تاریخ دفاع: 1405/7/21
دانشجو

سمیرا قنبری

دانشکده / گروه آموزشی ادبیات و علوم انسانی | گروه ادبیات فارسی

بررسی تطبیقی تصویرزن در دو رمان عادت می کنیم و سگ و زمستان بلند براساس نظریه زن آمازون

استاد راهنما عبدالرضا نادریفر

چکیده

   مقدمه: امروزه فمینیسم و نگرش نسبت به زن از مسائل حائزاهمیت درپژوهش‌های جامعه‌ شناختی وحوزه‌های مختلف فرهنگی به شمار می‌رودکه در چند دهه اخیر، به‌ویژه در ادبیات داستانی و آثار نویسندگان زن، به‌یکی از موضوعات اصلی پژوهش تبدیل شده است.‌بازنمایی شخصیت‌های زن، چگونگی شکل‌گیری هویت آنان و نحوه مواجهه‌شان با ساختارهای اجتماعی و فرهنگی، از مهم‌ترین محورهای این‌آثار محسوب می‌شود. از این‌ رو، بررسی شخصیت‌های زن برپایه نظریه‌های فمینیستی و الگوهای نوین زنانه،زمینه‌ای مناسب برای شناخت بهتر جایگاه و هویت زن در ادبیات معاصر فراهم می‌آورد. هدف‌پژوهش: این پژوهش بارویکردی تطبیقی به‌بررسی شخصیت‌های زنان در دو رمان«عادت می‌کنیم» اثر زویاپیرزاد و «سگ و زمستان بلند» نوشته‌ی شهرنوش پارسی پور می‌پردازد و آنها را در نظریه زن آمازون تحلیل ‌می‌کند.نظریه زن آمازون که از اساطیر یونان و همچنین تحلیل‌های یونگ از‌کهن الگوها برخواسته است‌که سبب پدیدآمدن تیپ‌های شخصیتی زنان براساس‌ الگوهای ارائه شده توسط روان‌شناسان زن شده‌است‌که برخصوصیاتی مانند جسارت، قدرت تصمیم‌گیری، استقلال و مقاومت در برابر سلطه‌ی مردان و مردسالاری تاکید دارد و بستری مشخص برای واکاوی شخصیت‌های زن درآثار ادبی معاصر مهیا می‌سازد. روش پژوهش: این جستاربا روش تحلیل محتوای کیفی و بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌‌های موجود در نحوه‌ی بازنمایی زنان در این دو‌ اثر، این هدف را دنبال ‌می‌کندکه میزان تطابق شخصیت‌های زن در این دو رمان را با ویژگی‌های زن آمازون بررسی‌کند. در رمان "عادت می‌کنیم"زنان اغلب در فضایی ساکت و منفعل ظاهر می شوند اما در لایه‌های زیرین روایت نشانه‌هایی از مقاومت درونی وتلاش برای باز تعریف هویت خود به چشم می‌خورد. در مقابل«سگ و زمستان بلند» زنانی را معرفی ‌می‌کندکه با‌کنش‌گری اجتماعی واعتراض علنی به شکلی مستقیم تر با ساختارهای محدودکننده جامعه مواجه می شوند. نتیجه‌پژوهش: نتایج این پژوهش نشان می‌دهدکه اگرچه الگوهای‌کنش فرق دارند اما هر دو اثر نمایانگر تلاش برای‌گذر از نقش‌های سنتی و تثبیت شده‌ی زنانه هستند. این بررسی در نهایت بر اهمیت ادبیات داستانی در بازنمایی زنان و نیز نحوه تاثیرجنسیت نویسنده بر این بازنمایی‌ها تاکید دارد. کلیدواژه‌ها: رمان فارسی، ادبیات تطبیقی، قدرت زنانه، ساختار شکنی، زن آمازون،"عادت ‌می‌کنیم"، "سگ و زمستان بلند".