عاقبتی غم انگیز دچار می شود. از مهمترین نتایجی که در این پژوهش بدان رسیدیم این است که نویسنده در این اثر مظلومیت زن را در قالب شخصیت زینب به خوبی ترسیم نموده است.    واژگان کلیدی: سنت و مدرنیسم، نمایش نامه، ماساه زینب، علی احمد باکثیر   

  حا اقی و اا ی از معنای واقعی "امیا زناگی" ط ز شافتآو ی اشوا است. امیا زناگی، تخمیو میانایو تعااا سا های اضافی است ر یک ف ا ا یک سو معیّو می- توانا انتظا زناگی ا ااشت اشا. امیا طو موثّ ی سیا ی از حوز های زناگی تاثی گذا است، چ ار اف اا امیاوا هت قاا نا تا هاف های موث ی ا تعییو رننا و تصمیمات مناس ی ا ا ایو هاف ها اتخاذ رننا. میزاو امیا زناگی ا یک نف یا ا یک گ و جمعیتی عوام متعاای از ق ی : س ک زناگی، است سی امکانات هااشتی، وضعیت اقتصاای و میزاو م گ و می و یما ی متفاوت است. همچنیو از امیا زناگی میتواو عنواو یکی از معیا های سنجش توسع یافتای یا توسع نیافتای جوامع گوناگوو ه ا. ا رشو های رمت توسع یافت ، ا مقایس ارشو های توسع یافت ت امیا زناگی ا او تو ا نس ت ا پاییو است. امیا زناگی شک غی مستقیم ا ااستاو ها نیز مو ا اشا ق ا گ فت است. قه ماو ها یا ضا قه ماو ها نیز انتظا ی از طو زناگی و ماّت عم خوااا نا وگاهی امیا زناگی ا ا خوا وجامع خوا افزایش و یا راهش میاهنا، و نویسنا ا خلا ااستاو، ایو موضوع می پ اازا. ایو پژوهش ا هاف سی تط یقی امیا » آقای اژاوو « اث ع اا حماو منیف و ااستاو » ا نهایات « زناگی مو ف های آو ا رتا اث پانت آ رهنااا و ا ویک ا توصیفی تحلیلی انجام می شوا.

«ودیع سعاده» و «سهراب سپهری» دو تن از شاعران معاصر هستند که ساختار و محتوای شعر آنان همسانی فراوانی با یکدیگر دارد. افزون برآن، بسیاری از شاخص‌های مکتب ادبی رمانتیسم نیز در سروده‌های این دو، نمود برجسته‌ای داشته و اعتقاد بر آن است که شعر آنها را می‌توان از نگاه ادبی رمانتیسم تطبیق داد. ودیع سعاده و سهراب سپهری تجربه‌های روحی و عاشقانه خویش را با تخیلی بارور، احساساتی عمیق و صادقانه بازگو کرده‌ و در این راستا از نمادهای طبیعی نیز بسیار بهره گرفته‌اند. آنچه که مسلم است شعر رمانتیک و عاشقانه این شاعران خالی از تصاویر معشوق نیست و معشوق آنیمایی نیز در سروده‌‌های   هردو   بازتاب یافته است. طبیعت‌گرایی هر دو که زاییده پرورش در محیط طبیعی سرسبز لبنان و طبیعت کاشان بوده، هم دیدگاه‌های رمانتیک این دو را قوت بخشیده هم آنان را به سوی رئالیسم توصیفی سوق داده ‌است. غم و اندوه در سروده‌های آن­ها بیشتر صبغه‌ای رمانتیک و شخصی دارد و گاه با تالم شاعر از وضعیت اجتماعی، رئالیستی می‌گردد. مرگ‌اندیشی در کلام دو شاعر متاثر از شرایط اجتماعی و رویدادهای تلخ زندگی آن­هاست و گاهی رنگ رمانتیک و گاه رئالیستی دارد. توجّه به اخلاق و انتقاد از نابهنجاری‌های اجتماعی و سیاسی نیز از دیگر نمودهای رمانتیسم در شعر دو شاعر بود.   از این‌رو، پژوهش حاضر بر آن است تا با رویکردی توصیفی و تحلیلی، مولفه‌های رمانتیسم را در شعر «ودیع سعاده» و «سهراب سپهری» بررسی کند.کلیدواژه‌ها:ادبیات تطبیقی، مکتب‌های ادبی، رمانتیسم، سهراب سپهری، ودیع سعاده.

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل گفتمان موجود در دوخطبه «غراء و اشباح» از نهج‌البلاغه است که در ادبیات اسلامی، به‌عنوان یک اثر ادبی و اخلاقی معتبر، حاوی خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌هایی درنهایت بلاغت و فصاحت است و ازآنجایی‌که گفتمان هر جامعه تحت تاثیر قدرت حاکم بر آن است، بنابراین، تحلیل ارتباط آثار ادبی تنها به جوانب زبانی متون محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند بررسی چگونگی، بستر رویش و خلق متن،   چرایی خلق متن، ایدئولوژی و قدرت مسلط حاکم بر آن و در نهایت کنش اجتماعی متن در محیط جامعه است و جستار حاضر دو خطبه مذکور را از منظر نظریه گفتمان انتقادی فرکلاف که بیانگر مسائل مذکور است، بررسی کرده است. مسئله و روش پژوهش: این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی و بر اساس تئوری تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فر کلاف به‌منزله یک رویکرد بینا رشته‌ای، ساحت­های «توصیف، تفسیر و تبیین» در این دو خطبه را با تاکید بر جنب? ایدئولوژیکی و قدرت محتوای آن تحلیل نموده است و درصدد پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها است که درون‌مایه اصلی این دو خطبه چیست و این نظریه چگونه بستر فهم عمیق‌تر آن دو را فراهم می‌کند. یافته­ها: یافته­ها در بخش توصیف و تفسیر نشان می‌دهد که دو خطبه مذکور از دیدگاه روابط آوایی، معنایی و ساختار صرفی و نحوی جملات، بار ایدئولوژیکی، علمی و اخلاقی و ارزش بلاغی و فصاحت واژگان، متناسب با بافت موقعیتی جامعه و هدف خطابه‌گویی امام است. در بخش تبیین نیز، تاثیرگذاری کلام امام بر جو حاکم و تغییر آن با فوران عواطف و احساسات مخاطب همراه شده است که زمینه‌ رهایی ایشان از جهل با شواهد تاریخی، علمی و مستند را بیان می‌کند. نتیجه ­گیری: تحلیل دقیق و بررسی مفصل مفاهیم دو خطبه نشان می‌دهد که تناسب و توازن در آن‌ها به‌گونه‌ای است که بر مخاطب به‌شدت تاثیرگذار است. این قدرت ارتباط کلامی با مخاطبان نشان می‌دهد که امام با بهره‌گیری از ابزارهای بلاغی، بیانی و موسیقایی کلام توانسته احساسات، عواطف و عقاید جامعه و مخاطب را متاثر کرده و گاهی به چالش بکشد.

   انتقال کلام هدفمند خداوند با   علوم و فنون متفاوتی در قرآن، ظهور می‌یابد. یکی از فنون شاخص معنایی« معناشناسی واژگانی» است. مسلم است که واژگان قرآنی، نقش اصلی را در مفهوم آیه بر عهده دارند و مسئول نشر و انتقال معنا به گیرندگان و مخاطبان هستند. معناشناسی الفاظ در فهم صحیح متن، اهمیت زیاد دارد و غفلت از آن موجب بدفهمی متن خواهد شد. با جستجو در کتب غریب، تعداد 15 واژه نظیر: فسیحوا، ولیجهً، قَدَمَ‌ صِدْقٍ، هیت ‌لک، صِنْوانٌ، سکِّرَتْ، حفَدَهً، اُخفیها، مخَلَّقَهٍ، هامِدَهً، تَذْهَلُ، ثانِیَ‌عِطْفِه... از   اجزاء میانی قرآن که از پنج   الی ده ‌بار در آن کتب، تکرار شده بودند، استخراج می گردد. در مرحله بعد، معنا و مفاهیم این واژگان در کتب تفسیر مورد تحقیق و مطالعه قرار می‌گیرند. ضمن جمع‌آوری آراء‌‌‌‌‌‌‌ مفسران، به سنجش، قیاس و مورد کنکاش قراردادن نظریات آنان، اقدام بعمل می‌آید که در نهایت، تحول و تطورمعنایی آنها مشخص خواهد گردید . این تحقیق بدنبال این نتیجه است که تغییراتی در معنای واژگان قرآنی، در گذر زمان، حاصل می‌گردد و این تحول در معنا به صورت‌های مختلفی بروز و ظهور می‌کند. این تعداد از واژگان، از بین 15 کتاب غریب القرآن استخراج شده است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است.    کلیدواژه­ها:   ده جزء میانی قرآن، تفاسیر، واژگان غریب، تفسیر لغوی، تطور معنایی

   بیم و امید را می توان از صفات بارز انسان دانست که در مرکز ثقل عواطف انسان قرار دارد. این دو خصلت متمایز، با عواطف والای انسانی ارتباط عمیقی دارد و وقتی به اوج خود نزدیک می­شود به فرد انگیزه قوی می دهد. ادیبان معاصر، با درک و شناختی که از بیم و امید دارند، در اشعار خویش، جامعه و به­ویژه مخاطبان خویش را با بیم از مسائل دردناک بازمی­دارند و با امید، آنها را نسبت به مسائل پیرامون­شان، خوشبین می­کنند. از جمله شاعران متعهد و پایبند به جامعه نازک الملائکه شاعر عراقی و فاطمه راکعی، شاعر معاصر ایرانی هستند. این دو بانوی شاعر، در سروده­های خویش، مضامین احساسی و اجتماعی فراوانی دارند که بخش قابل توجه آن، پیرامون بیم و امید است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی در پی تبیین و بررسی یاس و امید در اشعار این دو شاعر است. به این ترتیب، پس از تبیین جلوه­های امید و ناامیدی، مهمترین سروده­های بیم و امید در اشعار این دو شاعر، مورد بررسی و تطبیق قرار می­گیرد. از نتایج این پژوهش می‌توان به این اشاره کرد که نازک الملائکه و فاطمه راکعی در شعرهایشان دردها و امیدهای فراوانی وجود دارد و این دو شاعر نسبت به مسائل اجتماعی و به­ویژه زنان، امید و ناامیدی فراوانی دارند. در اشعار این دو شاعر، مسائل بسیاری وجود دارد که برخی حکایت از امید و برخی دیگر برگرفته از یاس و ناامیدی دو شاعر است. تفاوت برجسته بین دو شاعر در این زمینه، بازتاب واقعی و عینی بیم و امید در شعر نازک الملائکه و سستی راکعی در انعکاس واقعیت جامعه است. این امر، یا بدلیل گرایش مذهبی و یا سیاسی این شاعر است که شاید به خود اجازه نمی­دهد همه آنچه در جامعه روی­می­دهد را انعکاس دهد.

  تحلیل شخصیت، نقش بسزایی در فهم و روشن‌تر شدن مطالب رمان برای خوانندگان ایفا می‌کند. از جمله رمان‌های وی که به تازگی منتشر شده، رمان «آنٍ»   نوشت? وفاء عبدالرزاق که در آن می‌توان شخصیت‌های رمان را تحلیل و بررسی نمود که   غالباً دغدغ? اجتماعی دارد،  همچنین رمان نویس معاصر از خلال داستان‌ها، به نقد و بررسی اوضاع سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی حاکم بر جامعه که از جنگ و ظلم وستم و همچنین ظلم به زنان نشات گرفته است می‌پردازند و قصد دارند از این طریق ضمن آگاهی بخشیدن به مردم جامعه، برای اصلاح جامعه تلاش کنند. وی در این رمان، با سبک رئالیسم جادویی و از طریق تکنیک‌های تاریخی، تصویری غم‌آلود از حملات آمریکا علیه عراق ارائه کرده، و نویسنده داستان توانسته با توصیفات دقیق و جزئی شخصیت‌های داستان که از واقعیت جامعه انتخاب شده‌اند؛   فضای داستان را برای خواننده واقعی‌تر کند. در این پایان نامه با روش توصیفی – تحلیلی برآنیم شخصیت‌های رمان «آنٍ» را تحلیل و بررسی کنیم. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که وفاء عبدالرزاق به شیو? دانای کل به همه امور در شخصیت‌های داستان احاطه   دارد اما در بیان ماجرا و حوادث داستان بی‌طرفی را انتخاب کرده است،   و آن را از لحاظ روحی و ذهنی   و از طریق گفت و گو و توصیفات دقیق و جزئی به خواننده معرفی می‌کند و بیشتر شخصیت‌های داستان شخصیت‌هایی پویا هستند که با استفاده از سبک زیبایی شناختی و بلاغی تا حد زیادی باعث شگفت انگیز شدن فضای معنایی داستان شده است. شخصیت اصلی رمان، پادشاه ماهود است، که بهترین امکانات را برای خود فراهم ساخته است و یک شخصیت پویا است که با تمام سختی‌هایی که رو به رو شده به شخصیتی حکیم و عادل تبدیل شده است؛ از جمله دیگر شخصیت‌های رمان، سرمار (همسر اول پادشاه)،   شمس (همسر دوم پادشاه و معشوقه‌اش)، قمران و نجمان ویاقوت (دو پسر بزرگ و دخترش)،   بغدان (پسر کوچک)،   امین و ملاذ و براق (نگهبانانی از جنس جن)، اریان (نخست وزیر سابقش)، و زهران و نوران و مصباح و مار است، که نویسنده گاهی به صورت مستقیم و گاهی به صورت غیر مستقیم از طریق گفتگوی با خود یا مونولوگ شخصیت‌ها را معرفی می‌کند.

این کتاب جدید درباره «حکیمی» صحبت می‌کند که خدا گفتارش را پسندیده و آن را در کتابش برای ما حکایت کرده است تا به او تمسک جوییم و عزم و اراده را از او برگیریم. این کتاب همچنین ما را با نام، ملیت، نسبت، عصر او، شهر او، خصوصیات، اخلاق و پیشه و حرفه او آشنا می­کند. فصل­های دیگر کتاب نیز صادقانه و صریح در مورد لقمان در قرآن، حدیث، شعر، ضرب­المثل­های عرب، همچنین درباره حکمت­ها و قضاوت­های او، حکایات و وصیت­های او به پسرش است با ما صحبت می کند.   

چکیده هدف: ادبیات داستانی یکی از انواع ادبی هر ملتی محسوب می شود. این نوع ادبی عناصر خاص خود را دارد. لذا شخصیت پردازی از عناصر مهم داستانی محسوب می شود. در این پژوهش، هدف تحلیل و بررسی شخصیت های داستان و شخصیت پردازی نویسنده می باشد. روش شناسی پژوهش: در پژوهش حاضر، روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است. در جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای و مقالات دیجیتالی استفاده شده است. به این شکل که پس از توصیف رئوس مطالب پژوهش، به تحلیل و بررسی شخصیت ها و شخصیت پردازی نویسنده در دو رمان ذکر شده پرداخته شده است. یافته ها: با بررسی که در این پژوهش صورت گرفته است، شخصیت های اصلی در هر دو اثر اندک می باشند. شخصیت های فرعی گاهی به مانند شخصیت اصلی جلوه می کنند اما عمل اصلی داستان را شخصیت های اصلی انجام می دهند.شخصیت پردازی نویسنده نیز تلفیقی از دو روش مستقیم و غیر مستقیم است. نتیجه گیری: از پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که شخصیت ها تحت تاثیر از محیط و اطرافیان خود هستند. این موضوع انکار ناپذیر است چرا کهانسان موجودی اجتماعی است. در تحلیل شخصیت پردازی، نویسنده هنرمندانه از توصیف مستقیم و غیر مستقیم مانند گفتگو، نام، محیط و ... استفاده کرده است و با تلفیقی از عناصر مختلف شخصیت پردازی بی نظیری را خلق رده است. کلید واژ ها: ادبیات داستانی، رمان، منصور یاقوتی، بن بست، دهقانان  

   شرفه‌العار عنوان یکی از رمان‌های اجتماعی ابراهیم نصرالله است‌که با لحنی انتقادی، فضای نابسامان و سرگشتگی افرادی را به تصویر می­کشد که به شدت تحت تاثیر نگرش­های پوسیده­اند و همواره نگران قضاوت شدن از سوی چشم­هایی هستند که از بالکن خانه­هایشان، بر آنان اشراف دارند. آشنایی با این فضا و تکنیک­هایی که برای انعکاس واقعیت به­کار گرفته شده، نگارنده را به کنکاش در رمان مذکور واداشت تا به بررسی مولفه­های مهم روایی بر اساس رویکردی منسجم بپردازد و در این راستا الگوی «دیدگاه» فاولر انتخاب شد که هم بر جنب? زیبایی­شناسان? رمان(زاویه دید زمانی-مکانی، راوی و انتقال گفتار و اندیشه) نظر دارد و هم سطح نگرشی نویسنده و جهانبینی موجود در رمان را ارزیابی می­کند. تحلیل روایی رمان نشان می­دهد: ابزارهای زبانی به کار رفته در بعد زمانی-مکانی، زمینه­ساز معرفی شخصیت­هاست و در بعد نگرشی، با سبک گفتمان مستقیم، زمینه بازتاب اندیشه­ها توسط خود شخصیت­ها فراهم آمده که به حقیقت­نمایی بیشتر رمان کمک می­کند و از سویی گفتمان غیرمستقیم آزاد، دو صدای در هم تنیده از ارزش­های راوی و شخصیت را کنار هم می­گذارد و به گوش مخاطب می­رساند که در نهایت نمود نارضایتی نویسنده از کردار و پندارهای غلط فرهنگی و اجتماعی و لزوم تغییر نگرش اساسی را آشکار می­سازند. واژگان کلیدی: تحلیل ادبی-روایی، دیدگاه فاولر، رمان شرفه العار، ابراهیم نصرالله.           

   از قدیم‌الایام ایرانیان به سخنان حکیمانه مشهور بوده‌اند. آثار زیادی در ادبیات فارسی وجود دارد که از چشمه جوشان حکمت‌های ایران باستان نشات گرفته است، که از آن دسته می‌توان به آثار گرانقدر مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله شیرازی شاعر و نویسنده بزرگ قرن هفتم اشاره کرد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیرپذیری سعدی از منابع عربی با استفاده از شیوه کتابخانه‌ای و روش توصیفی ـ تحلیلی گردآوری شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که بر خلاف آنچه که در منابع عربی آمده است، آثار سعدی متاثر از فرهنگ ایران باستان است. با بررسی منابع مختلف دریافتیم که ایرانیان پند و اندرز را راهی برای سعادت خویش می‌پنداشتند و همواره این پند و اندرزهای حکیمانه جوامع ایران باستان را از انحراف بازداشته است. تا جایی که در متون قدیم پندهایی به نام‌آوران و اساطیر ایران چون انوشروان، اردشیر بابکان، شاپور، بهمن، هوشنگ و ... نسبت داده شده است. از آنجا که تبادل فرهنگی فراوانی میان اعراب و ایرانیان وجود داشته است، بسیاری از حکمت‌های ایرانی در طول گذشت اعصار به میان حکمت‌های عربی راه یافته‌اند و به دلیل اینکه منابع آن در نظر گرفته نشده است یا به اشتباه به فردی غیر ایرانی نسبت داده شده است، رنگ و بوی عربی به خود گرفته‌اند. تاثیرپذیری سعدی همانند سایر شاعران مسلمان از قرآن را نمی‌توان نادیده گرفت اما این امر دال بر تاثیرپذیری وی از حکمت عربی نیست زیرا ساخت صنایع ادبی با استفاده از تلمیح و اشارات این شاعر بزرگ و سایر شعرا را به استفاده از آیات قرآن و واژگان عربی سوق داده است و این امر برای زیبا سازی کلام مورد استقبال قرار گرفته شده است. کلمات کلیدی ایران باستان، فرهنگ ایرانی، حکمت، سعدی، بوستان

ان من الاسباب التی استوجبت اختیار هذا الموضوع بالبحث والتحلیل المفصل هو بروز ظاهره الحنین الى الاوطان فی الشعر العربی على وجهه العموم وعلى مر العصور ،وکذلک فی الشعر العراقی بشکل خاص .   حیث لاحظنا وبشکل ملفت للنظر ان هذه الظاهره بارزه فی معظم اشعار الشیخ الوائلی ، وقد عالج الشیخ الوائلی هذه الظاهره بصوره موضوعیه تستحق الدراسه والتحلیل . ومن خلال الدراسه المستفیضه للموضوع وجدنا بان الشیخ الوائلی (رحمه الله) ، هو ادیب من طراز خاص تمکن وبجداره من ابراز العاطفه الانسانیه المتاصله فی النفس البشریه من خلال نظمه لاجمل واروع الاشعار التی تغنت بحب الوطن . کما تم التطرق فی هذه الرساله الى اهم الاسباب التی دفعت بالشاعر الى النظم فی هذا النوع من الشعر ، حیث وجدنا اسباباً عدیده منها سیاسیه واجتماعیه و ثقافیه . بالاضافه الى ما تم التطرق الیه اعلاه فان اهمیه هذه الدراسه تکمن فی ماستضیفه هذه الدراسه من اشیاء جدیده من خلال التطرق الى مواضیع تتعلق بعاطفه الانسان ومشاعره ، ومنها مشاعر الحنین بمختلف مجالاته مثل الحنین الى الوطن والحنین الى الاهل والاصدقاء والحنین الى المحبوب وکذلک الحنین الى الذکریات الماضیه . کل ذلک تم من خلال توصیف هذه المشاعر باستخدام بواعث هذا النوع من الحنین مثل : البرق ، والنسیم ، والحمام ، والدموع ، والنخیل وغیرها من الادوات الاخرى . وفی نهایه هذا البحث استنتجنا بان الشیخ الوائلی یمتلک حساً ادبیاً مرهفاً وذوقاً بلاغیاً رصیناً ، نراه واضحا من خلال نتاجه الادبی واشعاره ، کما اتصف آسلوب الوائلی فی معالجته لغرض حب الوطن والحنین الیه بالقوه والرصانه ، فقد استخدام الالفاظ المباشره للحب والحنین والغربه ، ومما زاد فی رصانه قصائده هو کثره استعماله للالفاظ الموحیه بالحب والحنین . کما تمیزت الصوره الشعریه التی جسدها الوائلی فی شعر الحب والحنین الى الوطن بالقوه ، حیث شملت الصوره البیانیه نواحی بلاغیه رائعه تمثلت بقوه فی التشبیه والاستعاره والکنایه . کما ابدع الشیخ الوائلی فی رسم الصوره الحسیه لمعاناته فی الغربه ، حیث ساعدت فی وصف عواطفه الجیاشه التی حملها فی صدره ، مما یوحى للسامع بما یشعر به الشاعر من الحب والحنین الصادق النابع من عواطف الشاعر الصادقه .   

   امیر نجم الدین حسن بن علاء سجزی دهلوی، از پارسی گویان ممتاز دیار هند در قرن هفتم و هشتم هجری   است(649-737). تاثیرپذیری امیرحسن از سعدی شیراز به ویژه در غزل تا بدان پایه است که با وجود شاعری برجسته چون امیرخسرو دهلوی(طوطی هند)، به «سعدی هند» شهرت می یابد. عشق و ارادت فراوان وی به سعدی شیرازی سبب گشته تا از نخستین پیروان وی باشد و برای رسیدن به زبان روان و لطافت های غزل، کوشش های بسیاری نماید. این شاعر سیستانی الاصل، نقش مهمی در توسعه زبان فارسی در شبه قاره هند داشته و سخن فارسی را در دور? ممالیک این منطقه، به اوج عزت و اعتبار رسانده است. او از شاعرانی است که در اشعار خود به   آرایه تلمیح پرداخته و به این شیوه بر غنای شعری خود افزوده،آرایه تلمیح وجه تمایز شعر این شاعر از سایر شاعران هم عصر خود می باشدکه در این پژوهش کوشیده ایم میزان استفاده شاعر از آرایه تلمیح را استخراج و تحلیل نماییم. این نحوه از سرودن شعر توسط امیر حسن دهلوی مورد استقبال   پادشاهان و سلاطین غزنوی بوده است. در این پایان نامه   که از نوع پایان نامه ها یا پژوهش های اسنادی است به روش کتابخانه ای اقدام به جمع اوری و تحلیل اشعاری از این شاعر بزرگ که دارای آرایه تلمیح بوده اند پرداخته ایم و انواع تلمیح را در دسته های متنوع و مختلفی از جمله : آیات قرآنی، احادیث و روایات، داستانهای پیامبران و امامان(ع)، اساطیر، ضرب المثل ها و اعتقادات و فرهنگ عامه دسته بندی نموده ایم و در پایان این نتیجه حاصل شده که امیر حسن در به کار بردن آرایه تلمیح در اشعارش از آرایه تلمیح پنهان و آشکار استفاده نموده است و پی بردن به این آرایه (پنهان و آشکار) در تلمیح فن تسلط به شناخت بلاغی را می طلبد. کلید واژه ها: شعر فارسی، بلاغت، تلمیح امیر حسن دهلوی،

یکی از انواع ادبی داستان است و از مولفه­های اثرگذار داستان شخصیت و شخصیت­پردازی می­باشد، اینکه یک نویسنده پرداخت بهتری از شخصیت­ها داشته باشد توانایی او را بهتر و نیکوتر می­سازد، «یحیی یخلف» (1944 م) از جمله نویسندگان برجسته­ای است که با خلق آثارش در شمار بزرگان داستان نویسی معاصر فلسطین قرار گرفته است. داستان «تفاح المجانین» یکی از آثار ارزشمند این نویسنده است که با شیوه­­های نگارش و بیان ممتازش به بیان مسائل و مشکلات جامعه می­پردازد، جامعه­ای که تحت سیطره بیگانگان است، نویسنده این رمان پس از معرفی شخصیت­های داستان به طور جداگانه، در طول همین معرفی ذهن خواننده را با فضا و شرایط داستان آشنا می­کند و در طول همین معرفی­ها به بیان داستان­های مربوط به زندگی هر کدام از این شخصیت­ها و حوادثی که مربوط به آنها بوده و هست می­پردازد، تمام کتاب گویی معرفی شخصیت­ها می­باشد اما این معرفی ­شدنها خود کتاب و داستان مربوطه را شکل می­دهد این معرفی شدن در سه فصل با عناوین «النقطه الرابعه»، «تفاح المجانین» و «عوده الخال» شکل گرفته است، تمام شخصیت­های اصلی این مجموعه از نظر فعل و انفعالات ایستا نیستند و از آنجا که حوادث و رویدادها بر روی این اشخاص مطرح می­­شوند و همین­ها هستند که تحول و دگرگونی را در داستان ایجاد کرده­اند جزء شخصیت­های پویا محسوب می­شوند، اما شیوه شخصیت پردازی در داستان گاه مستقیم است و گاه غیر مستقیم،   نیز تاثیر افکار نویسنده بر روی شخصیت­های داستان مشهود است.   از طرفی وفور شخصیت­ها و صحنه­ها و به تصویر کشیدن آنچه مورد نظر نویسنده است؛ از جمله جامعه، زندگی مردم فقیر، مستعمره بودن، حکومت بیگانگان، و مشکلاتی که این طبقه در زندگی خود متحمل می شدند نویسنده را   بر آن داشته تا نقش یک (راوی- مفسّر) را ایفا کند و درنهایت توانسته است این مهم را با موفقیت به انجام برساند.   

هانی اسماعیل رمضان محقق معاصر مصری در زمینه آموزش زبان عربی تالیفاتی دارد از جمله آنها کتاب «معاییر مهارات اللغه العربیه للناطقین بغیرها»   می باشد. وی در این کتاب نظرات چندین مولف را درباره مهارت های آموزش زبان عربی یعنی مهارت شنیدن، سخن گفتن خواندن و نوشتن را به ترتیب و به شکل طبقه بندی شده در چهار فصل جمع آوری کرده است که در هر فصل به یک مهارت پرداخته شده، آن مهارت   تعریف شده،عوامل ضعف و مشکلات و سختی های آن‌ بررسی شده و روش های بهبود هریک از آنها ارائه شده است. پژوهشگر مقدمه کتاب، فصل سوم و فصل چهارم کتاب یعنی مهارت خواندن و مهارت نوشتن را ترجمه کرده است. آگاهی از این مهارت ها و روش های بهبود هر یک از آنها می‌تواند به علاقمندان یادگیری زبان عربی، دانشجویان این رشته، طلاب حوزوی و...کمک کند.   

هانی اسماعیل رمضان محقق معاصر مصری در زمینه آموزش زبان عربی تالیفاتی دارد از جمله آنها کتاب «معاییر مهارات اللغه العربیه للناطقین بغیرها»   می باشد. وی در این کتاب نظرات چندین مولف را درباره مهارت های آموزش زبان عربی یعنی مهارت شنیدن، سخن گفتن خواندن و نوشتن را به ترتیب و به شکل طبقه بندی شده در چهار فصل جمع آوری کرده است که در هر فصل به یک مهارت پرداخته پس از تعریف آن مهارت« عوامل ضعف و مشکلات و دشواری های آنرا بررسی کرده است و برای بهبود هریک از آن مهارت ها راهکارهایی را ارائه داده است. مترجم مقدمه کتاب، فصل سوم و فصل چهارم کتاب یعنی مهارت خواندن و مهارت نوشتن را ترجمه کرده است. شایان ذکر است آگاهی از این مهارت ها و روش های تقویت آنها می‌تواند به علاقمندان یادگیری زبان عربی، دانشجویان این رشته، طلاب حوزوی و...کمک کند.   

امروزه ادبیات علمی - تخیلی از مباحث نوین در ادبیات جهان است که با گسترش مرز فناوری‌ها و علوم جدید، میل نویسندگان عرب نیز به نوشتن داستان های علمی - تخیلی بیشتر شده است. «مدحت مطر» از جمله کسانی است که در این نوع داستان ها هنرنمایی کرده است. از اهداف اصلی این پژوهش ارائه ترجمه روان از کتاب «ارض الموت» برای دوستداران علم و ادب است. ترجمه رمان نشان از این دارد که نویسنده در این رمان از موجوداتی سخن می گوید که زمین را به تصرف خود در آورده اند و توانستند مجموعه بزرگی از انسانها را به اسارت خود در آورده و از اعضای بدن آنها استفاده می‌کنند، تا به نحوه صحیحی رشد کنند، در واقع برای رسیدن به این امر از سلولهای بشری بهره می‌گیرند تا از طریق تکثیر آن سلول‌ها و سلول‌های خود به موجودات قدرتمندتری دست یابند نویسنده در این رمان در صدد است، تا یک تصویر ذهنی از حوادث را به شیوه‌ای واقع گرایانه ترسیم کند نه برای ترساندن خواننده بلکه برای اینکه فضا و زمینه‌ای مناسب را فراهم کند تا معنای ترس حقیقی که در درون همه ما وجود دارد، شرح دهد، از اهداف نویسنده این است که خواننده را آگاه سازد که کابوس ها و رویاهای نارحت کننده همان اموری هستند که باعث وحشت حقیقی آنها می‌شوند و نه چیز دیگر. این رمان از واقعیت‌های بسیار دردناک سخن می‌گوید و با داستان‌های خیالی از جمله اسطوره‌ها و حکایت‌های قدیمی که شیوع یافته و تبدیل به داستان‌های حقیقی در روزگار ما شده، همراه است. کلیدواژه‌ها: ادبیات داستانی، داستان‌های علمی- تخیلی،مدحت مطر، ارض الموت، موجودات بیگانه   

یکی از روش‌های سنجش و ارزیابی و تعیین سبک و سیاق شاعران، توجه به ویژگی‌های شعری، واژگان و افعال به‌کاربرده در آثار آنان است. در این پایان‌نامه برآنیم تا اشعار نیمایی نیما یوشیج و اخوان ثالث را از نظر افعال مرکب تصویر‌ساز مورد بررسی قرار دهیم. این پژوهش دربردارند? پنج فصل است از این قرار: فصل نخست کلیات پژوهش، فصل دوم پیشین? پژوهش، فصل سوم روش شناسی پژوهش، فصل چهارم بحث و بررسی پژوهش و فصل پایانی نتیجه‌گیری. هر فصل نیز شامل زیربخش‌هایی است. مسئل? پژووهش این است که نیما و اخوان در به‌کارگیری افعال مرکب تصویرساز چه هدف یا اهدافی داشته‌اند و این افعال به چه منظوری در اشعار این شاعران آورده شده است. نتایج حاصل از بررسی‌های انجام شده، حاکی از آن است که در آثار هر دو شاعر، افعال مرکب تصویرساز فراوان و متنوعی وجود دارد. آنها به وسیله افعال مرکب تصویرساز توانسته‌اند احساسات، موانع، مشکلات جامعه و تجربیات خود را به مخاطب القا کنند. بخشی از این افعال، نتیج? نوآوری و تخیلات خود شاعر بوده که با تصویرسازی به شرح و توصیف موضوع مورد بحث خود پرداخته‌اند. هر دو شاعر، تصویرسازی‌های زیبایی از طبیعت   و عناصرآن داشته‌اند؛ در مقابل نیز، تصاویری تاریک و ناامیدکننده و رعب‌انگیز از ظلم و نارضایتی غالب در جامعه را در قالب افعال مرکب به نمایش گذاشته‌اند. این توصیفات، به صورت نمادین به تشریح اوضاع اجتماعی و... به‌کارگرفته شده‌اند. از جمله فعل‌هایی که بسامد بالایی در بین دیگر افعال، دراشعاردو شاعر وجود داشته است، فعل‌های: بستن، زدن و بردن   است. همچنین، تصویرسازی افعال مرکب به وسیله صنایع ادبی ازجمله: استعاره، کنایه ، تشخیص، تضاد و... ایجاد شده که سبب تولید و خلق تصاویری رسا و محکم شده‌است. افزون بر خلق افعال مرکب تصویرساز نو و بدیع در اشعار نیما یوشیج بیشتر از نو بودن افعال مرکب تصویرساز در اشعار اخوان ثالث است.   

شعر آیینی کلامی است آهنگین و معنوی که به لحاظ محتوایی و صبغه­ی دینی متاثر از منابع اسلامی و باورهای دینی است. این نوع شعر گستره­ی وسیع و تقسیم­بندی­های گوناگونی دارد، اما از نظر موضوع می­توان آن را به سه دسته­ی: 1- شعر توحیدی، نیایشی، عرفانی 2- شعر اخلاقی و پندی، اجتماعی، مقاومت، بیداری و دفاع مقدس 3- شعر ولایی که شامل: شعر نبوی، علوی، فاطمی، عاشورایی، رضوی و مهدوی تقسیم کرد. با نگاهی گذرا به پیشینه­ی مکتوب شعر فارسی و آثار ماندگاری که کیان معنوی و هویت فرهنگی ملت ما را رقم زده­اند، درمی­یابیم که حوزه­ی گسترده­ی ادبیات فارسی همیشه متاثر از این مفاهیم ناب و ارزشی شعر آیینی بوده است و شاعران بسیاری در این قلمرو سروده­های زیبا و ماندگاری دارند. از جمله شاعران توانمند که به سرودن شعر آیینی پرداخته­اند ابوالفضل طهرانی و سید حمیدرضا برقعی می­باشند. ابوالفضل طهرانی از مجتهدان بنام قرن سیزده و چهارده بوده که در علوم بسیاری صاحب نظر می­باشد. وی از شعرای خوب و توانمند ایرانی در سرودن شعر عربی است. شخصیت ادبی و تسلط شگفت­انگیزش بر انواع علوم ادبی، شعرشناسی و آگاهی بر نکات ظریف و گسترده­ی تاریخ ادبیات عرب و متون و دیوان شعرا، شعر او را در بین شاعران و ادبا نمونه کرده است. سید حمیدرضا برقعی نیز از دیگر شاعران معاصر است که در قالب­های مختلف شعر سروده و قریحه­ای روان و سیال دارد. بیشتر آثار وی محتوایی آیینی دارد و در منقبت و رثای ائمه اطهار به خصوص سالار شهیدان شعر سروده است. پژوهش حاضر سعی بر آن دارد تا به روش کتابخانه­ای و شیوه­ی توصیفی – تحلیلی پس از بررسی اجمالی و نگاهی گذرا به دیوان ابوالفضل طهرانی و آثار سید حمیدرضا برقعی، اشعار آیینی عاشورایی این دو شاعر را به روش تطبیقی تحلیل کند. تطبیق وجود همانند و ناهمانند سروده­های آنها و از سوی دیگر بررسی زیباشناسی شعر ایشان از زاویه­های نقدی و بلاغی از هدف­های دیگر این پژوهش است. بنابراین ساختارهاو مضمون­ها ابتدا دسته بندی و سپس تحلیل می­شود، بهره مندی از منابع تاریخی، تفسیری، حدیثی، نقدی و بلاغی از ویژگی­های بارز این پژوهش به شمار می­آید. واژگان کلیدی: اشعار آیینی، ادبیات تطبیقی، شعر عربی و فارسی، ابوالفضل طهرانی، حمیدرضا برقعی.      

   ربعی المدهون یکی از برجسته ترین نویسندگان فلسطینی در عصر حاضر است که موضوعات داستانی بسیار متنوعی دارد. رمان «مصائرکونشرتو الهولوست و النکبه» وی، یکی از برجسته ترین رمان های عربی در چندسال اخیر است. المدهون در رمانش «مصائرکونشرتو الهولوکوست والنکبه » که برنده جایزه ی بوکر   عربی در سال ???? شد، از رنج و مهاجرت فلسطینی ها پس از شکل گیری اسرائیل سخن می گوید که از وطن و سرزمینشان دور افتاده اند، المدهون به دلیل اهمیت بسیار معضلات و پدیده های موجود در جامعه، به توصیف و تحلیل این مسائل در خلال داستانش پرداخته است. از جمله ویژگی های رمان، حسن توجه نویسنده، به شخصیت پردازی است؛ رمان "مصائر" کونشرتو الهولوکوست والنکبه در دو ساحت انواع شیوه های شخصیت پردازی وشخصیت ها مورد بررسی قرار داده است و از مهمترین نتایج این   پژوهش آن است که شخصیت های رمان مصائر، دچارنوعی بحران ودوگانگی هویت و ناسازگاری با محیط شده اند. شخصیت اصلی رمان مصائر(ولید احمد الدهمان) روزنامه نگار فلسطینی – بریتانیایی، و صاحب رویای همزیستی با کنار گذاشتن جنگ و افراط گرایی از طرف یهودیان و فلسطینیان است. فلسطینیانی که به سرزمین مادری خود که اکنون به جای آنها مردمان دیگری در سرزمین شان سکونت دارند، برگشته اند. حوادث فاجعه بار شکست (النکبه)   بر همه نسل های فلسطینیان و حتی آنانی که بعدها در سرزمین های دیگر به دنیا آمدند، تاثیرگذار بوده است و اکثر آنان دچار بحران های هویتی شده اند.      کلید واژه ها: رمان عربی، مصائر کونشرتو الهولوکوست والنکبه، ربعی المدهون

رویکرد بینامتنی با اثبات مقول? تعامل همیشگی متون با یکدیگر، سهم بسزایی از پژوهش‌های ادبی دهه‌های اخیر را به خود اختصاص داد. چنین رویکردی به ما نشان داد که یافتن روابط بین متون، به فهم بهتر و جدیدتری از متنون کمک می‌کند. تناص، شیوه‌ای نوین از برخی گونه‌های ادبی قدیم؛ همانند تضمین و اقتباس بوده و دارای شیوه‌های گوناگونی است. این تحقیق به روش تحلیلی_توصیفی با تکیه بر آیات قرآنی در مورد تناص قرآنی موجود در اشعار فدوی‌طوقان، بانوی شاعر فلسطین، صورت گرفته‌ است. هدف از این پژوهش، شناخت چگونگی تاثیر تناص قرآن کریم بر معانی و محتوای اشعار فدوی طوقان است.   فدوی در اشعار خود، نگاه قابل ملاحظه‌ای به آیات قرآن کریم دارد. وی در اشعار خود به صورت‌های متنوعی از مفاهیم، داستان‌ها و الفاظ قرآن کریم جهت بیان اهداف شعری خود استفاده می‌کند. در این پژوهش، با تحلیل و بررسی معانی اشعار فدوی طوقان (متن حاضر) و قرآن کریم (متن غایب) دریافت شد که تعامل بینامتنیت در اشعار فدوی طوقان با آیات قرآن کریم، در بسیاری از موارد، آگاهانه و بیشتر به صورت نفی متوازی است و نمونه‌هایی از تناص اجترار نیز در آن دیده می‌شود. همچنین دریافت گردید که اسلوب فدوی در مورد استخدام تناص قرآنی، اسلوب غیرمستقیم (داخلی) است و تناص قرآنی مستقیم (مباشر) در دیوانش بسیار کم است و ایشان در رابطه با تناص قرآنی در اشعار خود، در هر بخش از دیوانش، انگیز? متفاوتی دارد.   کلیدواژه: قرآن کریم، تناص، فدوی‌طوقان، بینامتنیت.   

   به روش خاص هر شاعر یا نویسنده برای بیان اندیشه‌، عواطف و یا احساساتش سبک ادبی او گفته می‌شود بسیاری از حماسه‌های دینی در زیر نام عام «حمل? حیدری» می‌گنجند. نخستین شاعری که این نام را برای منظوم? حماسی با موضوع وصف دلاوریها و رشادتهای حضرت علی(ع) برگزید، میرزا محمد رفیع مشهدی شاه جهان آبادی متخلّص به« باذل» شاعر مشهور قرن دوازده هجری بود. پژوهش حاضر به صورت نظری و توصیفی است و جامعه آماری آن کتاب «حمل? حیدری» باذل مشهدی است. مسال? این پژوهش این است چه مشخصه‌های سبکی‌ای در شعر باذل وجود دارد که شعر او را به حماسه نزدیک کرده است؟ آیا عناصر سبکی او همچون زبان، فکر و جنبه‌های ادبی در خدمت گون? ادبی حماسی است؟ هدف از این پژوهش بررسی سبک شناختی کتاب حمله حیدری باذل مشهدی است. از این پژوهش می‌توان دریافت که توفیق و ابتکار عمل باذل در درهم آمیختن تاریخ و حماسه در خور توجه است، دیدگاه‌های تاریخی او بیشتر رنگ، جلوه و کلیتی حماسی دارد که در نهایت به آمیزش تنگاتنگ تاریخ با تفکر و آرمانهای والای شاعر می‌انجامد و با بهره‌گیری از ابزار و مصالح بیانی در چارچوب اندیشه‌های این شاعر و نویسنده هنرمند تحلیل می‌شود. تحقیق حاضر به صورت نظری و توصیفی است، لذا از روش کتابخانه‌ای جهت گردآوری اطلاعات استفاده شده است. هدف ما از این پژوهش آشنایی با مفهوم سبک شناسی و بررسی ساختار و سبک حمله حیدری از باذل مشهدی است. یافته‌های پژوهش نشان داد که   بررسی ساختار و سبک حمله حیدری باذل مشهدی موضوعی است که در آن، زبان حماسی در یک حماسه دینی؛ یعنی حمله حیدری در سطوح موسیقایی، واژگانی، نحوی، بلاغی و محتوایی بررسی شده و مشخص شده است که اولاً نوع ادبی حماسه، زبان خاص خود را دارد؛ ثانیاً این زبان در یک حماسه ثانوی؛ یعنی حمله حیدری متاثر از سبک دوره، سبک فردی و محتوای اثر، دچار تغییرات و تحولات گوناگونی شده است؛ مثلاً زبان شاعر در برخی از وجوه زبان حماسی از جمله موسیقی کناری، نحو کلام و صورخیال، دچار ضعف و کاستی شده و حتی در برخی از موارد، به آمیزه‌ای از زبان حماسی و غنایی تبدیل شده است. نتایج نهایی این پژوهش بر توفیق و ابتکار باذل مشهدی در بهره‌گیری از صورخیال، براعت استهلال، برخی از ویژگی‌های آوایی، لغوی، صرفی و نحوی نسبتاً بدیع و تاکید بر لغات و تعابیرحماسی، جهت نیل به اهداف راوی صحّه می‌گذارد. واژگان کلیدی: سبک، سبک شناسی، حمل? حیدری، باذل مشهدی

نقد اندیشه های فمنیستی آثار زنان شاعر بعد از سال‌های مشروطه (پروین اعتصامی، سپیده کاشانی،ژاله اصفهانی)