profile - دانشکده ادبیات
عضو ﻫﯿﺎت ﻋﻠﻤﯽ داﻧﺸﮑﺪه ادبیات
پردیس دانشگاه
فاطمه کلاهچیان
دانشیار / ادبیات و علوم انسانی / گروه ادبیات فارسی
دروس ارائه شده نیمسال جاری
| نام درس | واحد | زمان ارائه درس | ترم |
|---|---|---|---|
| تاثیر قرآن و حدیث در ادب فارسی | 2 | هرهفته، دوشنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| بلاغت کاربردی | 2 | هرهفته، دوشنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| شناخت ادبیات دفاع مقدس | 2 | هرهفته، چهارشنبه ، 10:00-12:00 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| متون نظم(5) قسمت اول : اشعار سعدی | 2 | هرهفته، چهارشنبه ، 13:30-15:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| متون نثر(1) متون ادبی-تاریخی با تاکید بر تاریخ بیهقی | 2 | هرهفته، سه شنبه ، 13:30-15:30، هفته هاي فرد ، سه شنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
| آشنایی با علوم قرآنی | 2 | هرهفته، يك شنبه ، 15:30-17:30 | نیمسال اول سال تحصیلی 1405-1406 |
پایاننامههای کارشناسیارشد
-
کارکرد موضوعی- داستانی و زیباشناختی پرسش در خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی گنجوی
الهام صوفی 1405جمله پرسشی یکی از انواع جمله در دستور زبان است. برخی پرسشها معنای مستقیم و اوّلیّه را القا میکنند و بعضی معنای بلاغی و ثانویّه دارند. پرسش بلاغی که از منظر دانش معانی بررسی میشود، پرسشی است که به قصد تاثیر بیشتر بر مخاطب طرح میشود و با رویه غیرمستقیم و ثانوی جمله ارتباط پیدا میکند. پرسشهای بلاغی بر چهار گونهاند: تقریری، انکاری یا نفیی، امری و نهیی. این پرسشها علاوه بر بیان غیرمستقیم امر و نهی و انکار و اقرار در جمله، عواطف گوناگونی را به مخاطب القا میکنند که باعث تقویّت جنبه بلاغی سخن میشوند. برخی از این عواطف عبارتند از: اندوه، شادی، یاس، امید، آرزو، حسرت، تحقیر، تفخیم، تمجید و ...؛ بنابراین غرض اصلی در پرسش بلاغی طلب پاسخ از مخاطب نیست و پاسخ آن در خودش است. این پرسشها از گذشته تا امروز، در گفتوگوهای روزمرّه و در متون مختلف ادب فارسی، از جمله متون روایی، کارکردهای متنوّع فرمی- ساختاری و محتوایی- موضوعی داشتهاند؛ علاوه بر آن به درک عناصر گوناگون داستانی و انتقال موضوعات کلّی و جزئی مدد میرسانند و در کنار شگردهای بلاغی دیگر در بافت معنایی و ساختاری، به القاء ظرایف داستانها کمک میکنند. پرسشهای بلاغی که در علم معانی از شاخههای دانش بلاغت بررسی میشوند، ما را به مفاهیم ثانوی و عواطف متعدّدی که در ژرفساخت آنها وجود دارد هدایت میکنند؛ در این صورت درک بلاغی متن برای مخاطب بیشتر و بهتر میشود. با توجّه به این اهمّیّت، بررسی میزان و کیفیّت کاربرد پرسشهای بلاغی در متون روایی، میتواند علاوه بر ایجاد ارتباط بهتر مخاطب با جنبههای موضوعی و معنایی پیدا و پنهان متن، در درک بهتر عناصر متنوّع داستانی و نیز دیگر شگردهای بلاغی که در ساختار پرسش تعبیه شدهاند کمک کند. نظامی گنجوی، استاد بزرگ سخن و برترین داستانسرای کلاسیک، از شاعران توانای ادب فارسی است. وی نامور به حکیم نظامی است؛ به دلیل آگاهی و اشرافی که به تمام دانشهای زمان خود مانند علوم ادبی، فقهی، فلسفی و... داشته است. او از سخنگویانی است که« مانند فردوسی و سعدی توانست با ایجاد یا تکمیل سبک و روش خاصّی توفیق یابد»(صفا،1384: 318). او به عنوان صاحب سبک و پیشوای داستانسرایی در ادبیات فارسی شناخته شد و روش خاصّی که در قرن ششم ابداع کرد، بعد از او مورد نظر بسیاری از شاعران و سرآمدان شعر فارسی قرار گرفته است. شاعرانی چون امیرخسرو دهلوی، وحشی بافقی، خواجو، عرفی، جامی و... در صدد تقلید از منظومههای او برآمدند و آثاری به آن سبک و سیاق سرودند. منظومههای نظامی در زمینه داستانسرایی عاشقانه جریان ساز و کم نظیر هستند.
-
بررسی جلوه ها و ابعاد رئالیسم جادویی در قصه های ایرانی گل به صنوبر چه کرد
ندا لطیفی 1404هدف پژوهش: هدف اصلی این پژوهش بررسی جلوهها و ابعاد رئالیسم جادویی در قصّههای ایرانی، با تمرکز ویژه بر مجموعه داستانی گل به صنوبر چه کرد اثر ابوالقاسم انجوی شیرازی است. این تحقیق در پی شناخت مولّفههای بارز رئالیسم جادویی در این مجموعه و بررسی شباهتها و تفاوتهای آن با نظریههای کلاسیک این سبک در ادبیّات جهانی است. روششناسی پژوهش: پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و روش تحلیل محتوای متنی انجام شده است. ابتدا عناصر و مولّفههای رئالیسم جادویی از منظر نظریهپردازان این حوزه استخراج شده و سپس این مولّفهها بر اساس بسامد و نوع حضورشان در مجموعه گل به صنوبر چه کرد شناسایی، دستهبندی و تحلیل گردیدهاند. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که مولّفههای رئالیسم جادویی نظیر تلفیق خیال و واقعیّت، حضور عناصر جادویی در بستر واقعی، شخصیّتهای فراطبیعی، تغییر شکلهای شگفتانگیز، و زمان و مکان چندلایه بهطور گسترده و قابلتوجّهی در قصّههای این مجموعه بازتاب یافتهاند. همچنین استفاده از شگردهای بلاغی مانند تشبیه، استعاره، اغراق، تشخیص، کنایه و تلمیح موجب تقویّت جلوههای زیباییشناختی این مولّفهها شده است. نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که مجموعه گل به صنوبر چه کرد ضمن برخورداری از ریشههای بومی و عامیانه، بهطور ناخودآگاه، بسیاری از ویژگیهای رئالیسم جادویی را در خود جای داده و میتواند بهعنوان نمونهای اصیل از ظهور این سبک در ادبیّات عامیانه فارسی تلقّی شود. همچنین بررسی تطبیقی این مولّفهها با نظریههای کلاسیک، پیوندهای فرهنگی مشترک میان ادبیّات ایران و جهان را نشان میدهد. واژگانکلیدی: رئالیسم جادویی، قصّههای ایرانی، انجوی شیرازی، گل به صنوبر چه کرد، ادبیّات عامیانه، زیباییشناسی، شگردهای بلاغی.
-
کارکرد معنایی و زیباشناختی عناصر طبیعت در ضربالمثلهای فارسی (براساس فرهنگ امثال سخن)
نسرین محمدپور 1403هدف: در این پژوهش، از یکسو عناصر طبیعت قرار دارندکه در انتقال عواطف و ذهنیّات و نیز شکلدادن به صورتهای مرتبط با بلاغت نقش مهمّی داشتهاند؛ تا جاییکه فهم بسیاری از زوایای مرتبط با موضوع و صورت آثار ادبی، درگرو فهم چگونگی تاثیر این عناصر در آنهاست. از دیگرسو نیز ضربالمثلهای فارسی قرار دارندکه حجم قابلتوجّهی ازمولّفههای مرتبط با زبان و ادبیّات، فرهنگ عمومی، روانشناسی، جامعهشناسی، مردمشناسی و خصایص اخلاقی مردم ایران را حمل میکنند. براین اساس و باتوجّه به اهمّیّت مذکور، هدف از این پژوهش عبارتند از: تعیین انواع و بسامد عناصر طبیعت بهکاررفته در ضربالمثلهای فارسی، تشخیص و طبقهبندی نمودهای معنایی- محتواییکارکرد عناصر طبیعت در ضربالمثلهای فارسی، یافتن و گروهبندی جلوههای زیباشناختی- بلاغی نمود عناصر طبیعت در ضربالمثلها، تحلیل و استدلال دربار? پربسامدترین انواع، کارکردهای معنایی و ادبی- بلاغی جلوهیافته در ضربالمثلها. روششناسی پژوهش: در این پژوهش، به روش توصیفی- تحلیلی، ضربالمثلهای فارسی براساس فرهنگ دوجلدی امثال سخنکه با سرپرستی دکتر حسن انوری نوشته شدهاست، بررسی شدهاند. ضربالمثلهای دارای عناصر طبیعت براساس گروه و زیرگروهی که مربوط به آنها بودهاند، گروهبندی شده و همین ضربالمثلهای یافت شده از لحاظ مفهوم و محتوا و از لحاظ علوم بیان، بدیع و بارزترین وجوه علم معانی مورد بررسی و طبقهبندی قرارگرفتهاند و با شواهد گزیده توضیح داده شدهاند و به تعدادی ازدیگر شواهد نیز که به دلیل مجال اندک یک پایاننامه فرصت توضیح نداشتهاند، ارجاع داده شده است. یافتهها: بیشتر ضربالمثلها منظوم بودهاند. مراتب سائر بودن یا جنب? مثلی داشتن در تمام ضربالمثلهای بررسی شده یکسان نبود. ازمیانگونههای عناصر طبیعت یافت شده در ضربالمثلهای فارسی، پربسامدترین گروههای عناصر طبیعت عبارتنداز: جانوران و پرندگان،گیاهان و روییدنیها، آب و پدیدههای وابسته به آن، خاک و وابستهها، آسمان، پدیدهها و اجرام آسمانی. در میانکارکردهای موضوعی- معنایی این ضربالمثلها، گروههای اخلاق فردی و اجتماعی، امور اقتصادی، امور معنوی، عواطف انسانی و خردورزی و تعقّل بیشترین نمود را داشتهاند. در رابطه باکارکرد زیباشناختی- بلاغی نیز پرنمودترینها به این ترتیب است: کارکردکنایی، تناسب،کارکرد تشبیهی، تکرار، کارکرد استعاری. نتیجهگیری: ما از این پژوهش متوجّه شدیم که میزان استفاد? ضربالمثلهای فارسی از عناصر طبیعت بسیار زیاد بوده است. هر عنصری در بافت معنایی مربوط به خودش یا در محمل موضوعی- معنایی ضربالمثل خودش نقشی ویژه در انتقال معنی داشته است و القا کنندهی مفهوم یا مفاهیمی خاص است. هرکدام از عناصر طبیعت در ضربالمثلها نیز یا به صورت مستقل تصویری بلاغی بودهاند یا در یک بافت بلاغی- زیباشناختی نقشی قابل نوجّه ایفاکردهاند. تنوّع عناصر طبیعت در ضربالمثلها بسیار زیاد بوده است. به طورکلّی ضربالمثلهای شامل عناصرطبیعت، محمل مفاهیم متعدّد ومتنوّع موضوعی بودهاند و نیز بیشتر ضربالمثلهای بررسی شده مشتمل بر یک یا بیش از یک شگرد بلاغی بودهاند. کلیدواژهها:کارکردمعنایی،کارکردزیباشناختی- بلاغی، عناصرطبیعت، ضربالمثلهای فارسی، فرهنگ امثال سخن.
-
بررسی شیوه های بلاغی ترغیب و تحذیر در بخش پهلوانی شاهنامه ی فردوسی
سارا حیرانی چناری 1402 -
بررسی جلوه های معنایی و تصویری شخصیت زن در شعر محمدسعید میرزایی فاضل نظری و گروس عبدالملکیان
بهاره سالارآبادی 1402هدف: بررسی نمود چهرهی زن، در دورههای مختلف شعر فارسی؛ اعم از کلاسیک و معاصر دارای ارزشهای بسیار است که هم از لحاظ محتوا و هم از لحاظ تاثیری که بر فرم و جلوههای بلاغی و زیباشناختی شعر میگذارد، میتواند مورد توّجه واقع شود. پژوهشهای مربوط به این حوزه، میتوانند علاوه بر فایدههای مذکور، ارزشهای فرهنگی، روانشناختی، مردمشناختی، جامعهشناسانه و در عین حال ادبی فراوان داشته باشند. بر اساس این اهمیّت، هدف این پژوهش، بررسی کارکرد معنایی و تصویری شخصیّت زن در شعر سه شاعر شاخص معاصر محمّدسعید میرزایی، فاضل نظری و گروس عبدالملکیان است که بهطور گسترده در آثارشان به زن پرداختهاند و توّجه ویژهای به نمودهای مختلف و نقشهای گوناگون زن اعم از نقش مادری، همسری، معشوقی و غیره نشان دادهاند. روششناسی پژوهش: این پژوهش، به شیوهی توصیفی - تحلیلی انجام گرفته است که هم شامل طبقهبندی انواع، تبیین بسامدها و استدلال دربارهی آنهاست و هم ناظر به توضیح و تحلیل کارکردهای معنایی و تصویری یافتهها. یافتهها: مهمترین یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بیشترین حجم آثار محمّدسعید میرزایی را شعرهای عاشقانه در بر میگیرند که در آنها استعاره، تشبیه و تناسب نمودی بارزتر دارند و غالباّ هنگام توصیف شخصیّت زن و نیز وصف زیباییها یا حالات درونی او، جلوه یافتهاند. در شعر میرزایی زن حضور مستقیم دارد و نقش معشوقی نسبت به سایر نقشها پررنگتر است. در شعر فاضل نظری تشبیه، استعاره و تضاد بسامد بیشتری دارند که اغلب هنگام گلایه از معشوق، بیان دلتنگی و دوری از یار دیده میشوند. زن در شعر نظری حضوری آشکار دارد و در هیبت معشوقی بیوفا پدیدار میشود.گروس عبدالملکیان در سرودههایش از تشبیه، نماد و کنایه بیشتر بهره میگیرد؛ امّا نمیتوان شعرش را شعری نمادین دانست. این تصاویر اغلب به منظور توصیف حالات و نمودهای مختلف زن در نقشهای گوناگونی که به عنوان معشوق، همسر و مادر میپذیرد، آشکار میشوند. در بخش کارکرد معنایی جدایی و دوری از معشوق بیش از دیگر مضامین عاشقانه در شعر عبدالملکیان نمود دارد. نتیجهگیری: در ادامهی تبیین مهمترین یافتهها، بارزترین شباهتها و تفاوتهای آثار بررسی شده، از منظر کارکردهای تصویری و معنایی نیز قابل ذکرند. مهمترین شباهتها عبارتند از: بسامد بیشتر تشبیه و استعاره برای توصیف شخصیّت زن. بارزترین تفاوتها نیز از این قرارند: استعاره در شعر میرزایی نسبت به تشبیه از بسامد بالایی برخوردار است و از طیف رنگهای مختلف برای بیان حالات روحی خود در شعرهایش بهره میگیرد، همچنین نسبت به نظری و عبدالملکیان دایرهی واژگانی گستردهتری دارد و مرز خیالش فراتر از آنهاست. شعر فاضل نظری مختصر است و مفید، تلفیقی است از سبک هندی و عراقی و غزل نوین. رکن اصلی شعرهایش تشبیه است و از بین تشبیهات، تشبیه مضمر بیشترین بسامد را در آثارش دارد. برخلاف میرزایی، در شعر نظری غیر از رنگ سرخ که در غزلهای مختلف به کرات دیده میشود، از دیگر رنگها خبری نیست جز یک یا دو رنگ دیگر که بسیار محدودند. انگار دنیای شعری فاضل نظری دنیای رنگ سرخ است: گل سرخ، لب سرخ، سیب سرخ، شقایق سرخ، غنچههای سرخ. زبان شعر نظری نسبت به میرزایی و عبدالملکیان کهنهتر است و دایرهی واژگانی محدودتری دارد. دایرهی واژگانی گروس عبدالملکیان نسبت به نظری گستردهتر و در مقایسه با میرزایی محدودتر است. در شعرهایش از تشبیه مضمر بهرهی بسیار گرفته و در کنار آن با استفاده از واژههای تازه و امروزی در کنار واژههای معمول و رایج زبان، تصاویر و ترکیبات کلیشهای را پس زده و تصاویری تازه و مدرن آفریده است. رنگها در شعر عبدالملکیان حالتی بینابین دارند، نه مانند میرزایی به رنگآمیزی شعرش پرداخته و نه مانند نظری تنها به یک یا دو رنگ بسنده کرده است. در بخش کارکرد معنایی این پژوهش به اهمیّت استفاده از رنگهای مختلف در شعر این سه شاعر به تفصیل پرداخته شده است.
-
ترجمه مقاله « الاسهام النسوی فی الروایه العربیه»
شهناز جاماسبی 1402چکیده: پژوهش حاضر به منظور پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مترجمی عربی، معطوف به نقش زنان دررمان های کشورهای عربی و سیرتحولات آن، با تمرکز بر ترجمه مقاله «الاسهام النسوی فی الروایه العربیه»، با روش ارتباطى )عربى-فارسى( انجام گردید. به طور کلی رمان را می توان یکی از محصولات ادبی دوران مدرن دانست که به دنبال تماس جهان عرب با کشورهای صنعتی در قرن نوزددهم پدید آمد و دارای کارکردهای متفاوت در جوامع می باشد.جوامع عرب نیز به ویژه دردوران معاصر تحت تاثیر این هنر قرارگرفته ونویسندگان مشهوری به این عرصه پا نهاده اند.این اثر نیزدرابتدا به سیر پیدایش وتحولات رمان در اقصی نقاط بلاد عربی پرداخته وعوامل رشد وتوسعه آن رابررسی نموده است. عواملی که در نتیجه شرایط اجتماعی ,اقتصادی وفرهنگی خاصی که هر کشور عربی داردزمان پاسخ گویی آنان به این نیاز نیز متفاوت بوده است در ادامه به نقش زنان در رمان عربی پرداخته است وبه چرایی کمرنگ بودن نقش آنان درابتدای مسیر پاسخ داده است. نویسنده معتقد است سختی های جنسیتی مهم ترین عامل در سر راه رمان زنان است زیرا که حاملان قلم همواره هم درپی حمل میراث مردانه ای بوده اند که به زن بانگاهی برتر گرایانه نگریسته اند.در ادامه موضوعات مورد علاقه نویسندگان زن را در هر دوره ای رابیان نموده است به گونه ای که باگذرزمان از نظر فکری وهنری پخته تر شده اند. چنانچه از نگاه این نویسنده، مهم ترین ویژگی رمان زنان در برهه ای از زمان، پرداختن به رویدادهای زندگی شخصی و بحث از محدودیت هایشان بوده است اماسیر تحولی رمان زنان را در عبور از این مرحله می داند و اظهار می دارد که آثار زنان در گذر زمان تا سطح ادبیات رفیع، پیش رفته و مرزهای جنسیتی را کنارنهاده است. در پایان، نویسنده ضمن این که تفاوت نگاه مردان وزنان نسبت به موضوعات انتخابی آنان رابازگو می کند؛ با اشاره به شماری از زنان رمان نویس عرب، زنان را در این عرصه به شراره های برافروخته ای تشبیه می کندکه با آثارشان فکر رابهره مند و روح را سعادتمند می سازند. کلیدواژهها : الاسهام النسوی، رمان زنانه ، ایمان القاضی
-
کارکرد¬ معنایی و زیباشناختی نیایش در غزلیات حافظ
فاطمه پرندوش 1401 -
کارکرد بلاغی و معنایی کنایه در اسرار التّوحید و تذکره الاولیاء.
زینب صالحی مجد 1401 -
کارکرد معنایی و تصویری «آب» در غزلیّات صائب تبریزی
سیده عقیق فرهادوند 1401 -
تحلیل عنصر شخصیت در رمان تفاح المجانین
محمد نوری 1401یکی از انواع ادبی داستان است و از مولفههای اثرگذار داستان شخصیت و شخصیتپردازی میباشد، اینکه یک نویسنده پرداخت بهتری از شخصیتها داشته باشد توانایی او را بهتر و نیکوتر میسازد، «یحیی یخلف» (1944 م) از جمله نویسندگان برجستهای است که با خلق آثارش در شمار بزرگان داستان نویسی معاصر فلسطین قرار گرفته است. داستان «تفاح المجانین» یکی از آثار ارزشمند این نویسنده است که با شیوههای نگارش و بیان ممتازش به بیان مسائل و مشکلات جامعه میپردازد، جامعهای که تحت سیطره بیگانگان است، نویسنده این رمان پس از معرفی شخصیتهای داستان به طور جداگانه، در طول همین معرفی ذهن خواننده را با فضا و شرایط داستان آشنا میکند و در طول همین معرفیها به بیان داستانهای مربوط به زندگی هر کدام از این شخصیتها و حوادثی که مربوط به آنها بوده و هست میپردازد، تمام کتاب گویی معرفی شخصیتها میباشد اما این معرفی شدنها خود کتاب و داستان مربوطه را شکل میدهد این معرفی شدن در سه فصل با عناوین «النقطه الرابعه»، «تفاح المجانین» و «عوده الخال» شکل گرفته است، تمام شخصیتهای اصلی این مجموعه از نظر فعل و انفعالات ایستا نیستند و از آنجا که حوادث و رویدادها بر روی این اشخاص مطرح میشوند و همینها هستند که تحول و دگرگونی را در داستان ایجاد کردهاند جزء شخصیتهای پویا محسوب میشوند، اما شیوه شخصیت پردازی در داستان گاه مستقیم است و گاه غیر مستقیم، نیز تاثیر افکار نویسنده بر روی شخصیتهای داستان مشهود است. از طرفی وفور شخصیتها و صحنهها و به تصویر کشیدن آنچه مورد نظر نویسنده است؛ از جمله جامعه، زندگی مردم فقیر، مستعمره بودن، حکومت بیگانگان، و مشکلاتی که این طبقه در زندگی خود متحمل می شدند نویسنده را بر آن داشته تا نقش یک (راوی- مفسّر) را ایفا کند و درنهایت توانسته است این مهم را با موفقیت به انجام برساند.
-
بررسی تطبیقی ضرب المثل های دو کتاب قند ونمک و الامثال الشامیه
شعبان مخلوف 1401 -
ترجمه کتاب "الحبَ فی القرآن " غازی بن طلال
آیناز جهان بخش 1400 -
ترجمه کتاب « اسرار الحروف المقطعه فی القرآن الکریم »
مرتضی بدری 1400 -
کارکرد معنایی و نشانهشناختی ترس و تنهایی در رمانهای فریبا وفی و سپیده شاملو
ستایش فتاحی 1399 -
نمود کهن¬الگوها در قصّه¬های ایرانی انجوی شیرازی
رویا مرادی ده گلی 1399 -
ترجمه و نقد کتاب الادب الإسلامی بین النظریه و التطبیق تالیف : د.صابر عبدالدایم
روناک ضیایی 1399 -
طبقهبندی و تحلیل آموزههای تعلیمی در امثال و حکم فارسی( براساس فرهنگ امثال سخن )
نسیم کریمی 1399چکیدهادبیاتتعلیمی، یکی از انواع مهمّ ادبی است که تا به حال در متون نظم و نثر بسیاری موردمطالعه قرار گرفته است؛ زیرا تعلیم و تربیت، یکی از نخستین و مهمترین دغدغههایبشر بوده است. در واقع ادب تعلیمی، بسیاری از آثار ارزندهی ادبیات جهان را به خوداختصاص داده است و القای آموزههای تعلیمی از گذشته تا حال، مقصود آثار منظوم ومنثور متعدّدی در ادبیات ملل و از جمله ایران بوده است. در این میان، امثال وحِکَم، میتواند دربردارندهی مفاهیم تعلیمی بسیاری باشد که از فحوای مَثَل- بهصورت مستقیم و غیرمستقیم- دریافت میشود. در واقع امثال و حِکَم، جملههایی کوتاه،مشهور و رایج در میان مردم هستند که اغلب مشتمل بر تشبیهات، کنایات، مفاهیماستعاری و مجازی و تمثیل خواهند بود و مفاهیم تعلیمی برخاسته از آنان میتواند، درمطالعه و پژوهش دربارهی مسائل دینی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و به طورکلّی زندگی مردمان گذشته، یاریگر پژوهشگران در حوزههای مختلف باشد. امثال و حِکَمفارسی به دلیل علاقهی گذشتگان به ساختن امثال( برای القای معنی بیشتر در کلامیموجز) زبان فارسی را در شمار چند زبان مهم در جهان قرار داده است که بسیاری ازمجموعههای مهمّ امثال و حِکَم را نیز( در مقایسه با سایر ملل) در خود جای دادهاست. بر این اساس، نگارنده با توجّه به اهمّیّت ادبیات تعلیمی و امثال و حِکَمفارسی، پژوهش پیش رو را، تلفیقی از این دو موضوع ایجاد کرده است و در این راستا، فرهنگامثال سخن، به عنوان کاملترین مجموعه انتخاب شد. استفاده از مجموعهی امثالو حِکَم دهخدا در ثبت و ضبط امثال، ذکر تمام امثال سائره بدون حشو و زواید، ارائهینثری یکدست در نگارش امثال، اشاره به شان نزول امثال برای رفع ابهام از مَثَل،قرار دادن فهرست واژگان کلیدی برای امثال و ارجاع درست به نام شاعران و نویسندگاناز محاسن این مجموعه بود که نگارنده با توجّه به جایگاه آن، در رفع کاستیهای کُتُبامثال، این کتاب را برگزید. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و طبقهبندی وتحلیل آموزههای تعلیمی در آن، براساس سی و سه هزار مَثَل کتاب مذکور انجام گرفتهاست تا گروههای کلّی و زیرمجموعههای مرتبط با آموزهها تفکیک، بسامدیابی وبراساس شواهد گزیده، از جنبههای وابسته به تحقیق، تحلیل گردند. به این ترتیب، ازنتایج به دست آمده در 76 گروه آموزهای دریافتیم: آموزههای مربوط به حوزه های دینو مذهب، دنیاشناسی، عشقورزی و نیز کشورداریو حکومت، پرنمودترین امثال را به وجود آورده اند. این بسامدها، توجّه دقیق،چندجانبه و ویژهی ایرانیان را بهاصول، قواعد و بایدها و نبایدهای این امور، با ظرائف و جزئیات فراوان، نشان میدهندو از نظر مطالعات جامعهشناسانه، مردمشناختی و روانشناسانه، بسیار حائز اهمّیّتند.از کم بسامدترین گروهها نیز میتوان به اهمّیّت سلام، ارزش سحرخیزی و لزوم توجّهبه آب و ارزشهای حیاتبخش آن اشاره کرد. توجّه به این مفاهیم نیز با وجود نمود اندکشان،گویای تنوّع مولّفههای تعلیمیِ آشکار شده در امثال فارسی و ابعاد ظریف و متعدّدضوابط زندگی فردی و اجتماعی، در ذهن و زبان ایرانیان است؛ امری که طیف گسترده،گروههای پرشمار و جزئیات بسیار یافت شده در زمینهی آموزههای امثال، به خوبیگواه آن است. بیشتر آموزههای تعلیمی یافت شده بر اصول و قواعد اخلاقی مقبول امروزمنطبق هستند و بیشتر در گروههای اخلاقی و دینی قرار داشتند؛ زیرا رعایت اخلاقیاتهمواره نزد ایرانیان مهم بوده است و دین و مذهب نیز بخش جداییناپذیر زندگی مردممسلمان ایران بوده است. همچنین دیدگاههای زنستیزی، نهی پیشهی شاعران، توصیه بهتملّق و چاپلوسی، توسّل به شک و تردید برای دست یافتن به یقین و اعتقاد افراطی بهبخت و اقبال و تسلیم در برابر قضا و قدر الهی( دیدگاههای جبرگرایانه) از موازینناسازگار با جامعهی کنونی ما هستند.کلیدواژهها:آموزههای تعلیمی، مَثَل، حکمت، امثال و حِکَم فارسی، فرهنگ امثال سخن.
-
کارکرد تصویری ومعنایی عناصر طبیعت در شخصیت¬سازی پایداری بر اساس اشعار سپیده¬کاشانی، نصرا... مردانی و قیصر امین¬پور
رویا رجایی فرید 1399 -
بررسی کارکرد عنصر عاطفه در غزل¬ حسین منزوی
شیوا حیدری هلشی 1398 -
بررسی تطبیقی شخصیت پهلوانی در شاهنامه ی فردوسی و ایلیاد هومر( بر اساس نظریه ی روانشناسی شخصیت آیزنک).
مریم عمرملی 1398 -
ترجمه وتحقیق کتاب (الفن القصصی فی القرآن الکریم)،تالیف محمد احمد خلف الله(ازصفحه 342-247)
کبری رحمتی 1397 -
زیباشناسی عناصر تصویرساز در غزلیّات نزار قبانی و سیمین بهبهانی (وصف معشوق)
فاطمه فیض الهی 1397 -
بررسی تطبیقی عناصر داستان در دو رمان «العالم ناقصاً واحد» میسلون هادی و «غنیمت» صادق کرمیار
طاهره فلاحی 1397 -
بررسی مسائل اجتماعی درآثار فریبا وفی
صبا بابامرادی کنشتی 1397 -
کارکرد رفتارهای غیرکلامی در خسرو و شیرین و لیلی و مجنون نظامی.
سمیه محمدی 1397 -
بازتاب ظلومی و جهولی انسان در مرصادالعباد، مثنوی معنوی و گلشن راز.
زهرا رستمی 1396 -
تحلیل محتوایی و ساختاری شعر عاشورایی (مطالعهی موردی: کتاب ادب الطّفّ جلد هفتم: اواخر قرن سیزدهم)
وحیده بیت ناصر 1396 -
بررسی طنز در شعر سیاسی و اجتماعی احمد الوائلی
داریوش صیادی 1396 -
بررسی و نقد جایگاه عقل در اخلاق از نگاه فیلسوفان مسلمان با تاکید بر آراء محمدبن زکریای رازی
نجمه خاتون موسوی 1396 -
نقد و بررسی رثای اهل بیت در شعر مهدی جناح الکاظمی
معصومه صارمی مفرد 1396 -
بررسی جلوه های عشق در اشعار سعاد الصباح
مسلم عباسی 1396 -
بررسی جلوه های تصویری شادی واندوه در غزلیات سیمین بهبهانی و محمد علی بهمنی
سمیره پروانه 1395 -
بررسی وتحلیل عناصر داستانی داستان نبوئ فرعون میسلون هادی
مریم بیرانوند 1395 -
مقایسه ی کارکرد معنایی و تصویری طبیعت در شعر پایداری سلمان هراتی و محمود درویش
اکرم عباسی زنگنه 1395 -
بررسی کارکرد اسطوره در قصص قرآن برگرفته از تفسیر سورآبادی
منیر خدایاری مطلق 1395اسطوره داستانهای خیالی و افسانهواری دربارهی باورهای مقدّس و آیینی جوامع ابتدایی است. باورهایی در مورد رابطهی انسان با جهان طبیعی و رویدادهای واقعی. اسطورهها در میان مردم هر سرزمین و در هر ملّتی وجود دارند و موضوع آنها رویدادهایی شگفتآور و خارقالعاده، حاوی کردار خدایان و نیروهای فوق بشری است. زمان اسطورهای زمان تاریخی نیست بلکه زمان فراتاریخی تقدیس یافتهای است که از ازل تا ابد تکرار میشود.تفسیر اسطورهها و تبیین کارکرد و مطالعهی علّتشناختی کاربرد اسطورهها در متون دینی، امری خطیر و بایسته است. قداستزدایی از روایات برافزوده بر متون محض دینی، کاری است که از طریق مقابلهی تفاسیر قصّههای قرآن و عناصر ساختگی دخیل و برگرفته از اسرائیلیات با اصل قصّهها در متن قرآن ممکن میگردد. مفسّران قرآن کریم، در تفسیر قصص قرآن، عناصری از اساطیر و افسانههای اسرائیلی را دخالت دادهاند. کتاب قصص قرآن مجید برگرفته از تفسیر سورآبادی ازجملهی این کتابهاست که اساطیر نسبتاً بسیاری در آن انعکاس یافته است. بنابراین شناسایی و تبیین چگونگی بازتاب، دگردیسی و شمایل گردانی اسطورهها در کتاب قصص قرآن سورآبادی، تعیین دستهبندی اسطورهها از حیث کارکرد آنها در قصص قرآن سورآبادی و تحلیل نقش اسطورهها در هر یک از قصّههای قرآن سورآبادی از مهمترین اهداف این پژوهشاند. روش تحقیق بهتناسب موضوع، تحلیل محتوا با ابزار کتابخانه است که منابع تحقیق مطالعه و مطالب فیشبرداری و جمعبندی شده است. نتایج و یافتههای این پژوهش نشان میدهند که از میان هفت دستهی کارکرد اساطیر در قصص قرآن سورآبادی، کارکرد اساطیر توصیف، تایید و ارزشگذاری، درمان، بهبود، الهام و کشف و آشکاری بیشتر از دیگر موارد دیده میشود. همچنین سورآبادی با به کارگیری اساطیر و اسرائیلیات در قصّه آفرینی به قصص قرآن تنوع و جذابیت میبخشد تا خواننده ترغیب شود که داستان را دنبال کند. کلید واژهها: کارکرد اسطوره، تحلیل نقش اسطوره، تفسیرسورآبادی ، قصص قرآن سورآبادی ، اسرائیلیات.
-
جلوه های بلاغی آموزه های تعلیمی در داستان های عامیانه
اسما رستمی جلیلیان 1395 -
سیمای جامعه در شعر پرتو کرمانشاهی و یدالله بهزادکرمانشاهی
آرزو پاده بان 1395 -
کارکرد معنایی و تصویری تلمیح در شعر پایداری(مطالعه موردی : سیمین دخت وحیدی، سپیده کاشانی و طاهره صفارزاده).
صباح ویسی 1394 -
کارکرد معنایی و زیباشناختی تکرار در غزل حافظ و هوشنگ ابتهاج
زهرا نظری 1394 -
تصویرشناسی ایثار و شهادت در اشعار سید حسن حسینی، قیصر امین پور و علیرضا قزوه
سحر کردستانی 1394 -
مقایسه زنان ایرانی وانیرانی در شاهنامه فردوسی
مژگان عزیزی 1394 -
بررسی مشخصه های رمانتیسم در شعر احمد عزیزی
نیکتا عزیزی 1394 -
مفاهیم و عناصر ادب پایداری در سرودهای ملی(خاورمیانه وامریکای لاتین)
خدیجه چهری 1394 -
بررسی ساختار پیرنگ در حکایت های تذکره الاولیاء عطار نیشابوری
اسماعیل صادقی 1394 -
بررسی تاثیر شاهنامه بر مرزبان نامه
مریم نجاتی صفا 1394 -
بازشناسی نمادهای بیانگرهویت ایرانی در آثاربرجسته ی غلامحسین ساعدی
لیدا هاشمی دره بادامی 1394 -
بررسی جلوه های امید و یاس در محتوا و فرم غزل معاصر (با تکیه بر غزلیات حسین منزوی و هوشنگ ابتهاج)
مهسا منصوریان 1393 -
بررسی مقایسه ای کارکرد تلمیح در غزلیات سعدی وحسین منزوی
نازنین پورحیدربیگی 1393 -
بررسی مقایسه ای کارکرد رنگ در غزلیات سنایی، عطار و مولوی
فاطمه نظری فر 1393 -
هنجار گریزی در اشعار محمد علی بهمنی
خاطره سلیمانی 1393 -
تحلیل مقایسه ای جایگاه طبیعت در غزلیات سعدی واسعار فریدون مشیری
فرشته حیدری 1392تحلیل مقایسه ای جایگاه طبیعت در غزلیات سعدی واسعار فریدون مشیری
-
تحلیل شخصیت زن آرمانی در برجسته ترین داستان های غنایی (مطالعه موردی وامق و عذرا . ورقه و گلشاه. ویس و ورامین. خسرو و شیرین)
سهیلا حقیقی 1392 -
تحلیل روان شناختی شخصیت های برجسته بخش پهلوانی شاهنامه
لیلا پناهی 1392 -
تحلیل مناسبات اجتماعی وبازتاب هنری آن در کیدر
ایوب حسینی 1392 -
بررسی ساختار ومحتوای شعر مقاومت در آثار برجسته شاعران کرمانشاهی
عفت جامه شورانی 1392 -
تحلیل مفهوم حسرت در محتوا وفرم غزل معاصر بر اساس غزلیات حسین منزوی وهوشنگ ابتهاج
مهدیه میرزائی 1391 -
صور خیالی وروایت در مرزبانامه
سمیرا عزیزی مرزاله 1391 -
بررسی وتحلیل رفتارهای غیر کلا می در آثار داستانی هوشنگ گلشیری
زهرا جمشیدی 1391 -
بررسی جهان بینی شاعرانه در شعر سیمین بهبهانی وفروغ فرخزاد
لیلا اقامجیدی 1390 -
تکنیک های داستان نویسی هوشنگ گلشیری
دنیا حیدری 1390 -
تصویر طبیعت در غزلیات مولوی
سیده نادیا حیدری نیا 1389 -
بررسی ساختار ومحتوای مناظره های پروین اعتصامی
پروین سید الماسی 1389 -
دیدگاه صائب تبریزی راجع به دنیا ومظاهر آن
زینب شربت چی 1389
